แนวปฏิบัติในการใช้ AI ของวารสาร (AI Usage Policy)
แนวปฏิบัติการใช้ปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intelligence: AI) สำหรับการตีพิมพ์ในวารสารเทคโนโลยีอุตสาหกรรม มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี
วารสารเทคโนโลยีอุตสาหกรรม ตระหนักถึงการนำเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intelligence: AI) และเครื่องมือปัญญาประดิษฐ์เชิงสร้างสรรค์ (Generative AI) มาใช้ในการจัดทำและเผยแพร่บทความวิจัยและบทความวิชาการ จึงกำหนดแนวปฏิบัติเพื่อให้การใช้ AI เป็นไปอย่างเหมาะสม โปร่งใส และสอดคล้องกับหลักจริยธรรมในการตีพิมพ์เผยแพร่บทความ
1. การใช้ AI ของผู้นิพนธ์
-
ผู้นิพนธ์สามารถใช้เครื่องมือ AI เพื่อช่วยในกระบวนการจัดทำบทความได้ตามความเหมาะสม เช่น การตรวจสอบภาษา การปรับปรุงภาษา การจัดโครงสร้างเนื้อหา หรือการสนับสนุนกระบวนการทำงานบางประการ
-
AI ไม่สามารถระบุเป็นผู้นิพนธ์หรือผู้นิพนธ์ร่วมเขียนบทความได้ เนื่องจาก AI ไม่สามารถรับผิดชอบต่อเนื้อหา ความถูกต้อง ความน่าเชื่อถือ หรือจริยธรรมของบทความได้
-
ผู้นิพนธ์ต้องรับผิดชอบต่อเนื้อหาทั้งหมดของบทความ รวมถึงเนื้อหาที่เกิดจากการใช้หรือได้รับความช่วยเหลือจาก AI
-
ผู้นิพนธ์ต้องตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูล ข้อเท็จจริง การวิเคราะห์ การอ้างอิง และเนื้อหาที่ได้รับจาก AI ก่อนนำมาใช้ในบทความ
-
ผู้นิพนธ์ต้องไม่ใช้ AI ในลักษณะที่ก่อให้เกิดการปลอมแปลง บิดเบือน หรือสร้างข้อมูลการวิจัยที่ไม่เป็นความจริง
2. การเปิดเผยการใช้ AI
หากผู้นิพนธ์ใช้ AI ในการจัดทำบทความในลักษณะที่มีสาระสำคัญ ผู้นิพนธ์ต้องเปิดเผยการใช้ AI และระบุเครื่องมือที่ใช้ รวมถึงลักษณะการใช้งานตามความเหมาะสม
การใช้ AI เพื่อช่วยตรวจสอบหรือปรับปรุงภาษา โดยไม่เปลี่ยนแปลงสาระสำคัญของผลงาน ให้ผู้นิพนธ์พิจารณาการเปิดเผยตามความเหมาะสมและแนวทางที่วารสารกำหนด
การเปิดเผยการใช้ AI มีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างความโปร่งใสในการจัดทำผลงาน และไม่ถือเป็นเหตุให้บทความถูกปฏิเสธโดยอัตโนมัติ
3. การใช้ AI กับข้อมูลการวิจัย
ผู้นิพนธ์ต้องไม่ใช้ AI เพื่อสร้าง ดัดแปลง หรือปรับเปลี่ยนข้อมูลการวิจัย ผลการวิจัย รูปภาพ ตาราง หรือหลักฐานทางวิชาการในลักษณะที่ทำให้ข้อมูลหรือผลการวิจัยไม่ตรงกับข้อเท็จจริง
หากมีการใช้ AI ในกระบวนการวิเคราะห์หรือประมวลผลข้อมูล ผู้นิพนธ์ต้องสามารถอธิบายกระบวนการดังกล่าวและต้องรับผิดชอบต่อความถูกต้องของผลลัพธ์ที่นำเสนอ
4. การใช้ AI โดยผู้ทรงคุณวุฒิ
ผู้ทรงคุณวุฒิต้องรักษาความลับของต้นฉบับและข้อมูลที่ได้รับจากการประเมินบทความ และต้องไม่เปิดเผยหรือนำเนื้อหาของบทความที่อยู่ระหว่างการประเมินเข้าสู่ระบบ AI ที่อาจทำให้ข้อมูลดังกล่าวถูกจัดเก็บ เปิดเผย หรือถูกนำไปใช้โดยไม่ได้รับอนุญาต
ผู้ทรงคุณวุฒิต้องเป็นผู้รับผิดชอบต่อข้อคิดเห็นและข้อเสนอแนะที่ส่งให้แก่บรรณาธิการ และไม่มอบหมายการประเมินบทความให้แก่ AI
5. การใช้ AI โดยบรรณาธิการและกองบรรณาธิการ
บรรณาธิการและกองบรรณาธิการต้องรักษาความลับของบทความต้นฉบับและข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการพิจารณาบทความ และต้องใช้ความระมัดระวังในการนำข้อมูลดังกล่าวเข้าสู่ระบบ AI
การตัดสินใจเกี่ยวกับการรับ ปฏิเสธ หรือดำเนินการใด ๆ กับบทความต้องเป็นความรับผิดชอบของบรรณาธิการและกองบรรณาธิการ โดยไม่มอบหมายการตัดสินใจทางวิชาการให้แก่ AI
6. ความรับผิดชอบต่อการใช้ AI
การใช้ AI ไม่ได้ลดหรือโอนความรับผิดชอบของผู้นิพนธ์ ผู้ทรงคุณวุฒิ บรรณาธิการ หรือกองบรรณาธิการไปยังระบบ AI ผู้ใช้ AI ยังคงต้องรับผิดชอบต่อการใช้เครื่องมือดังกล่าว รวมถึงความถูกต้องของข้อมูล การอ้างอิง การรักษาความลับ ทรัพย์สินทางปัญญา และการปฏิบัติตามหลักจริยธรรมทางวิชาการ
วารสาร ฯ ยึดหลักความโปร่งใส ความรับผิดชอบ และความถูกต้องทางวิชาการในการใช้ AI และคำนึงถึงแนวทางด้านจริยธรรมการตีพิมพ์ของ Committee on Publication Ethics (COPE) และแนวทางมาตรฐานที่เกี่ยวข้อง