การพัฒนาความคิดสร้างสรรค์และผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 หน่วย โครงสร้างและการเจริญเติบโตของพืชดอก โดยการจัดการเรียนรู้แบบสตีมศึกษาร่วมกับการคิดเป็นภาพ

ชาญชัย คำมุงคุณ; อรุณรัตน์ คำแหงพล; กุลวดี สุวรรณไตรย์; สกลรัตน์ สวัสดิ์มูล

doi:10.55003/JIE.25111

ผู้แต่ง

ชาญชัย คำมุงคุณ สาขาวิชาการสอนวิทยาศาสตร์ คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร จังหวัดสกลนคร 47000 ประเทศไทย
อรุณรัตน์ คำแหงพล คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร จังหวัดสกลนคร 47000 ประเทศไทย
กุลวดี สุวรรณไตรย์ คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร จังหวัดสกลนคร 47000 ประเทศไทย
สกลรัตน์ สวัสดิ์มูล โรงเรียนสกลราชวิทยานุกูล จังหวัดสกลนคร 47000 ประเทศไทย

DOI:

https://doi.org/10.55003/JIE.25111

คำสำคัญ:

ความคิดสร้างสรรค์, การจัดการเรียนรู้แบบสตีมศึกษา, การคิดเป็นภาพ, ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน, โครงสร้างและการเจริญเติบโตของพืชดอก

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้เพื่อ 1) สร้างแผนการจัดการเรียนรู้แบบสตีมศึกษาร่วมกับการคิดเป็นภาพ หน่วย โครงสร้างและการเจริญเติบโตของพืชดอก ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ให้มีประสิทธิภาพตามเกณฑ์ 80/80 2) เปรียบเทียบความคิดสร้างสรรค์ของนักเรียนก่อนเรียนและหลังเรียน 3) เปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียน ก่อนเรียนและหลังเรียน และ 4) ศึกษาความพึงพอใจของนักเรียนที่มีต่อการจัดการเรียนรู้แบบสตีมศึกษาร่วมกับการคิดเป็นภาพ กลุ่มตัวอย่าง คือ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 โรงเรียนนาแกพิทยาคม ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2568 จำนวน 22 คน โดยสุ่มตัวอย่างแบบกลุ่ม เครื่องมือการวิจัยประกอบด้วย 1) แผนการจัดการเรียนรู้ 2) แบบทดสอบวัดความคิดสร้างสรรค์ 3) แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน และ 4) แบบสอบถามความพึงพอใจ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการทดสอบค่าทีแบบไม่เป็นอิสระต่อกัน ผลการวิจัยพบว่า 1) แผนการจัดการเรียนรู้แบบสตีมศึกษาร่วมกับการคิดเป็นภาพ หน่วย โครงสร้างและการเจริญเติบโตของพืชดอก ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 มีประสิทธิภาพเท่ากับ 81.16/84.14 ซึ่งเป็นไปตามเกณฑ์ 80/80 ที่กำหนด 2) ความคิดสร้างสรรค์ของนักเรียน โดยการจัดการเรียนรู้แบบสตีมศึกษาร่วมกับการคิดเป็นภาพ หลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 3) ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียน โดยการจัดการเรียนรู้แบบสตีมศึกษาร่วมกับการคิดเป็นภาพ หลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 4) ความพึงพอใจของนักเรียนที่มีต่อการจัดการเรียนรู้แบบสตีมศึกษาร่วมกับการคิดเป็นภาพ อยู่ในระดับมากที่สุด มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 4.70

เอกสารอ้างอิง

Biewchan, J., & Chumsukon, M. (2022). A study of moral reasoning by concept attainment model with visual thinking technique in S15101 Social studies of grade 5 students at Ban Ka Pee School. Rajabhat MahaSarakham University Journal, 16(3), 171-183. (in Thai)

Bunlikhitsiri, B., (2017). Organizing learning activities to develop creative thinking in design course. Journal of Education Studies, Chulalongkorn University, 45(2), 59–71. (in Thai)

Chomjumjang, S. (2022). STEM to STEAM: Teaching innovation in Art education. Journal of Education, Mahasarakham University, 16(3), 7-22. (in Thai)

Hemkaew, S. (2025). The effects of STEAM education approach on scientific creative thinking and teamwork skills of 9th grade students. Journal of Industrial Education, 24(1), 11-22. (in Thai)

Jamal, S. N. B., Ibrahim, N. H. B., Halim, N. D. B. A., & Alias, M. I. B. (2020). A preliminary study on the level of creativity among chemistry students in district of Melaka Tengah. Journal of Critical Reviews, 7(16), 752-761.

Jittopars, P., & Hemchayart, W. (2014). Effects of using questions based on Bloom’s Taxonomy theory on creative thinking skills of seven year old children. An Online Journal of Education, 9(1), 256-267. (in Thai)

Kareemee, S. (2017). Using the engineering design process to enhance creativity and problem-solving skills part 1. IPST Magazine, 45(209), 23-27. (in Thai)

Kareemee, S. (2018). Using the engineering design process to enhance creativity and problem-solving skills part 2. IPST Magazine, 46(210), 44-49. (in Thai)

Khamhaengopol, A., Phewphong, S., & Chuamchaitrakool, P. (2022). STEAM activity on biodiesel production: Encouraging creative thinking and basic science process skills of high school students. Journal of Chemical Education, 99(2), 736-744.

Khiaokaeo, T., Sarayuthpitak, J., & Rodpipat, S. (2023). Effects of health education learning management using visual thinking on learning achievement and creative thinking of secondary school students. Academic Journal of Thailand National Sports University, 15(1), 129-139. (in Thai)

Lertyosbordin, C. (2024). The quality of Thai youth through the PISA 2022 test results. National Defence Studies Institute Journal, 15(2), 25-35. (in Thai)

OECD. (2024). New PISA results on creative thinking: Can students think outside the box? PISA in Focus, 2024(125), 1-9.

Orapiriyakul, S. (2019). STEAM education: Innovative education integrated into learning management. Journal of Research and Curriculum Development, 9(1), 1-16. (in Thai)

Phengnoi, D., & Boonsom, N. (2021). Development of scientific work creation and creative problem-solving abilities for fifth grade students by STEAM education-based learning activities management. Silpakorn Educational Research Journal, 13(1), 238-257. (in Thai)

Pholsupho, P., Khamhaengpol, A., & Wattanasarn, H. (2023). Development of creative thinking of Mathayomsuksa 4 students on the topic of solution by using STEAM education. Journal of MCU Peace Studies, 11(6), 2321-2334. (in Thai)

Pluemsut, O., & Keeratichamroen, W. (2023). A study of learning outcomes and creativity thinking ability on learning unit “Weather Around Us” of grade 7 students using STEAM education. Ratchaphruek Journal, 21(1), 216-229. (in Thai)

PoNgern, W. (2017). STEAM, Arts for STEM education: Improvement in perception, capacity and inspiration for children. Journal of Education Studies, Chulalongkorn University, 45(1), 320-334. (in Thai)

Rattanari, W. (2018). Assessing students’ satisfactions of their suitability to their Web Based Learning instructional designing inventory method on science core learning at the upper secondary level under Secondary Educational Service Area Office 27. [Master’s thesis]. Rajabhat Maha Sarakham University. (in Thai)

Seemasom, N., Khamhaengpol, A., & Suwannatri, K. (2024). Development of creative thinking and learning achievement of Mathayomsuksa 1 students on the topic of climate change process by using STEAM education. Humanities and Social Sciences Journal of Pibulsongkram Rajabhat University, 18(2), 803-820. (in Thai)

Thabthan, S. (2023). Essential skills focus on creating quality human resource for lifelong learning. Journal of Industrial Education, 22(2), 1-10. (in Thai)

Torrance, E. P. (1992). A nation climate for creativity and invention. Gifted Child Today, 15(1), 10-14.

Vorawattanachai, P. (2022). Fundamental knowledge in creative thinking. Journal of Educational Studies, 16(1), 14-31. (in Thai)

Wetcho, S., & Na-Songkhla, J. (2021). Visual literacy from theory to practice: A paradigm of visual thinking, learning and communication. Journal of Education Naresuan University, 23(4), 464-478. (in Thai)