การพัฒนาวัสดุปรับปรุงดินจากขนไก่หมักร่วมกับ กากตะกอนหม้อกรองจากโรงงานน้ำตาล
DOI:
https://doi.org/10.14456/lsej.2026.14คำสำคัญ:
ขนไก่ , กากตะกอนหม้อกรอง , วัสดุปรับปรุงดิน , ปุ๋ยอินทรีย์ , การหมักบทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาศักยภาพของการนำขนไก่มาหมักร่วมกับกากตะกอนหม้อกรองจากโรงงานน้ำตาล เพื่อพัฒนาเป็นวัสดุปรับปรุงดิน และประเมินแนวโน้มการพัฒนาเป็นปุ๋ยอินทรีย์ในอนาคต โดยออกแบบสูตรการหมักจำนวน 11 สูตร ด้วยสัดส่วนที่แตกต่างกันของขนไก่และกากตะกอนหม้อกรอง และทำการหมักเป็นระยะเวลา 90 วัน ผลการศึกษาพบว่า สูตรที่ใช้ขนไก่ เพียงอย่างเดียวให้ประสิทธิภาพการย่อยสลายสูงที่สุด (215.59%) และมีปริมาณอินทรียวัตถุและโพแทสเซียมในระดับสูง (48.40% และ 12.17% ตามลำดับ) ขณะที่สูตรที่มีอัตราส่วนขนไก่ต่อกากตะกอนหม้อกรองเท่ากับ 2:3 ให้ปริมาณไนโตรเจนรวมสูงที่สุด (0.49%) และมีอัตราส่วนคาร์บอนต่อไนโตรเจนที่เหมาะสมที่สุด (47:1) สำหรับกระบวนการปรับปรุงดิน แม้ว่าวัสดุหมักจากทุกสูตรจะยังไม่ผ่านเกณฑ์มาตรฐานปุ๋ยอินทรีย์ของกรมวิชาการเกษตร แต่สามารถจัดเป็นวัสดุปรับปรุงดินที่มีคุณภาพดีได้ โดยมีคุณสมบัติในการเพิ่มอินทรียวัตถุและธาตุอาหารที่สำคัญในดิน ผลการศึกษานี้ชี้ให้เห็นถึงศักยภาพของการใช้ประโยชน์จากวัสดุเหลือทิ้งทางการเกษตรในระดับชุมชน เพื่อพัฒนาเป็นวัสดุปรับปรุงดิน และสามารถต่อยอดสู่การผลิตปุ๋ยอินทรีย์ที่ได้มาตรฐานในอนาคต อันจะช่วยลดปัญหาสิ่งแวดล้อมและเพิ่มมูลค่าทางเศรษฐกิจได้อย่างยั่งยืน
เอกสารอ้างอิง
Bernal MP, Alburquerque JA, Moral R. Composting of animal manures and chemical criteria for compost maturity assessment: A review. Bioresource Technology 2009;100(22):5444–5453.
Brady NC, Weil RR. Elements of the nature and properties of soils (3rd ed.). Pearson Education; 2010.
Department of Agriculture, Thailand Organic fertilizer standard B.E. 2557 (2014). 2014. Ministry of Agriculture and Cooperatives. Available from: https://www.doa.go.th/ard/wp-content/uploads/2019/11/FEDOA11.pdf. Accessed March 16, 2025.
Department of Environmental Quality Promotion. Community-based solid waste management (CBM). Ministry of Natural Resources and Environment, Thailand; 2019.
Dotaniya ML, Datta SC, Biswas DR, Dotaniya CK, Meena BL, Rajendiran S, Regar KL, Lata M. Use of sugarcane industrial by-products for improving sugarcane productivity and soil health. SpringerLink. 2016. Available from: https://link.springer.com/article/10.1007/s40093-016-0132-8. Accessed March 15, 2025.
Gupta R, Ramnani P. Microbial keratinases and their prospective applications: An overview. Applied Microbiology and Biotechnology 2006;70(1):21-33.
Havlin JL, Tisdale SL, Nelson WL, Beaton JD. Soil fertility and fertilizers: An introduction to nutrient management (8th ed.). Pearson; 2014.
Jehmalee S, Kharemdabe Y. Granular compost production of oil palm empty fruit bunch mixed with chicken feather: A case study of Ban Guleng, M.2, Yi-ngo subdistrict, Yi-ngo district, Narathiwat province. (Final report of agricultural research and development, Project code POP6005020080; 2017.
Land Development Department. Guide for utilization of filter cake and bagasse ash for soil improvement. Land Development Department. 2015. Available from: https://fa.naxapi. com/nongjaeng.go.th/dnm_file/news/83410314_side6.pdf. Accessed March 15, 2025.
Menikpura N, Sang-Arun J. Greenhouse gas calculation tool for municipal solid waste management (User manual). Hayama, Kanagawa, Japan: Institute for Global Environmental Strategies (IGES); 2013.
Mitr Phol Modern Farm. Five benefits of filter cake as a soil amendment from Mitr Phol. Mitr Phol Modern Farm. 2021. Available from: https://www.mitrpholmodernfarm.com/news/2021/07/5-. Accessed March 15, 2025.
Nichols W, Smith N. Waste generation and recycling indices 2019: Overview and findings .2019. Available from: https://www.circularonline.co.uk/wp-content/uploads/2019/07/Verisk_Maplecroft_Waste_Generation_ Index_Overview_2019.pdf. Accessed March 16, 2025.
Office of Natural Resources and Environmental Policy and Planning (ONEP). Thailand State of Environment Report 2022. Bangkok: Office of Natural Resources and Environmental Policy and Planning; 2022.
Pratheuangrattana C. Preliminary study on the feasibility for constructing peace community index in Thai society. ThaiJo (Journal of Human Rights and Peace Studies). 2021. Available from: https://so03.tci- thaijo.org/index.php/journal-peace/article/view/252045. Accessed March 15, 2025.
Pollution Control Department. National master plan for municipal solid waste management (2016–2021); 2016.
Pollution Control Department. Thailand's municipal solid waste disposal situation reports 2022. Ministry of Natural Resources and Environment; 2022.
Pollution Control Department. Municipal solid waste management information system 2024. Ministry of Natural Resources and Environment, Thailand; 2024.
Sharma, S., & Gupta, A. (2016). Sustainable Management of Keratin Waste Biomass: Applications and Future Perspectives. Brazilian Archives of Biology and Technology, 59.
Silpasuwan P. Municipal solid waste: The significant problem that Thailand is facing. Nakhon Si Thammarat: Rajamangala University of Technology Srivijaya; 2014.
Tchobanoglous G, Theisen H, Vigil SA. Integrated solid waste management: Engineering principles and management issues. McGraw-Hill; 1993.
Thailand Greenhouse Gas Management Organization (Public Organization). Provincial greenhouse gas inventory calculation manual. Bangkok: Thailand Greenhouse Gas Management Organization (Public Organization); 2020.
ThaiPublica. Circularity Gap Report 2025: Global circular material use declines to 6.9% despite increased recycling. ThaiPublica. 2025. Available from: https://thaipublica.org/2025/05/circle-economy-Deloitte-global-circularity-gap-report-2025-cgr/. Accessed March 15, 2025.
TGO. T-VER methodology for agriculture fertilizer [Methodology document]. Thailand Greenhouse Gas Management Organization; 2013.
Tesfaye T, Sithole B, Ramjugernath D, Chunilall V. Valorisation of chicken feathers: A review on recycling and recovery route—Current status and future prospects. Clean Technologies and Environmental Policy 2017;19:2363-2378. Available from: https://doi.org/10.1007/s10098-017-1448-4.
Waste and Hazardous Substances Management Division. Thailand's municipal solid waste disposal situation report 2022. Pollution Control Department, Ministry of Natural Resources and Environment; 2022.
Waste and Hazardous Substances Management Office. Sanitary landfill: Proper sanitary solid waste disposal by landfill. Pollution Control Department, Ministry of Natural Resources and Environment, Thailand; 2009.
Yatoo AM, Hamid B, Ahmad T, Ali SS, Ahmad S, Ramola BS, Md Ali N, Baba ZA, Kumar S. Global perspective of municipal solid waste and landfill leachate: generation, composition, eco-toxicity, and sustainable management strategies. Environmental Science and Pollution Research 2024;31:23363-23392.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 Life Sciences and Environment Journal
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
Each article is copyrighted © by its author(s) and is published under license from the author(s).
0-5526-7000 Ext. 7230
