การเคลื่อนย้ายไมโครพลาสติก 1-5,000 ไมโครเมตร ในน้ำทิ้งชุมชน ที่ไหลลงแหล่งเพาะเลี้ยงหอยสองฝา จังหวัดชลบุรี

บทคัดย่อ

พื้นที่ชายฝั่งทะเลของจังหวัดชลบุรีในเขตอำเภอเมืองและอำเภอศรีราชาเป็นแหล่งเพาะเลี้ยงหอยแมลงภู่ หอยแครง และหอยนางรมที่สำคัญ และยังเป็นพื้นที่รับน้ำทิ้งจากชุมชนเมือง ซึ่งมีการปนเปื้อนไมโครพลาสติกอย่างต่อเนื่อง งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ปริมาณและการเคลื่อนย้ายของไมโครพลาสติกในน้ำทิ้งจากชุมชนที่ไหลลงสู่ทะเล และประเมินความสัมพันธ์กับพื้นที่เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำสองฝา โดยเก็บตัวอย่างน้ำทิ้งจาก 4 สถานี ได้แก่ คลองสังเขป คลองบางโปรง ท่อระบายน้ำหาดวอนนภา และท่อระบายน้ำสะพานเกาะลอย ทำการกรองและวิเคราะห์ไมโครพลาสติกด้วยกล้องจุลทรรศน์แสงร่วมกับเทคนิคฟูเรียร์ทรานส์ฟอร์มอินฟราเรดสเปกโตรสโคปี (FTIR) ผลการศึกษา พบว่า ปริมาณการเคลื่อนย้ายไมโครพลาสติกจากทั้ง 4 สถานีอยู่ในช่วง 3.30×10¹¹ ถึง 2.90×10¹³ ชิ้นต่อวัน โดยพบไมโครพลาสติกขนาด 1–60 ไมโครเมตร มากกว่า 99% ของปริมาณทั้งหมด โดยรูปร่างที่พบมากที่สุด ได้แก่ แบบแผ่นและแบบเส้นใย โดยมีองค์ประกอบของพอลิเมอร์ประเภทโพลีเอทิลีน (PE) โพลีโพรพิลีน (PP) และโพลิเอสเทอร์ (Polyester) ตามลำดับ แหล่งที่มาส่วนใหญ่มาจากกิจกรรมของมนุษย์ เช่น ถุงพลาสติก เสื้อผ้าใยสังเคราะห์ และบรรจุภัณฑ์ทั่วไป ผลการศึกษานี้แสดงให้เห็นว่า น้ำทิ้งจากชุมชนเมืองเป็นแหล่งสำคัญของการเคลื่อนย้ายไมโครพลาสติก และมีความเป็นไปได้ที่สิ่งมีชีวิตในระบบนิเวศชายฝั่ง เช่น หอยสองฝาที่เพาะเลี้ยงในพื้นที่ดังกล่าวอาจมีการสะสมไมโครพลาสติกในระดับสูง ข้อค้นพบนี้สามารถนำไปใช้ในการกำหนดมาตรการควบคุมแหล่งกำเนิดไมโครพลาสติกในชุมชน และวางแผนการจัดการสิ่งแวดล้อมเพื่อความยั่งยืนของการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่ง