การพัฒนาการจัดการเรียนรู้ตามแนวคิดสะเต็มศึกษาบูรณาการกับภูมิปัญญาท้องถิ่น เรื่อง ลูกประคบสมุนไพรเพื่อส่งเสริมความสามารถในการอธิบายหลักการทางวิทยาศาสตร์ ความคิดสร้างสรรค์และความพึงพอใจ สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ในจังหวัดลำปาง

ดวงจันทร์ แก้วกงพาน; ชัญญาณ์ภัช ธชาชม; สัตตบงกช จินดาวงศ์; ชิสาพัชร์ ชูทอง

doi:10.55003/JIE.25108

ผู้แต่ง

ดวงจันทร์ แก้วกงพาน สาขาวิชาการสอนวิทยาศาสตร์ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏลำปาง จังหวัดลำปาง 52100 ประเทศไทย
ชัญญาณ์ภัช ธชาชม สาขาวิชาวิทยาศาสตร์ทั่วไป คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏลำปาง จังหวัดลำปาง 52100 ประเทศไทย
สัตตบงกช จินดาวงศ์ สาขาวิชาวิทยาศาสตร์ทั่วไป คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏลำปาง จังหวัดลำปาง 52100 ประเทศไทย
ชิสาพัชร์ ชูทอง สาขาวิชาสาธารณสุขชุมชน คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏลำปาง จังหวัดลำปาง 52100 ประเทศไทย

DOI:

https://doi.org/10.55003/JIE.25108

คำสำคัญ:

สะเต็มศึกษา, ภูมิปัญญาท้องถิ่น, ลูกประคบสมุนไพร, การอธิบายหลักการทางวิทยาศาสตร์, ความคิดสร้างสรรค์, ความพึงพอใจ

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้ได้ศึกษาความสามารถในการอธิบายหลักการทางวิทยาศาสตร์สำหรับนักเรียนที่ได้รับการจัดการเรียนรู้โดยการจัดกิจกรรมการเรียนรู้วิชาวิทยาศาสตร์ตามแนวคิดสะเต็มศึกษาที่บูรณาการกับภูมิปัญญาท้องถิ่นลูกประคบสมุนไพร ความคิดสร้างสรรค์ และความพึงพอใจสมุนไพร กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย คือ นักเรียนที่กำลังศึกษาอยู่ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 โรงเรียนแห่งหนึ่งในอำเภอเมือง จังหวัดลำปาง จำนวน 13 คน โดยเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ 1) แผนการจัดการเรียนรู้โดยใช้สะเต็มศึกษาที่บูรณาการกับภูมิปัญญาท้องถิ่นลูกประคบสมุนไพร ประกอบด้วย กิจกรรมการทำลูกประคบสมุนไพร และกิจกรรมการทำบรรจุภัณฑ์ลูกประคบสมุนไพร 2) แบบประเมินความสามารถการอธิบายหลักการเชิงวิทยาศาสตร์ 3) แบบประเมินความคิดสร้างสรรค์ และ 4) แบบประเมินความพึงพอใจ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูลได้แก่ ค่าเฉลี่ย และค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ผลวิจัย พบว่า 1) ความสามารถในการอธิบายหลักการเชิงวิทยาศาสตร์หลังได้รับการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ตามแนวคิดสะเต็มศึกษาที่บูรณาการกับภูมิปัญญาท้องถิ่น (ลูกประคบสมุนไพร) ภาพรวมมีค่าเท่ากับ 4.29 (0.53) อยู่ในระดับดีมาก 2) ความคิดสร้างสรรค์หลังได้รับการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ตามแนวคิดสะเต็มศึกษาที่บูรณาการกับภูมิปัญญาท้องถิ่นลูกประคบสมุนไพร ทั้ง 4 ด้าน ภาพรวมมีค่าเท่ากับ 3.62 (0.5) อยู่ในระดับดี และ 3) ความพึงพอใจหลังได้รับการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ตามแนวคิดสะเต็มศึกษาที่บูรณาการกับภูมิปัญญาท้องถิ่นลูกประคบสมุนไพร ภาพรวมมีค่าเท่ากับ 4.59 (0.61) อยู่ในระดับมากที่สุด

เอกสารอ้างอิง

Butdee, S., Rotduang, P., & Rattanaburi, P. (2024). Development of STEM education curriculum integrated local wisdom and the royal guidance on education for teachers of Border Patrol Police School in middle south of Thailand. Nakkhabut Paritat Journal, 16(2), 78-88. (in Thai)

Ijiga, O. M., Ifenatuora, G. P., & Olateju, M. (2023). Integrating STEM into instructional design: a framework for culturally relevant curriculum development in underserved communities. Deleted Journal, 3(6), 1949–1960. https://doi.org/10.62225/2583049x.2023.3.6.4618.

Kamtet, W., Wannagatesiri, T., & Kruea-In, N. (2023). Developing scientific explanation ability of biology student teachers by providing experiences in generating scientific evidences and writing scientific explanations. Journal of Education Naresuan University, 25(3),238-251. (in Thai)

Karangsri, M., & Siripan, R. (2022). Development of a series of learning the benefits of herbs for secondary school students. Journal of Industrial Education, 21(2), 66-73. (in Thai)

Kijkuakul, S. (2015). STEM education. Journal of Education Naresuan University, 17(2), 201-207. (in Thai)

Krutngoen, S., & Eiamguaw, P. (2022). The effect of integrated STEM education inquiry-based learning and attitude to word science lesson of mathayomsuksa 3 students. Social Sciences Research and Academic Journal, 16(3), 189-202. (in Thai)

Langkawong, A., Pimthong, P., Tanak, A., & Pongsophon, P. (2025). Elementary preservice teachers' perception of culturally responsive STEM teaching. Journal of Inclusive and Innovative Education, 9(1), 152-168. (in Thai)

Li, Y., Wang, K., Xiao, Y., & Froyd, E. J. (2020). Research and trends in STEM education: a systematic review of journal publications. International Journal of STEM Education, 7(11), 1-16.

Limpijumnong, S. (2020). STEM education isn't disappearing. IPST (Institute for the Promotion of Teaching Science and Technology) is driving STEM education towards Thailand 4.0 in a new way. Retrieved January 18, 2026, from https://www.ipst.ac.th/news/1404/stem4-0.html?utm_source=chatgpt.com. (in Thai)

Margot, K. C., & Kettler, T. (2019). Teachers’ perception of STEM integration and education a systematic literature review. International Journal of STEM Education, 6(2), 1-16. https://doi.org/10.1186/s40594-018-0151-2.

Ministry of Education. (2017). Core curriculum of basic ducation. (2008). (Revised 2017). Bangkok: Agricultural Cooperative Assembly Printing House of Thailand Co., Ltd. (in Thai)

Paweenbampen, P., & Wannakool, D. (2025). The development of STEM integrated learning management ability in elementary student’s teachers using authentic learning activities based on the authenticity. Journal of Education and Innovative Learning, 5(1), 81-97. (in Thai)

Paweenbampen, P. (2023). Development of integrated STEM activities to promote thinking process skills for the 21st century of grade 1 students (La-or Plus project) at La-orutis demonstration school. CMU Journal of Education, 7(1), 128-142. (in Thai)

Potchanee, R., & Boontham, T. (2021). The needs of the development of stem education learning management for secondary school teachers in nakhon nayok province. Journal of Liberal Arts, Rajamangala University of Technology Suvarnabhumi, 3(3), 285-299. (in Thai)

Seeharach, S., & Santhuenkaew, T. (2024). STEM Education Learning Management to Developing Creativity. Journal of Applied Education, 2(1), 31-39. (in Thai)

Sritan, S., Chaiya, P., & Dispanya, E. (2022). A study of thai traditional medicine for health tourism: thai traditional Massage, thai herbal steam and compress in San Pa Tong District, Chiang Mai Province. Journal of Humanities and Social Sciences Nakhon Phanom University, 12(3), 111-124. (in Thai)

Sethirunkul, T., & Samahito, C. (2019). Provision of STEM learning experiences on Nonthaburi local culture to develop creative thinking of preschool children. STOU Education Journal, 12(1), 99–109. (in Thai)

Wangkamhan, Y., Nachaisin, K., & Surapinit, P. (2024). Integrating local wisdom into the Thai curriculum: Enhancing student engagement and cultural awareness. Journal of Buddhist Education and Research (JBER), 10(3), 173–183. (in Thai)

Worain, C., Selakorn, O., & Thongpoon, C. (2020). Student development in Pibulsongkram Rajabhat University using the research process together with the wisdom of Thai local herbal. Humanities and Social Sciences Journal of Pibulsongkram Rajabhat University, 14(1), 248–262. (in Thai)