ผลิตภัณฑ์ผงหมกหน่อไม้อบแห้งกึ่งสำเร็จรูปด้วยเทคโนโลยีโรงอบแห้งพลังงานแสงอาทิตย์
คำสำคัญ:
ผงหมกหน่อไม้, อบแห้ง, กึ่งสำเร็จรูป , โรงอบพลังงานแสงอาทิตย์บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาผลิตภัณฑ์ผงหมกหน่อไม้อบแห้งกึ่งสำเร็จรูป โดยประยุกต์ใช้เทคโนโลยีโรงอบแห้งพลังงานแสงอาทิตย์ในการแปรรูปอาหารพื้นบ้านของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ให้มีความสะดวกในการบริโภค เก็บรักษาได้นาน และมีศักยภาพทางการตลาด กระบวนการวิจัยเริ่มจากการคัดเลือกสูตรหมกหน่อไม้จากชาวบ้าน 3 กลุ่มในจังหวัดอุดรธานี หนองบัวลำภู และบึงกาฬ ทำการประเมินความชอบของผู้บริโภค จำนวน 30 คน ด้วยแบบทดสอบ 5 ระดับ (5 Point hedonic scale) พบว่า สูตรที่ 3 จังหวัดบึงกาฬเป็นสูตรที่ได้รับการยอมรับมากที่สุด โดยมีคะแนนความชอบโดยรวมเฉลี่ย 4.18±0.87 คะแนน จากนั้นจึงนำสูตรดังกล่าวมาพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์ผงหมกหน่อไม้ โดยการทำแห้งด้วยโรงอบแห้งพลังงานแสงอาทิตย์ ขนาด 3×6 เมตร อุณหภูมิอบเฉลี่ย 65°C เวลาอบที่เหมาะสมที่สุด คือ 5 ชั่วโมง จนความชื้นเหลือไม่เกิน 10% โดยน้ำหนัก และมีค่า Water activity (aw) เท่ากับ 0.21 ซึ่งสามารถเก็บรักษาผลิตภัณฑ์ที่อุณหภูมิห้องไว้ได้นาน และการคืนสภาพด้วยการผสมน้ำในอัตราส่วน 1 : 2 (ผงหมกหน่อไม้ 30 กรัม : น้ำ 60 มิลลิลิตร) ให้ผลด้านคุณลักษณะทางประสาทสัมผัสใกล้เคียงกับหมกหน่อไม้สดทุกด้าน โดยเฉพาะกลิ่น รส และความชอบโดยรวมที่มีความคล้ายคลึงสูงผลงานวิจัยนี้แสดงให้เห็นว่าผงหมกหน่อไม้อบแห้งกึ่งสำเร็จรูปเป็นนวัตกรรมอาหารที่สามารถเพิ่มมูลค่าผลิตภัณฑ์ท้องถิ่น ส่งเสริมเศรษฐกิจฐานราก และสามารถพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์เชิงพาณิชย์ต่อไป
เอกสารอ้างอิง
กานต์ เหมวิหค, สุปรียา ห้องแซง, และกรกิจ ชัยศิริโสภณ. (2556). อาหารอีสาน. กรุงเทพฯ: แสงแดด.
จักรกฤษณ์ ทองคำ, ทวีศักดิ์ เตชะเกรียงไกร, และรัชนี คงคาฉุยฉาย. (2562). คุณค่าทางโภชนาการในผลิตภัณฑ์อาหารว่างเสริมผงชาใบหม่อนพันธุ์บุรีรัมย์ 60. วารสารวิชาการและวิจัย มทร.พระนคร, 13(2), 119-127.
จิราพร คำพิมูล, สุภาภรณ์ กุลสวัสดิ์, และสุนีย์ อ่อนสุวรรณ. (2559). ผลของการหมักและวิธีการเก็บรักษาที่มีต่อคุณภาพของหน่อไม้ดอง. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 35(4), 451–457.
ธวัชชัย อ่องประเสริฐ, และกมลวรรณ จิตจักร. (2563). การอบแห้งมะเขือเทศราชินีแช่อิ่มด้วยโรงเรือนอบแห้งพลังงานแสงอาทิตย์ร่วมกับฮีตเตอร์อินฟราเรด. วารสารวิศวกรรมศาสตร์ราชมงคลธัญบุรี, 18(2), 14–22.
ปาริชาติ ศรีธนวัฒน์. (2562). สารสำคัญในพืชสมุนไพรกลุ่มหัวหอมและกระเทียม. วารสารวิทยาศาสตร์เกษตร, 50(1), 103–112.
มณีรัตน์ จันทนะผะลิน. (2562). อาหารอีสาน. วารสารวัฒนธรรมอาหารไทย, 1(2), 2–7.
วงเดือน สุขศรี. (2567, 27 มกราคม). สัมภาษณ์. บ้านห้วยเดื่อ, ตำบลทันโนน, อำเภอเมือง, จังหวัดหนองบัวลำภู.
สินิตย์ เลิศไกร. (2565,3 พฤศจิกายน). พาณิชย์ ดันซอฟพาวเวอร์ไทยรวมปลุกกระแสการท่องเที่ยวไทยเชิงอาหาร ดึงเชฟมิชลินลุยถิ่นอีสานรังสรรค์เมนูรสเลิศจากวัตถุดิบ GI โชว์อัตลักษณ์ท้องถิ่นไทยสู่สายตาต่างชาติ. สืบค้นเมื่อ 20 พฤศจิกายน 2566, จาก https://www.thailandplus.tv/archives/630018
สมยงค์ นาเมืองรักษ์. (2567, 30 มกราคม). สัมภาษณ์. บ้านซางใต้, ตำบลซาง, อำเภอเซกา, จังหวัดบึงกาฬ.
แสงจันทร์ สิงห์สาธร. (2567, 25 มกราคม). สัมภาษณ์. บ้านดงบาก, ตำบลหนองไผ่, อำเภอหนองหาน, จังหวัดอุดรธานี.
สุนทร สุทธิบาก. (2565). โครงการยกระดับและสร้างขีดความสามารถในการแข่งขันสำหรับเกษตรผลิตและแปรรูปด้านการเกษตรแบบครบวงจร. สืบค้นเมื่อ 1 สิงหาคม 2567, จาก https://www.opsmoac.go.th/udonthani-news-preview-442891791168
สถาบันวิจัยสมุนไพร.(2561). สืบค้นเมื่อ 1 พฤษภาคม 2568, จาก https://innovation.dmsc.moph.go.th/InnovationV2.0/ProfileProject.php?ROW_REF=1200&PERSON_ID=1523
AOAC International. (2000). Official methods of analysis. (17th edition). AOAC International.
Association of Official Analytical Chemists (AOAC). (2000). Official methods of analysis of AOAC international. (17th edition). Gaithersburg, Maryland: The Association of Official Analytical Chemists.
Labuza, T.P. (1970). Properties of water as related to the keeping quality of foods. SOS symposium on physical and chemical properties of foods. Proceedings of Third International Congress Food Science IFT, 618–635.
Labuza, T.P. (1968). Sorption phenomena in food. Food Technology, 22(3), 15.
McGee, H. (2004). On Food and Cooking. Scribner: The Science and Lore of the Kitchen.
MGR Online. (2549). อาหารกึ่งสำเร็จรูป จานด่วนทันใจไม่ต้องปรุง. สืบค้นเมื่อ 22 พฤศจิกายน 2566, จาก https://mgronline.com/live/detail/9490000028479
Tannenbaum, S.R., & Karel, M. (1970). Water content and stability of low moisture and intermediate-moisture foods. Journal of Food Technology, 24(5), 543-550.
McGee, M. Regier (Ed.). The microwave processing of foods. Sawston: Woodhead Publishing. Nirmala, C., David, E., & Sharma, M.L. (2011). Changes in quality of fermented bamboo shoots during fermentation and storage. Journal of Food Science and Technology, 48(5), 591–595.
Püschner, P., & Püschner, S.C.L. (2005). Improving microwave process control. In H. Schubert & M. Regier (Eds.), The microwave processing of foods. Sawston: Woodhead Publishing.
Pisecky, J. (2012). Evaporation and concentration processes in the food industry. In H. Schubert & A. Srivastava (Eds.), Food processing technologies. New York: Springer.
Singh, S., Singh, R., & Yadav, A. (2020). Phytochemical and therapeutic potential of Allium species: A review. Nutrition & Food Science, 50(3), 455–467.
Smith, J. (2020). Effect of water activity on microbial growth and enzyme activity in dried foods. Journal of Food Science, 85(1), 123-130.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 PSRU Journal of Science and Technology

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
กองบรรณาธิการขอสงวนสิทธิ์ในการปรับปรุงแก้ไขตัวอักษรและคำสะกดต่างๆ ที่ไม่ถูกต้อง และต้นฉบับที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสาร PSRU Journal of Science and Technology ถือเป็นกรรมสิทธิ์ของคณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม และ
ผลการพิจารณาคัดเลือกบทความตีพิมพ์ในวารสารให้ถือมติของกองบรรณาธิการเป็นที่สิ้นสุด
