การประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์ในกระบวนการปลูกพืชเศรษฐกิจ: กรณีศึกษา มังคุด ทุเรียน และยางพารา ต.พรหมโลก อ.พรหมคีรี จังหวัดนครศรีธรรมราช

บทคัดย่อ

การส่งเสริมการลดการปลดปล่อยก๊าซเรือนกระจกในภาคเกษตรเป็นหนึ่งในโครงการสำคัญที่ช่วยผลักดันให้ประเทศไทยบรรลุเป้าหมายความเป็นกลางทางคาร์บอน การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินการปลดปล่อยก๊าซคาร์บอนจากกระบวนการปลูกพืชเศษฐกิจ 3 ชนิด ได้แก่สวนมังคุด
สวนทุเรียน และสวนยางพารา งานวิจัยดำเนินการในพื้นที่ตำบลพรหมโลก อำเภอพรหมคีรี จังหวัดนครศรีธรรมราช ดำเนินการเก็บข้อมูลโดยใช้แบบสอบถามจากเกษตรกรที่ถูกเลือกแบบเฉพาะเจาะจงทั้งหมด 62 ราย และวิเคราะห์ข้อมูลการปลดปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ (CO₂) โดยใช้แนวทางการประเมินวัฏจักรชีวิต (Life Cycle Assessment: LCA) กำหนดหน่วยการทำงาน (Functional Unit) เป็นต่อไร่ต่อปี ตามแนวทางขององค์การบริหารก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน) มากำหนดชนิดของปัจจัยการผลิตที่มีการใช้ตั้งแต่กระบวนการเตรียมดินไปจนถึงกระบวนการเก็บเกี่ยว ผลผลิต และคำนวณ
การคำนวณปริมาณการปลดปล่อยก๊าซ CO₂ จากปริมาณการใช้ปัจจัยการผลิต ผลการศึกษา พบว่า ปัจจัยหลักที่มีผลต่อการปลดปล่อยก๊าซ CO₂ ได้แก่ การใช้ปุ๋ยเคมี การใช้น้ำมันเชื้อเพลิงในการไถพรวน

การตัดหญ้า การใช้สารเคมีกำจัดวัชพืช และการใช้น้ำมันเชื้อเพลิงในการขนส่งผลผลิต โดยตลอดกระบวนการเพาะปลูก พืชเศรษฐกิจที่ปลดปล่อยก๊าซ CO₂ มากที่สุดคือ สวนทุเรียนซึ่งมีค่า
การปลดปล่อยก๊าซ CO₂ เท่ากับ 338.38 กิโลกรัม CO₂ eq ต่อไร่ต่อปี รองลงมาคือสวนมังคุดมีค่า
การปลดปล่อยก๊าซ CO₂ เท่ากับ 287.41 กิโลกรัม CO₂ eq ต่อไร่ต่อปี และน้อยที่สุดคือสวนยางพารามีค่าการปลดปล่อยก๊าซ CO₂ เท่ากับ 217.34 กิโลกรัม co₂ eq ต่อไร่ต่อปีตามลำดับ ผลการศึกษาเป็นข้อมูลฐานที่สำคัญ สำหรับการกำหนดแนวทางปฏิบัติทางการเกษตรที่ยั่งยืนและการวางแผนลด
การปลดปล่อยก๊าซเรือนกระจกในพื้นที่ต่อไป