ผลของกรรมวิธีทำแห้งต่อฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระของธัญพืชเพาะงอกในสภาวะเครียดจากความเค็ม
คำสำคัญ:
เมล็ดธัญพืช, กรรมวิธีทำแห้ง, สภาวะเครียดจากความเค็ม, ฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระบทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของกรรมวิธีทำแห้งต่อฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระของเมล็ดธัญพืชเพาะงอกภายใต้สภาวะเครียดจากความเค็ม โดยนำเมล็ดธัญพืช 10 ชนิด ได้แก่ ถั่วเขียว ถั่วแดง ถั่วดำ ถั่วเหลือง งาดำ ข้าว กข43 ข้าวหอมมะลิ ข้าวสีนิล ข้าวไรซ์เบอรี่ และข้าวเหนียวดำลืมผัว มาเพาะงอกในสภาวะเครียดจากความเค็ม (น้ำเกลือ 0.50%) เป็นเวลา 24 ชั่วโมง และนำเมล็ดงอกที่ได้ไปอบแห้ง 2 รูปแบบ คือ อบแห้งแบบเต็มเมล็ดและอบแห้งแบบผง จากนั้นนำเมล็ดที่อบแห้งไปวิเคราะห์ปริมาณสารต้านอนุมูลอิสระ ได้แก่ สารประกอบฟีนอลิกทั้งหมด โพรลีน และกรดแอสคอร์บิก และวิเคราะห์ฤทธิ์การกำจัดอนุมูล 2,2’-Azinobis (3-ethylbenzothiazoline-6-sulfonic acid) (ABTS) และ 1,1-Diphenyl-2-picrylhydrazyl (DPPH) รวมทั้งความสามารถการรีดิวซ์เฟอร์ริก (Ferric reducing antioxidant power; FRAP) ผลการวิจัย พบว่า กรรมวิธีการอบแห้งเมล็ดธัญพืชมีผลต่อฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระของเมล็ดธัญพืชงอกในสภาวะเครียดจากความเค็ม โดยเมล็ดธัญพืชแต่ละชนิดมีการตอบสนองต่อสภาวะเครียดและกรรมวิธีการอบแห้งแตกต่างกัน การอบแห้งแบบผงสามารถเพิ่มปริมาณสารประกอบฟีนอลิกทั้งหมดและกรดแอสคอร์บิกในถั่วเขียว เพิ่มปริมาณโพรลีนในถั่วดำ ถั่วเหลือง ข้าวสีนิล และข้าวไรซ์เบอรี่ รวมทั้งสามารถเพิ่มฤทธิ์การกำจัดอนุมูล ABTS ในถั่วแดงได้ ในขณะที่การอบแห้งแบบเต็มเมล็ดสามารถเพิ่มปริมาณสารประกอบฟีนอลิกทั้งหมดในถั่วเหลืองและงาดำ เพิ่มปริมาณโพรลีนในถั่วเขียว งาดำ และ ข้าว กข43 และเพิ่มปริมาณกรดแอสคอร์บิกในถั่วแดง ข้าว กข43 และข้าวสีนิลได้ รวมทั้งยังเพิ่มFRAP ในงาดำ ข้าว กข43 และข้าวสีนิล ได้อีกด้วย ผลจากการวิจัยนี้สามารถนำไปเป็นข้อมูลพื้นฐานเพื่อใช้ประโยชน์ในการยืดอายุการเก็บรักษาเมล็ดธัญพืชงอกโดยกรรมวิธีการอบแห้งแบบเต็มเมล็ดและแบบผง เพื่อให้คงคุณค่าทางอาหารและสารต้านอนุมูลอิสระที่เป็นประโยชน์ต่อร่างกายและเกิดความสะดวกในการนำมาบริโภคและการเก็บรักษา
เอกสารอ้างอิง
กฤตนัย แก้วยศ, และชัยยงค์ เดชะไพโรจน์. (2556). อิทธิพลของการอบแห้งของข้าวเปลือกเริ่มงอกต่อสารต้านอนุมูลอิสระ โดยเทคนิคฟลูอิดไดเซซัน. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 32(4), 449-455.
จริงแท้ ศิริพานิช. (2549). สรีรวิทยาและเทคโนโลยีหลังการเก็บเกี่ยวผักและผลไม้. (พิมพ์ครั้งที่ 6). กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
ชมพู่ ยิ้มโต. (2550). จุลชีววิทยาทางอาหาร. ปทุมธานี: มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี.
เทวิกา กีรติบูรณะ, และวรนุช ศรีเจษฎารักข์. (2554). ผลของการอบแห้งแบบถาดของข้าวกล้องขาวดอกมะลิ 105 งอกต่อปริมาณสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพ. ใน การประชุมวิชาการเสนอผลงานวิจัยระดับบัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยขอนแก่น ครั้งที่ 12, (น.729-734). ขอนแก่น: มหาวิทยาลัยของแก่น.
ปิยพร สีแวง, และศิริธร ศิริอมรพรรณ. (2562). ผลของอุณหภูมิการอบแห้งต่อสารพฤกษเคมีและฤทธิ์การต้านอนุมูลอิสระของหน่อไม้ตงลืมแล้ง (Bambusa beecheyana). วารสารแก่นเกษตร, 47(1), 1385-1392.
พรพล รมย์นุกูล. (2545). การถนอมอาหาร. กรุงเทพฯ: โอเดียนสโตร์.
โพธิ์ทอง ประณีตพลกรัง. (2563). เทคนิคการอบแห้งแบบพ่นฝอยสำหรับอบแห้งผลผลิตทางการเกษตร. วารสารวิจัยมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลศรีวิชัย, 12(2), 347-361.
วรัมพร วงศ์สุดิน, พัชราภรณ์ รัตนธรรม, ณัฏฐา เลาหกุลจิตต์, และอรพิน เกิดชูชื่น. (2555). การเปลี่ยนแปลงปริมาณสารสำคัญในข้าวกล้องงอก. วารสารวิทยาศาสตร์เกษตร, 43(2), 553–556.
วารุณี จอมกิติชัย. (2566). ผลของสภาวะเครียดจากความเค็มต่อการงอกของเมล็ดและฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระของเมล็ดธัญพืชเพาะงอก. PSRU Journal of Science and Technology, 8(2), 40-55.
วิภาดา มุนินทร์นพมาศ. (2561). หลักการแปรรูปและถนอมอาหาร. ยะลา: ศูนย์ส่งเสริมการทำผลงานวิชาการ มหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา.
สกุลกานต์ สิมลา, สุรศักดิ์ บุญแต่ง, และสรพงค์ เบญจศรี. (2560). ปริมาณสารประกอบฟีนอลิกทั้งหมด และฤทธิ์การต้านอนุมูลอิสระในเมล็ดพืช เมล็ดพืชงอก และเมล็ดพืชงอกอบแห้ง. วารสารแก่นเกษตร, 45(พิเศษ1), 1259-1264.
สมบุญ เตชะภิญญาวัฒน์. (2544). สรีรวิทยาของพืช. (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
สุกัญญา จันทร์สุนะ, ลลิตา เจริญทรัพย์, เยาวพา จิระเกียรติกุล, และพรชัย หาระโครต. (2563). ผลของอุณหภูมิและระยะเวลาการอบแห้งต่อปริมาณสารต้านอนุมูลอิสระและความสามารถในการยังยั้งอนุมูลอิสระ. Thai Science and Technology Journal, 28(12), 2261-2272.
สุรศักดิ์ ละลอกน้ำ, ทรงกรด ใบยา, อาภรณ์ บัวหลวง, และบงกช บุญบูรพงศ์. (2566). บทบาทของโพรลีนและบีเทนต่อแบบจำลองเซลล์พืชภายใต้สภาวะเครียดจากเกลือและออสโมติก. วารสารวิทยาศาสตร์ วิศวกรรมศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยราชภัฏเลย, 3(1), 88-103.
สิรินาถ ตัณฑเกษม. (2548). กรรมวิธีการแปรรูปอาหาร 2. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย.
อรพิณ ชัยประสพ. (2548). การถนอมอาหาร. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยรามคำแหง.
อินทิรา ขูดแก้ว, และสาวิตรี กี่กระโทก. (2561). ผลของกลูโคสและโซเดียวคลอไรด์ต่อผลผลิตและฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระในต้นอ่อนถั่วเขียว. วารสารแก่นเกษตร, 46(6), 1075-1082.
Boggess, S.F., Stewart, C.R., Aspinall, D., & Peleg, L.G. (1976). Effect of water stress on proline synthesis from radioactive precursors. Plant Physiology, 58, 398-401.
Benzie, I.F.F., & Strain, J.J. (1996). The ferric reducing ability of plasma (FRAP) as a measure of ‘antioxidant power’: the FRAP assay. Analytical Biochemistry, 239, 70-76.
Benzie, I.F.F., & Strain, J.J. (1999). Ferric reducing/antioxidant power assay: Direct measure of total antioxidant capacity of biological fluids and modified version for stimultaneous measurement of total antioxidant power an ascorbic acid concentration. Methods in Enzymology, 299, 15-27.
Chan, E.W.C., Lim, Y.Y., Wong, K.K., Lim, K.K., Tan, S.P., Lianto, F.S., & Yong, M.Y. (2009). Effects of different drying methods on the antioxidant properties of leaves and tea of ginger species. Food Chemistry, 113(1), 166–172.
Chanwitheesuk, A., Teerawutgulrag, A., & Rakariyatham, N. (2005). Screening of antioxidant activity and antioxidant compounds of some edible plants of Thailand. Food Chemistry, 92(3), 491–497.
Chomkitichai, W., Faiyue, B., Rachtanapun, P., Uthaibutra, J., & Saengnil, K. (2014). Enhancement of the antioxidant defense system of post-harvested ‘Daw’ longan fruit by chlorine dioxide fumigation. Scientia Horticulturae, 178(23), 138–144.
Deepa, N., Kaur, C., Singh, B., & Kapoor, H.C. (2006). Antioxidant activity in some red sweet pepper cultivars. Journal of Food Composition and Analysis, 19(6), 572–578.
Huang, D., Ou, B., & Prior, R.L. (2005). The chemistry behind antioxidant capacity assays. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 53, 1841-1856.
Latinovic, S., Vasilism, L., Pezo, L., Karalic, N.L., Cvetkovic, D., Ranitovic, A., Brunet, S., Cvanic, T., & Vulic, J. (2024). Impact of drying methods on phenolic composition and bioactivity of celery, parsley, and turmeric-chemometric approach. Food, 13, 1-22.
Mun’im, A., Negishi, O., & Ozawa, T. (2003). Antioxidant compounds from Crotalaria sessiliflora. Bioscience, Biotechnology and Biochemistry, 67(2), 410–414.
Sharma, P., Jha, A.B., Dubey, R.S., & Pessarakli, M. (2012). Reactive oxygen species, oxidative damage, and antioxidative defense mechanism in plants under stressful conditions. Journal of Botany, 2012, 1-26.
Singleton, V.L., & Rossi, J.R. (1965). Colorimetry of total phenolics with phosphomolybdic-phosphotungstic acid reagents. American Journal of Enology and Viticulture, 16, 144–157.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 PSRU Journal of Science and Technology
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
กองบรรณาธิการขอสงวนสิทธิ์ในการปรับปรุงแก้ไขตัวอักษรและคำสะกดต่างๆ ที่ไม่ถูกต้อง และต้นฉบับที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสาร PSRU Journal of Science and Technology ถือเป็นกรรมสิทธิ์ของคณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม และ
ผลการพิจารณาคัดเลือกบทความตีพิมพ์ในวารสารให้ถือมติของกองบรรณาธิการเป็นที่สิ้นสุด
0-5526-7000 Ext. 4100
