การสั่นพ้องของน้ำขึ้นน้ำลงและการไหลเวียนของมวลน้ำในอ่าวไทย Tidal resonance and water mass circulation in the Gulf of Thailand
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มุ่งทบทวนและวิเคราะห์พลศาสตร์การสั่นพ้องของขึ้นน้ำลง และการไหลเวียนของมวลน้ำในอ่าวไทย โดยครอบคลุมถึงกลไกทางอุทกพลศาสตร์ และอิทธิพลจากความผันแปรของสภาพภูมิอากาศ อ่าวไทยได้รับอิทธิพลอย่างมากจากน้ำขึ้นน้ำลงแบบน้ำเดี่ยว (Diurnal tides) ซึ่งเกิดจากการสั่นพ้อง (Resonance) ที่ส่งผ่านพลังงานมาจากแอ่งทะเลจีนใต้ ระบบการไหลเวียนแบบมวลรวมตกค้าง (Residual circulation) ถูกขับเคลื่อนด้วยแรงลมมรสุม ก่อให้เกิดกระแสน้ำทวนเข็มและตามเข็มนาฬิกาตามฤดูกาล รวมทั้งยังมีอิทธิพลจากการไหลบ่าของน้ำจืดที่ทำให้เกิดการแบ่งชั้นน้ำในอ่าวไทยตอนบน นอกจากนี้ ความผันแปรเชิงข้ามปีจากปรากฏการณ์เอลนีโญ (ENSO) และอินเดียนโอเชียนไดโพล (IOD) ยังส่งผลต่อการไหลเวียนของมวลน้ำในพื้นที่ที่ต่างกัน ท้ายที่สุดคุณลักษณะทางอุทกพลศาสตร์เหล่านี้ยังส่งผลกระทบต่อระบบนิเวศทางทะเล เช่น การเกิดภาวะก้นอ่าวไร้ออกซิเจน และปะการังฟอกขาวจากความเค็มที่ลดลงฉับพลัน ดังนั้นการบูรณาการความเข้าใจในกระบวนการเหล่านี้ จึงมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการจัดการชายฝั่งและการอนุรักษ์ระบบนิเวศทางทะเลอย่างยั่งยืน
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสารวิชาการโรงเรียนนายเรือ ด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรง ซึ่งกองบรรณาธิการวารสาร ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใด ๆ
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารวิชาการโรงเรียนนายเรือ ด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ถือเป็นลิขสิทธิ์ของโรงเรียนนายเรือ หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใด ๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจากโรงเรียนนายเรือก่อนเท่านั้น
เอกสารอ้างอิง
Vongvisessomjai S. Current and inferred movement of particulate matters in the upper Gulf of Thailand. J Sci Soc Thailand. 1976;2:127-138.
Google. Gemini. Mountain View (CA): Google; 2026. [เข้าถึงเมื่อ 20 ก.ค. 2569]. Prompt: “แผนที่แสดงขอบเขตภูมิศาสตร์ สัณฐานวิทยาใต้น้ำ และระดับความลึก”. เข้าถึงได้จาก: https://gemini.google.com
Cui X, Fang G, Wu D. Tidal resonance in the Gulf of Thailand. Ocean Sci. 2019;15(2):321-331.
Anutaliya A. Surface circulation in the Gulf of Thailand from remotely sensed observations: seasonal and interannual timescales. Ocean Sci. 2023;19(2):335-350.
Sojisuporn P, Morimoto A, Yanagi T. Seasonal variation of sea surface current in the Gulf of Thailand. Coast. Mar. Sci. 2010;34(1):91-102
Fang G, Kwok Y, Yu K, Zhu Y. Numerical simulation of principal tidal constituents in the South China Sea, Gulf of Tonkin and Gulf of Thailand. Cont Shelf Res. 1999;19(7):845-869.
อนุกูล บูรณประทีปรัตน์. การไหลเวียนของกระแสน้ำในอ่าวไทยตอนบน: การทบทวนงานวิจัย. วารสารวิทยาศาสตร์บูรพา. 2551;13(1),74-86.
Google. Gemini. Mountain View (CA): Google; 2026. [เข้าถึงเมื่อ 20 ก.ค. 2569]. Prompt: “แบบจำลองทางคณิตศาสตร์แสดงการแพร่กระจายและขยายตัวของคลื่นน้ำขึ้นน้ำลง”. เข้าถึงได้จาก: https://gemini.google.com
Google. Gemini. Mountain View (CA): Google; 2026. [เข้าถึงเมื่อ 31 ก.ค. 2569]. Prompt: “แผนภาพเปรียบเทียบทิศทางการไหลเวียนของกระแสน้ำตกค้าง”. เข้าถึงได้จาก: https://gemini.google.com
Pokavanich T, Worrawatanathum V, Phattananuruch K, Koolkalya S. Seasonal dynamics and three-dimensional hydrographic features of the eastern Gulf of Thailand: Insights from high-resolution modeling and field measurements. 2024.
Munhapon A, Thong-U-dom S, Buranapratheprat A. Investigation of the seasonal variation of passive tracer released from river mouths in the inner Gulf of Thailand by using a hydrodynamic model. Burapha Sci J. 2026;27(2):1334-1356.
Buranapratheprat A. Circulation in the upper Gulf of Thailand: A review. Burapha Sci J. 2008;13(1):75-83.
Aungsakul K, Jaroensutasinee M, Jaroensutasinee K. Numerical study of principal tidal constituents in the Gulf of Thailand and the Andaman Sea. Walailak J Sci & Tech. 2007;4(1):95-109.
Buranapratheprat A, Yanagi T, Sawangwong P. Seasonal variations in circulation and salinity distributions in the upper Gulf of Thailand: Modeling approach. La mer. 2002;40:147-155.
Sediment Transport in Coastal Waters. Water. 2018.
สามารถ อ่อนแป้น. อิทธิพลของน้ำขึ้นน้ำลงและลมต่อกระแสน้ำจำลองในอ่าวไทย [ปริญญานิพนธ์ ปริญญาวิทยาศาสตร์มหาบัณฑิต]. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย; 2546.