การพัฒนาปุ๋ยอินทรีย์สำหรับการเพาะปลูกกระชายขาว
Main Article Content
บทคัดย่อ
การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาสูตรปุ๋ยอินทรีย์สำหรับการปลูกกระชายขาว เริ่มตั้งแต่การตรวจสอบการปนเปื้อนโลหะหนัก และสารฆ่าแมลงในตัวอย่างดิน น้ำ และต้นพันธุ์กระชายขาวก่อนการเพาะปลูก การพัฒนาปุ๋ยอินทรีย์ที่จำเป็นต่อการเจริญเติบโตของกระชายขาว นำมาสู่การเตรียมพื้นที่และเพาะปลูกกระชายขาวโดยแบ่งเป็น 2 แปลง คือ แปลงปลูกที่ไม่มีการปรุงดินและแปลงปลูกที่มีการปรุงดินด้วยปุ๋ยอินทรีย์ พร้อมเปรียบเทียบผลการเจริญเติบโตของกระชายขาว ผลการศึกษาพบว่า ตัวอย่างดิน น้ำ และต้นพันธุ์กระชายขาว ไม่พบการปนเปื้อนสารฆ่าแมลง แต่ตรวจพบการปนเปื้อนของโลหะหนักในดิน น้ำ และต้นพันธุ์กระชายขาวในปริมาณเล็กน้อย ซึ่งไม่เกินเกณฑ์มาตรฐานของสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา สำหรับการพัฒนาปุ๋ยอินทรีย์เพื่อเพิ่มปริมาณธาตุอาหารในดิน ประกอบด้วย ใบไม้แห้ง ปุ๋ยคอก (ขี้วัว) และแกลบดิบ ในอัตราส่วน 3:1:1 ผสมน้ำจุลินทรีย์ย่อยสลายเซลลูโลส (EM) แล้วนำไปปรุงดินในแปลงทดลอง เมื่อตรวจสอบปริมาณธาตุอาหารในดินพบว่าปริมาณไนโตรเจนและโพแทสเซียมที่แลกเปลี่ยนเพิ่มขึ้นเล็กน้อย ขณะที่ฟอสฟอรัสที่เป็นประโยชน์เพิ่มขึ้นประมาณ 2.6 เท่า สอดคล้องกับน้ำหนักของเหง้ากระชายขาวสดจากแปลงปลูกที่ผ่านการปรุงมีค่ามากกว่าแปลงปลูกที่ไม่ผ่านการปรุงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<.05) โดยมีค่าเฉลี่ยอยู่ที่ 1,161.20±33.30 และ 675.80±61.56 กรัม ตามลำดับ ลักษณะเหง้ามีสีน้ำตาลและอวบน้ำกว่า ใบมีสีเขียวเข้มกว่าอย่างชัดเจน ขณะที่กลิ่นและรสชาติเหมือนกัน
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กรมวิชาการเกษตร. (2548). คู่มือการเก็บตัวอย่างดินและน้ำเพื่อการวิเคราะห์. กรุงเทพฯ: ควิกปรินท์ออฟเซ็ท.
ซาฟียะห์ สะอะ. (2562). กระชายเหลือง : ราชาแห่งสมุนไพร ที่ขึ้นชื่อว่าโสมไทย. วารสารอาหาร, 49(4), 16-21.
ธีระพงษ์ สว่างปัญญางกูร. (2558). คู่มือการผลิตปุ๋ยอินทรีย์ปริมาณมากแบบม่พลิกกลับกอง วิธีวิศวกรรมแม่โจ้ 1. คณะวิศวกรรมและอุตสาหกรรมเกษตร มหาวิทยาลัยแม่โจ้.
ทรงกลด วัฒนพรชัย, นิสา พักตร์วิไล, สุนทรี จีนธรรม และ ประวรดา โภชนจันทร์. (2568). การผลิตปุ๋ยอินทรีย์จากกากยาสมุนไพรและวัสดุเหลือทิ้งทางการเกษตร. วารสารสิ่งแวดล้อมศึกษาการแพทย์และสุขภาพ, 10(1), 189-198.
นันทวัน ฤทธิ์เดช. 2556. ข้อควรพิจารณาก่อนทำปุ๋ยหมัก. วารสารวิทยาศาสตร์ มข., 41(3), 595-606.
บัญชา รัตนีทู. (2552). ปุ๋ยอินทรีย์ฟื้นฟูสภาพดิน. วารสารมหาวิทยาลัยนราธิวาสราชนครินทร์, 1(2), 1-16.
สวรรค์ มณีโชติ และ ดุสิต อธินุวัฒน์. (2562). ปัจจัยที่ส่งผลต่อความความสำเร็จของเกษตรอินทรีย์ในชุมชนเกษตรกรรายย่อย จังหวัดนครสวรรค์. Thai Journal of Science and Technology, 8(6), 596-608.
สำนักงานมาตรฐานสินค้าเกษตรและอาหารแห่งชาติ. (2564). เกษตรอินทรีย์: การผลิต การแปรรูป การแสดงฉลาก และการจำหน่ายผลิตผลและผลิตภัณฑ์อินทรีย์ (มกษ. 9000-2564). กรุงเทพฯ: สำนักงานมาตรฐานสินค้าเกษตรและอาหารแห่งชาติ.
อัญชนา ณ ระนอง. (2559). การเกษตรที่ลดการพึ่งพิงสารเคมี: กรณีศึกษา กลุ่มเกษตรกรบางกลุ่ม ในจังหวัดจันทบุรีและปทุมธานี. วารสารการจัดการภาครัฐและภาคเอกชน, 23(2), 93-118.
AOAC International. (2019). Official methods of analysis of AOAC International (21st ed.). Washington, DC: Association of Official Analytical Chemists.
Chaudhury, R. R., & Rafei, U. M. (2001). Traditional Medicine in Asia. India: Regional Office for South-East Asia, New Delhi.
Kanjanasirirat, P., Suksatu, A., Manopwisedjaroen, S., Munyoo, B., Tuchinda, P., Jearawuttanakul, K., Seemakhan, S., Charoensutthivarakul, S., Wongtrakoongate, P., Rangkasenee, N., Pitiporn, S., Waranuch, N., Chabang, N., Khemawoot, P., Sa-ngiamsuntorn, K., Pewkliang, Y., Thongsri, P., Chutipongtanate, S., Hongeng, S., Borwornpinyo, S., & Thitithanyanont, A. (2020). High-content screening of Thai medicinal plants reveals Boesenbergia rotunda extract and its component Panduratin A as anti-SARS-CoV-2 agents. Scientific Reports, 10(19963), 1-12.
Singh, R., Babu, S., Avasthe, R. K., Meena, R. S., Yadav, G. S., Das, A., Mohapatra, K. P., Rathore, S. S., Kumar, A., & Singh, C. (2021). Conservation tillage and organic nutrients management improve soil properties, productivity, and economics of a maize-vegetable pea system in the Eastern Himalayas. Land Degradation & Development, 32(16), 4637-4654.