การพัฒนาทักษะการแก้ปัญหาคณิตศาสตร์ตามกรอบ PISA โดยใช้การคิดเชิงออกแบบของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3

พรณิชา วงษ์ประเสริฐ; วรรณธิดา ยลวิลาศ; นันทณัฏฐ์ เวียงอินทร์

doi:10.55003/JIE.25109

ผู้แต่ง

พรณิชา วงษ์ประเสริฐ วิชาเอกคณิตศาสตร์ สาขาวิชานวัตกรรมการจัดการเรียนรู้ คณะศึกษาศาสตร์และนวัตกรรมการศึกษา มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์ จังหวัดกาฬสินธุ์ 46230 ประเทศไทย
วรรณธิดา ยลวิลาศ วิชาเอกคณิตศาสตร์ สาขาวิชานวัตกรรมการจัดการเรียนรู้ คณะศึกษาศาสตร์และนวัตกรรมการศึกษา มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์ จังหวัดกาฬสินธุ์ 46230 ประเทศไทย
นันทณัฏฐ์ เวียงอินทร์ วิชาเอกคณิตศาสตร์ สาขาวิชานวัตกรรมการจัดการเรียนรู้ คณะศึกษาศาสตร์และนวัตกรรมการศึกษา มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์ จังหวัดกาฬสินธุ์ 46230 ประเทศไทย

DOI:

https://doi.org/10.55003/JIE.25109

คำสำคัญ:

การคิดเชิงออกแบบ, ทักษะการแก้ปัญหาทางคณิตศาสตร์, กรอบ PISA, อสมการ, อสมการตัวแปรเดียว

บทคัดย่อ

การพัฒนาทักษะการแก้ปัญหาคณิตศาสตร์ตามกรอบ PISA โดยใช้การคิดเชิงออกแบบ เพื่อศึกษาผลของการจัดการเรียนรู้ด้วยกระบวนการคิดเชิงออกแบบต่อทักษะการแก้ปัญหาทางคณิตศาสตร์ตามกรอบ PISA เรื่อง อสมการเชิงเส้นตัวแปรเดียว กลุ่มตัวอย่างเป็นนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 จำนวน 30 คน โดยใช้วิธีการสุ่มแบบกลุ่ม ใช้รูปแบบการวิจัยเชิงปฏิบัติการในชั้นเรียน 3 วงจรปฏิบัติการ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย แผนการจัดการเรียนรู้ ใบกิจกรรมการเรียนรู้ แบบสะท้อนผลการจัดการเรียนรู้ และแบบวัดทักษะการแก้ปัญหาทางคณิตศาสตร์ตามกรอบ PISA การวิเคราะห์ข้อมูลแบ่งออกเป็น 2 ส่วน ได้แก่ การวิเคราะห์เชิงคุณภาพโดยใช้การวิเคราะห์เชิงเนื้อหา จากแบบสะท้อนผลการจัดการเรียนรู้ และการวิเคราะห์เชิงปริมาณโดยใช้สถิติพื้นฐาน ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ( $\bar{x}$ ) ค่าร้อยละ (%) และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (SD) ผลการวิจัยพบว่า วงจรปฏิบัติการที่ 1 มีคะแนนเฉลี่ยรวม ( $\bar{x}$ = 12.11, SD = 2.94) คิดเป็น 50.13% วงจรปฏิบัติการที่ 2 มีคะแนนเฉลี่ยรวม ( $\bar{x}$ = 19.30, SD = 3.69) คิดเป็น 71.48% และวงจรปฏิบัติการที่ 3 มีคะแนนเฉลี่ยรวม ( $\bar{x}$ = 21.03, SD = 2.64) คิดเป็น 85.67% แสดงให้เห็นว่าการจัดการเรียนรู้โดยใช้กระบวนการคิดเชิงออกแบบมีพัฒนาขึ้นอย่างต่อเนื่องในทุกวงจรปฏิบัติการ เมื่อพิจารณาทักษะการแก้ปัญหาทางคณิตศาสตร์ตามกรอบ PISA ทั้ง 3 ด้าน ได้แก่ ด้านที่ 1 การคิด/แปลงสถานการณ์ปัญหา (F) มีพัฒนาการมากที่สุด รองลงมา คือ ด้านที่ 2 การใช้มโนทัศน์ ข้อเท็จจริง วิธีการ และการให้เหตุผลทางคณิตศาสตร์ (E) และ ด้านที่ 3 การตีความ การประยุกต์ใช้และการประเมินผลลัพธ์ทางคณิตศาสตร์ (I) ตามลำดับ

เอกสารอ้างอิง

Boonprakorb, W., Junthakoon, J., & Onthanee, A. (2023). The development of learning activities by using design thinking process to enhance green innovative entrepreneurship competency for ninth grade students. Journal of Multidisciplinary in Humanities and Social Sciences, 6(2), 1078–1095. (in Thai)

Daoruang, N., & Jantakoon, J. (2024). The development of learning activities based on the design thinking approach to enhance scientific creativity for grade 3 students. Journal of Graduate Research, 15(1), 27–38. (in Thai)

Israsena Na Ayudhya, P., & Treerattanaphan, C. (2017). Design Thinking: Learning by Doing. Thailand Creative & Design Center (TCDC). (in Thai)

Jimatong, N., & Wibooncharoensuk, P. (2023). Teaching with Using Design Thinking for Primary Grade Children. Journal of Roi Kaensarn Academi, 8(4), 572–586. (in Thai)

Kaewsoongnern, D., & Supap, W. (2016). The action research for developing hands-on learning activities to enhance learning achievement and mathematical connection’s ability on geometric transformation of Mathayomsuksa 2 students. Rajabhat Journal of Sciences Humanities and Social Sciences, 17(1), 156-168. (in Thai)

Kemmis, S., & McTaggart, R. (1988). The action research planner (3rd ed.). Deakin University Press.

Klahan, P., & Ponegrn, W. (2021). Development Learning Activities Based on a Design Thinking Process and Project Based Learning to Enhance Innovators in Grade 10 Students. Journal of Education Studies, 49(2), EDUCU4902013. (in Thai)

Kongwichian, S., & Vanichwatanavorachai), S. (2021). The development of mathematics process and skills surface area and volume by Design Thinking process of ninth grade students. Journal of Education, 19(2), 497–513. (in Thai)

Kotchai, A. (2018). Developing a System of Strengthening Teacher in Conducting Classroom Action Research for Schools Under the Local Administrative Organization [Doctoral dissertation]. Mahasarakham University. (in Thai)

Meemook, N. (2023). Effect of blened learning by using design thinking process in visual programming to enhance creativity in innovation development of high school students [Master’s thesis]. Silpakorn University. (in Thai)

National Institute of Educational Testing Service. (2025). O-NET report with a map of Thailand. https://www.niets.or.th/th/. (in Thai)

OECD. (2023). THE FUTURE OF EDUCATION AND SKILLS OECD Learning Compass for Mathematics. https://www.oecd.org/en/publications/support/corrigenda.html.

Phoyen, K. (2021). Active Learning : Learning satisfy Education in 21st century. Journal of Education, 19(1), 11–28. (in Thai)

Prayalaw, P. (2022). The Effective Achievement of Various Active Learning Managements in Clinical Chemistry Course. Journal of Education and Innovative Learning, 2(1), 087–096. (in Thai)

Programme for International Student Assessment. (2025). PISA 2022 assessment results reading, mathematics and science. The Institute for the Promotion of Teaching Science and Technology. (in Thai)

Sintuprasard, S. (2016). Effects of Using SQRQCQ Strategy Learning Activity Management with High-Order Questions on Mathematical Problem Solving Ability and Learning Achievement in Statistics of Grade 11 Students [Master’s thesis]. Burapha University. (in Thai)

Suksamran, S. (2016). Effect of using guidance activities package Brainstorming methods for development creative problem solving ability of Phathom Suksa II Students of Thedsaban 4 (Udomwitsomjai) School in Prachinburi Province [Master’s thesis]. Sukhothai Thammathirat Open University. (in Thai)

Thipwaree, P., Kasemsukpipat, W., & Somchaipeng, T. (2023). Using Real-Life Situations in Promoting Statistical Reasoning on Measures of Central Tendency of Twelfth-Grade Students. Journal of Educational Innovation and Research, 7(3), 809–824. (in Thai)