การประเมินคุณภาพดินและแนวทางการจัดการธาตุอาหารในสวนทุเรียนพันธุ์หลงรักไทย (DURIO ZIBETHINUS MURR.) จังหวัดพิษณุโลก

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินคุณภาพดินและเสนอแนวทางการจัดการธาตุอาหารในสวนทุเรียนพันธุ์หลงรักไทย ตำบลชมพู อำเภอเนินมะปราง จังหวัดพิษณุโลก โดยใช้การเก็บตัวอย่างดินจากเกษตรกร 11 ราย ใน 2 ช่วงเวลา ได้แก่ ระยะบำรุงผลและระยะเก็บเกี่ยว ทำการวิเคราะห์คุณสมบัติดิน ได้แก่ ความเป็นกรดเป็นด่าง อินทรียวัตถุ ไนโตรเจน ฟอสฟอรัสที่เป็นประโยชน์ และโพแทสเซียมที่เป็นประโยชน์ ผลการวิจัย พบว่า ดินส่วนใหญ่มีค่าความเป็นกรดเป็นด่างเฉลี่ยลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P<0.05) จาก 6.22 เป็น 5.72 ส่วนปริมาณอินทรียวัตถุ ไนโตรเจน ฟอสฟอรัสที่เป็นประโยชน์ และโพแทสเซียมที่เป็นประโยชน์ มีค่าไม่แตกต่างกันทางสถิติระหว่างสองช่วงการเพาะปลูก โดยอินทรียวัตถุมีค่าเฉลี่ยร้อยละ 5.01±1.22 และ 5.74±0.40 ไนโตรเจนเฉลี่ยอยู่ในระดับต่ำทั้งสองช่วง คือ ร้อยละ 0.26±0.06 และร้อยละ 0.27±0.15 ฟอสฟอรัสที่เป็นประโยชน์มีค่าเฉลี่ย 34.19±20.88 และ 27.45±12.94 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม โดยมีเพียงร้อยละ 18.18 อยู่ในเกณฑ์เหมาะสมสำหรับการปลูกทุเรียน สำหรับปริมาณโพแทสเซียมที่เป็นประโยชน์มีค่าเฉลี่ยสูงเกินเกณฑ์อย่างชัดเจนทั้งสองช่วง คือ 370.91±149.77 และ 314.09±171.94 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม ระดับความอุดมสมบูรณ์ของดินโดยรวมอยู่ในระดับปานกลางทั้งสองช่วง และไม่มีความแตกต่างกันทางสถิติ (P<0.05) ผลการศึกษาธาตุอาหารนำมาเสนอแนวทางการจัดการธาตุอาหารเฉพาะพื้นที่ (SSNM) รายแปลง เช่น อัตราปุ๋ยไนโตรเจนที่เหมาะสมในแปลงส่วนใหญ่มีค่าอยู่ที่ 720 กรัมต่อต้น ปุ๋ยฟอสฟอรัส (P₂O₅) ใส่ในอัตรา 400 กรัมต่อต้น และปุ๋ยโพแทสเซียม (K₂O) ใส่อัตรา 400 กรัมต่อต้น ตลอดทั้งสองช่วงเวลา เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการใช้ปุ๋ย ลดต้นทุน และพัฒนาคุณภาพผลผลิตทุเรียนในระยะยาว