การพัฒนาระบบสารสนเทศเพื่อจัดการความรู้ประเพณีการแข่งขันเรือยาว

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อ 1) ศึกษาและรวบรวมองค์ความรู้เกี่ยวกับประเพณีการแข่งขันเรือยาว 2) พัฒนาระบบสารสนเทศเพื่อจัดการองค์ความรู้ประเพณีการแข่งขันเรือยาว และ 3) ประเมินประสิทธิภาพการทำงานของระบบและความพึงพอใจของผู้ใช้ต่อระบบ โดยใช้วิธีการวิจัยและพัฒนา (Research and Development) แบ่งเป็น 3 ตอน คือ ตอนที่ 1 ศึกษาและรวบรวมองค์ความรู้ประเพณีการแข่งขันเรือยาว โดยสัมภาษณ์ภูมิปัญญาที่มีความรู้ ประสบการณ์ เชี่ยวชาญเกี่ยวกับประเพณีการแข่งขันเรือยาว ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ จำนวน 6 คน และ ศึกษาความต้องการระบบโดยสัมภาษณ์ภูมิปัญญา และจากสมาชิกในกลุ่มเรือพายภาคตะวันออกเฉียงเหนือจำนวน 360 คน โดยสุ่มตัวอย่างแบบมีชั้นภูมิอย่างมีสัดส่วน (Proportional Stratified Sampling) ด้วยแบบสอบถามที่มีค่าความเชื่อมั่น 0.960 โดยผู้เชี่ยวชาญด้านการพัฒนาระบบสารสนเทศและด้านประเพณีการแข่งขันเรือยาว จำนวน 5 คน ประเมินค่าดัชนีความสอดคล้องระหว่างวัตถุปะสงค์กับข้อคำถามหรือเนื้อหา (IOC) ซึ่งพบว่า มีค่าอยู่ในระหว่าง 0.60 – 1.00 แสดงว่า แบบสอบถามมีค่าความเที่ยงตรงเชิงเนื้อหาอยู่ในระดับดีนำแบบสอบถามไปทดลองใช้ (Try-out) กับสมาชิกทีมเรือที่ไม่ใช่กลุ่มตัวอย่าง จำนวน 30 คน และนำมาคำนวณหาค่าความเชื่อมั่น (Reliability) ของแบบสอบถามทั้งฉบับโดยใช้สัมประสิทธิ์แอลฟาครอนบาค (Cronbach’s-Correlation) ตอนที่ 2 ออกแบบและพัฒนาระบบด้วยโปรแกรมภาษา PHP ในการพัฒนาระบบ โปรแกรมระบบฐานข้อมูล MySQL ในการจัดเก็บข้อมูล ระบบปฏิบัติการ Windows โปรแกรมสำหรับจำลองเครื่องคอมพิวเตอร์ส่วนบุคคล ให้ทำงาน ในลักษณะของ Web Server (โปรแกรม XAMPP) Web Browser Internet Explorer และ Google ChromeและNotepad และตอนที่ 3 ประเมินประสิทธิภาพระบบโดยผู้เชี่ยวชาญ 5 คน และประเมินความพึงพอใจระบบโดยสมาชิกลุ่มเรือยาวจำนวน 250 คน ใช้สูตรคำนวณกลุ่มตัวอย่าง เช่น Taro Yamane ที่ระดับความเชื่อมั่น 95% ด้วยแบบประเมินความพึงพอใจที่มีค่าความเชื่อมั่น 0.975 ประเมินค่าดัชนีความสอดคล้องระหว่างวัตถุปะสงค์กับข้อคำถามหรือเนื้อหา (IOC) ซึ่งพบว่าแบบสอบถามมีค่าความเที่ยงตรงเชิงเนื้อหาอยู่ในระดับดี วิเคราะห์ข้อมูลจากการสัมภาษณ์ด้วยวิธีการวิเคราะห์เนื้อหา วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณด้วยค่าสถิติ ได้แก่ ค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน

ผลการวิจัย พบว่า 1) องค์ความรู้เกี่ยวกับประเพณีการแข่งขันเรือยาวที่ต้องการมี 5 ด้าน ได้แก่ 1.1) ประวัติและพัฒนาการของประเพณี 1.2) การทำเรือและบำรุงรักษาเรือ 1.3) กระบวนการเตรียมทีม 1.4) กฎ ระเบียบ กติกา ตาราง และผลการแข่งขัน และ 1.5) ประสบการณ์และแนวปฏิบัติที่ดี โดยคุณลักษณะของระบบสารสนเทศที่ต้องการ ได้แก่สามารถรองรับสื่อที่หลากหลาย สืบค้นได้ง่าย มีพื้นที่แลกเปลี่ยนเรียนรู้สามารถในการนำเข้าและอัปเดตองค์ความรู้ได้อย่างต่อเนื่อง 2) ระบบสารสนเทศเพื่อจัดการความรู้ประเพณีการแข่งขันเรือยาว ที่ผู้วิจัยพัฒนาขึ้นประกอบด้วยฐานข้อมูล องค์ความรู้ครบทั้ง 5 ด้าน ข้อมูลทีมนักกีฬา ข้อมูลการแข่งขัน และข้อมูลพิธีกรรม โดยมีคุณลักษณะที่ตรงตามความต้องการของผู้ใช้ระบบ และมีเมนูให้สมาชิกเรือยาวเข้ามาแลกเปลี่ยนความรู้ได้ โดยแบ่งผู้ใช้งานออกเป็น 3 กลุ่ม ได้แก่ ผู้ดูแลระบบ สมาชิก และผู้ใช้งานทั่วไป และ 3) ผลการประเมินประสิทธิภาพของระบบโดยผู้เชี่ยวชาญ พบว่า ประสิทธิภาพของระบบในภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด ( = 4.76, S.D. = 0.39) โดยด้านที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุด คือ ด้านการรักษาความปลอดภัยของระบบ อยู่ในระดับมากที่สุด (=4.93, S.D. = 0.18) 4) ผลการประเมินความพึงพอใจของผู้ใช้งานต่อระบบสารสนเทศ พบว่า ความพึงพอใจโดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (= 4.56, S.D. = 0.64) โดยด้านที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุด คือ ด้านประสิทธิภาพของระบบ อยู่ในระดับมากที่สุด (= 4.70, S.D. = 0.73)