การพัฒนารูปแบบการเรียนรู้เชิงปฏิสัมพันธ์เพื่อส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์ของผู้เรียนบัณฑิตศึกษา

ธเนศ ภิรมย์การ; ศิริศยศ กิจมงคลวาณิชย์; ทรงวุฒิ เอกวุฒิวงศา

doi:10.55003/JIE.25212

ผู้แต่ง

ธเนศ ภิรมย์การ คณะครุศาสตร์อุตสาหกรรมและเทคโนโลยี สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง กรุงเทพมหานคร 10520 ประเทศไทย
ศิริศยศ กิจมงคลวาณิชย์ คณะศิลปกรรมและสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา จังหวัดเชียงใหม่ 50300 ประเทศไทย
ทรงวุฒิ เอกวุฒิวงศา คณะครุศาสตร์อุตสาหกรรมและเทคโนโลยี สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง กรุงเทพมหานคร 10520 ประเทศไทย https://orcid.org/0000-0002-8443-3975

DOI:

https://doi.org/10.55003/JIE.25212

คำสำคัญ:

ความคิดสร้างสรรค์, การออกแบบผลิตภัณฑ์, นักศึกษาระดับบัณฑิตศึกษา, ระบบจัดการเรียนรู้, สังคมสร้างสรรค์นิยม

บทคัดย่อ

การวิจัยมีเป้าหมายพัฒนาการเรียนรู้ตามแนวคิดการสร้างความรู้ด้วยการปฏิสัมพันธ์ทางสังคมร่วม เพื่อส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์สำหรับนักศึกษาบัณฑิตศึกษา สาขาเทคโนโลยีการออกแบบผลิตภัณฑ์ ชั้นปี 1-2 ปีการศึกษา 2567 จำนวน 35 คน มีเครื่องมือวิจัยเป็นแบบทดสอบวัดผลการเรียนด้านความคิดสร้างสรรค์แบบ 5 ตัวเลือก 19 ข้อ (IOC = 0.67-1.00) มีค่าความยากง่ายและค่าอำนาจจำแนกผ่านตามเกณฑ์ (0.621, 0.335) โดยมีความเชื่อมั่น Kr-20 ระดับ 0.783 ใช้การวิเคราะห์ คือ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน การถดถอยพหุคูณ และสถิติที โดยพัฒนาการสอนรูปแบบใหม่จาก 3 ปัจจัย คือ 1) ปัจจัยรากฐานทางปัญญา 2) ปัจจัยความตระหนักรู้ทางด้านอารมณ์และสังคม 3 )ปัจจัยแรงจูงใจ จากนั้นนำมาวางแผนการสอนรูปแบบใหม่ จึงนำไปทดสอบกับผู้เรียน พบว่า ผู้เรียนมีเจตคติต่อความเหมาะสมการสอนที่สร้างความคิดสร้างสรรค์มีความพึงพอใจระดับมาก (Mean = 4.457, SD = .505) สามารถเรียงลำดับจากมากไปน้อย คือ ทักษะความคิดสร้างสรรค์ (β = .334, t = 3.857) ทักษะความร่วมมือกัน (β = .294, t = 3.457) ทักษะการคิดวิเคราะห์ (β = .229, t = 2.465) และทักษะการสื่อสาร (β = .222, t = 2.559) ทั้งหมดมีผลต่อความเหมาะสมการสอนที่สร้างความคิดสร้างสรรค์อย่างมีนัยยะสำคัญทางสถิติที่ .05 ซึ่งทั้ง 4 ปัจจัยส่งผลบวก และร่วมกันอธิบายความแปรปรวนได้ 91.8% โดยทักษะความคิดสร้างสรรค์ มีอิทธิพลมากที่สุด รองลงมาได้แก่ ทักษะความร่วมมือกัน ทักษะการสื่อสาร และทักษะคิดวิเคราะห์ ตามลำดับ โดยมีสมการถดถอย เมื่อเปรียบเทียบความแตกต่างค่าคะแนนทดสอบก่อนเรียนและหลังเรียนได้ค่าสถิติทดสอบที 21.868 ที่องศาอิสระ 34 และการจัดการเรียนรู้ใหม่ส่งผลให้ผู้เรียนมีความคิดสร้างสรรค์สูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 โดยความคิดสร้างสรรค์เกิดขึ้นจากความคิดยืดหยุ่นที่เป็นพหุสาขาวิชาที่ช่วยกระตุ้นให้ผู้เรียนมีระดับความคิดสร้างสรรค์ที่เพิ่มสูงขึ้น

เอกสารอ้างอิง

Aromrit, U., Kambhu Na Ayudhaya, P., & Aeamtassana, T. (2025). The Effects of Activity-Based Learning Program on Mathematics Creative Thinking Among Seventh Grade Students. Journal of Education and Innovation, 27(3), 337-354. https://doi.org/10.71185/jeiejournals.v27i3.279109. (in Thai)

Aziz, R., Maimun, A., Hamid, A., Masturin, M. & Yuli Efiyanti, A. (2025). An exploration of students’ creativity through a mixed-methods study in the classroom. Journal of Education and Learning, 19(2), 650-657. https://doi.org/10.11591/edulearn.v19i2.21649.

Datong, A., & Prachanban, N. (2025). The Development of Multilevel Structural Equation Model of Creative and Innovation Abilityfor High School Students in Science and Mathematics Program. Journal of Buddhist Education and Research, 11(2), 485-486. (in Thai)

Egwutvongsa, S. (2022). Creative Skills: Flipped Classroom by Applying an Interleaving Technique for Product Design Students. Journal of Educational and Social Research, 12(3), 223-236. https://doi.org/10.36941/jesr-2022-0081.

Egwutvongsa, S. (2023). Creativity: Influencing Factors on Student Innovation and Creativity Skills in the Design of Industrial Products. Journal of Educational and Social Research, 13(3), 139-153. https://doi.org/10.36941/jesr-2023-0064.

Honra, J. R., & Monterola, S. L. C. (2026). Enhancing biology students’ cognitive flexibility through problembased learning moderated by transdisciplinary thinking. The Journal of Educational Research, 119(1), 129-139. https://doi.org/10.1080/00220671.2025.2525245.

Jaroensa, T., & Sengsri, S. (2020). Digital Intelligence Quotient and Creativity and Innovation Skills in 21st Century. Journal for Research and Innovation, Institute of Vocational Education Bangkok, 3(2). 21- 29. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/ivebjournal/article/view/245251. (in Thai)

Lakul, N., Chaijaroen, S., Adisaksodsai, G., & Jitpilai, S. (2025). Developing a Constructivist Metaverse Learning Environment to Foster Creative Thinking in Environmental Management for Grade 5 Students. NEU Academic and Research Journal, 15(2), 24-39. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/neuarj/article/view/275713/188266. (in Thai)

Orakcı, S., & Khalili, T. (2025). The impact of cognitive flexibility on prospective EFL teachers' critical thinking disposition: the mediating role of self-efficacy. Cogn Process, 26(1), 59-73. https://doi.org/10.1007/s10339-024-01227-8.

Ounraun, W., & Onthanee, A. (2023). An Instructional Model Development Based on Social Constructivism and Learning Approaches to Enhance Differentiated Instruction Ability for Student Teachers. Journal of Education Naresuan University, 25(1), 222-237. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/edujournal_nu/article/view/247948. (in Thai)

Ozen-Uyar, R., & Yigit-Gencten V. (2025). Enhancing Early Childhood Teachers' SEL Competencies: A Scoping Review of Coaching-Based Professional Development. Early Childhood Education Journal. https://doi.org/10.1007/s10643-025-01980-1.

Segundo-Marcos, R., Merchán Carrillo, A., López Fernández, V., & Daza González, M. T. (2025). Creative Thinking Skills and Executive Functions in Preadolescent Children. Creativity Research Journal, 37(3), 499-513. https://doi.org/10.1080/10400419.2024.2312345.

Senanak, K. (2025). The Development of an English Learning Model Based on Learning Management in the 21st Century to Promote Creative Problem-Solving Skills for Mathayomsuksa 5 Students. Ramkhamhaeng University Journal Humanities Edition, 44(1), 101-126. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/huru/article/view/281852/186469. (in Thai)

Smare, Z., & Elfatihi, M. (2024). A systematic review on factors influencing the development of children’s creativity. Journal of Childhood, Education & Society, 5(2), 176-200. https://doi.org/10.37291/2717638X.202452371.

Svedholm-Hakkinen, A. M., Forzani, E., Coiro, J., & Kiili, C. (2025). Online credibility evaluation skills in upper secondary students: The role of grade level, argument evaluation, and analytic thinking dispositions. Learning and Individual Differences, 18, 102640. 1-12. https://doi.org/10.1016/j.lindif.2025.102640.

Symeou, L., Louca, L., Kavadella, A., Mackay, J., Danidou, Y., & Raffay, V. (2025). Development of Evidence- Based Guidelines for theIntegration of Generative AI in University EducationThrough a Multidisciplinary, Consensus-Based Approach. European Journal of Dental Education, 29(2), 285-303. https://doi.org/10.1111/eje.13069.

Taber, K. S. (2025). Mediated Learning Leading Development-The Social Development Theory of Lev Vygotsky. In: Akpan, B., Kennedy, T.J. (eds) Science Education in Theory and Practice. Springer Texts in Education. Springer, Cham, 13-14. https://doi.org/10.1007/978-3-031-81351-1_16.

Thamvaja, W., & Singlop, S. (2024). 3-ACTIVE: The 21st Century Skills Development Guideline for Students. Udon Thani Rajabhat University Academic Journal, 12(2), 1-13. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/UDRUAJ/article/view/276323. (in Thai)

Vygotsky, L. S. (1978). Mind in Society: The Development of Higher Psychological Processes (M. Cole, V. John-Steiner, S. Scribner, & E. Soberman, Eds.). Harvard University Press, 21-23. https://doi.org/10.2307/j.ctvjf9vz4.

William, E. M., & Dawson, S. (2008). Teaching for creativity: towards sustainable and replicable pedagogical practice. Higher Education, 56, 633-643. https://doi.org/10.1007/s10734-008-9115-7.

Wongthong, P., & Thaksin, S. (2022). Development of Curriculum based onSTEAM2for Enhancing the 4CsSkills ofGrade 7 Students. Rajapark Journal, 16(45), 83-98. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/RJPJ/article/view/255542. (in Thai)

Wongvetchakul, K., Chamnanphuttiphon, S., & Nuthongkaew, K. (2024). The Creative Social Interactions for A Peaceful Society According to Buddhism. Journal of Social Science and Cultural, 8(9), 73-85. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/JSC/article/view/276452. (in Thai)

Zhan, Z., He, L. & Zhong, X. (2024). How does problem-solving pedagogy affect creativity? A meta-analysis of empirical studies. Frontiers in Psychology, 15, 1287082.1-16. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2024.1287082.