นโยบายจริยธรรมการวิจัยในมนุษย์และสัตว์

Ethical Concerns in Human or Animal Subjects
การกำหนดนโยบายเกี่ยวกับงานวิจัยในมนุษย์ (Human Subjects)
การขออนุมัติจริยธรรมการวิจัยในมนุษย์:
  • การศึกษาหรือการวิจัยที่เกี่ยวข้องกับผู้เข้าร่วมการวิจัยที่เป็นมนุษย์ ข้อมูลส่วนบุคคล ข้อมูลสุขภาพ หรือตัวอย่างชีวภาพที่สามารถระบุตัวบุคคลได้ไม่ว่าทางตรงหรือทางอ้อม (เช่น ปัสสาวะ เลือด เซรั่ม หรือเนื้อเยื่อ) ต้องผ่านการพิจารณาและได้รับอนุมัติจาก คณะกรรมการพิจารณาจริยธรรมการวิจัยในมนุษย์ (Institutional Review Board - IRB) หรือคณะกรรมการจริยธรรมที่ได้รับการแต่งตั้งอย่างเป็นทางการก่อนเริ่มดำเนินการวิจัย หากได้รับการยกเว้นการพิจารณาจริยธรรม (Waiver) จะต้องระบุการได้รับยกเว้นดังกล่าวพร้อมทั้งเหตุผลประกอบให้ชัดเจน
รายละเอียดที่ต้องระบุในต้นฉบับ:
  • ผู้ประพันธ์ต้องระบุชื่อเต็มของคณะกรรมการจริยธรรม หรือคณะกรรมการพิจารณาประจำสถาบัน (Institutional Review Board - IRB) วันที่ได้รับอนุมัติ และหมายเลขใบรับรองหรือรหัสการอนุมัติ (Approval Number) ในส่วน “ระเบียบวิธีวิจัย (Methods)” หรือในหัวข้อ "Institutional Review Board Statement“ / “Ethical Approval” ในต้นฉบับ
การให้ความยินยอมเพื่อเข้าร่วมโครงการวิจัย:
  • ผู้ประพันธ์ต้องระบุไว้ในต้นฉบับอย่างชัดเจนว่าได้รับความยินยอมเพื่อเข้าร่วมโครงการวิจัย (Informed Consent) จากผู้เข้าร่วมการวิจัยแล้ว กรณีที่ใช้ความยินยอมด้วยวาจา (Verbal informed consent) จะต้องระบุเหตุผลความจำเป็นที่ไม่สามารถใช้เอกสารยินยอมที่เป็นลายลักษณ์อักษรได้
หลักการทำประโยชน์และความไม่ก่อให้เกิดอันตราย:
  • ผู้ประพันธ์ต้องให้ความสำคัญสูงสุดต่อสวัสดิภาพและความเป็นอยู่ที่ดีของผู้เข้าร่วมการวิจัย พร้อมทั้งลดความเสี่ยงหรืออันตรายที่อาจเกิดขึ้นให้เหลือน้อยที่สุด ประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับจากการศึกษานั้นจะต้องมีน้ำหนักมากกว่าความเสี่ยง นักวิจัยมีหน้าที่ต้องลดทอนความเสี่ยงและดูแลความปลอดภัยของผู้เข้าร่วมการวิจัยตลอดระยะเวลาการศึกษา
สิทธิความเป็นส่วนตัวและการรักษาความลับ:
  • ผู้ประพันธ์ต้องปกป้องความเป็นส่วนตัวของผู้เข้าร่วมการวิจัย รักษาความลับ และปกปิดข้อมูลส่วนบุคคลของผู้เข้าร่วมการวิจัยอย่างเคร่งครัด ทั้งในกระบวนการเก็บรวบรวมข้อมูล การจัดเก็บ และการตีพิมพ์เผยแพร่ วารสารขอสงวนสิทธิ์ในการปฏิเสธต้นฉบับที่ไม่ปฏิบัติตามข้อกำหนดนี้ รวมถึงอาจขอเอกสารหลักฐานเพิ่มเติมในภายหลัง
Ethical Concerns in Human or Animal Subjects
การกำหนดนโยบายเกี่ยวกับงานวิจัยในสัตว์ทดลอง (Animal Subjects)
การขออนุมัติจากคณะกรรมการกำกับดูแลการดำเนินงานต่อสัตว์เพื่องานทางวิทยาศาสตร์:
  • การศึกษา การวิจัย และขั้นตอนหรือกระบวนการใด ๆ ที่เกี่ยวข้องกับสัตว์ทดลอง จะต้องจัดทำขึ้นด้วยเป้าหมายเพื่อความก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์เท่านั้น และต้องได้รับอนุมัติจาก คณะกรรมการกำกับดูแลการดำเนินงานต่อสัตว์เพื่องานทางวิทยาศาสตร์ (Institutional Animal Care and Use Committee - IACUC) ก่อนเริ่มดำเนินการวิจัย
  • หากไม่มีคณะกรรมการกำกับดูแลการดำเนินงานต่อสัตว์เพื่องานทางวิทยาศาสตร์ในพื้นที่สำหรับการยื่นขอพิจารณา ผู้ประพันธ์ต้องทราบว่าจริยธรรมของงานวิจัยจะถูกประเมินโดยผู้ทรงคุณวุฒิ (Reviewers) และบรรณาธิการ โดยผู้ประพันธ์ต้องจัดทำเอกสารอธิบายความเหมาะสมเชิงจริยธรรมของงานวิจัย (ใช้กรอบแนวคิดเช่นเดียวกับคณะกรรมการ IACUC) และวารสารอาจขอเอกสารหลักฐานนี้เพิ่มเติมในภายหลัง
รายละเอียดที่ต้องระบุในต้นฉบับ:
  • ผู้ประพันธ์ต้องระบุชื่อเต็มของคณะกรรมการกำกับดูแลการดำเนินงานต่อสัตว์เพื่องานทางวิทยาศาสตร์ วันที่ออกใบอนุญาต และหมายเลขใบอนุญาต ในส่วน “ระเบียบวิธีวิจัย (Materials and Methods)” หรือในหัวข้อ “Ethical Approval“ ในต้นฉบับ
แนวปฏิบัติและมาตรฐานสากล:
  • การทดลองในสัตว์ทุกกรณีต้องเป็นไปตามแนวทาง ARRIVE (Animal Research: Reporting of In Vivo Experiments) (https://arriveguidelines.org/) หรือคู่มือ "Guide for the Care and Use of Laboratory Animals” (ฉบับปรับปรุงของ National Research Council, Washington, D.C.: National Academy Press, 1996)
  • สำหรับงานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับสัตว์ ผู้ประพันธ์ต้องยืนยันว่าการศึกษาดำเนินการสอดคล้องกับแนวปฏิบัติด้านสวัสดิภาพสัตว์ทั้งระดับชาติและนานาชาติ เช่น มาตรฐาน AAALAC (https://www.aaalac.org/) หรือหลักเกณฑ์และแนวทางจริยธรรมการใช้สัตว์เพื่อการทางวิทยาศาสตร์ของสภาวิจัยแห่งชาติ (NRC) แห่งประเทศไทย (https://nriis.go.th/FileUpload/AttatchFile/News/256204301205489837642.pdf)

 

Version history
09 November 2026