การศึกษาประสิทธิผลของแผ่นพอกสมุนไพรสำหรับบรรเทาอาการปวดเข่า

ผู้แต่ง

  • นิตยา นามวิเศษ วิทยาลัยการแพทย์พื้นบ้านและการแพทย์ทางเลือก มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย
  • ฐิติรัตน์ ชัยชนะ วิทยาลัยการแพทย์พื้นบ้านและการแพทย์ทางเลือก มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย
  • จิราพร หัตถผะสุ วิทยาลัยการแพทย์พื้นบ้านและการแพทย์ทางเลือก มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย
  • พรนิภา สิทธิสระดู่ วิทยาลัยการแพทย์พื้นบ้านและการแพทย์ทางเลือก มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย

DOI:

https://doi.org/10.14456/lsej.2025.28

คำสำคัญ:

ยาสมุนไพรพอกเข่า , แผ่นคอลลาเจนพอกเข่า, ปวดเข่า, การแพทย์แผนไทย

บทคัดย่อ

การศึกษาประสิทธิผลของแผ่นพอกสมุนไพรสำหรับบรรเทาอาการปวดเข่า งานวิจัยนี้จัดเป็น
การวิจัยแบบผสมผสาน (Mixed Methods) โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อตรวจสอบเอกลักษณ์ทางเคมีของสารผสมตำรับยาพอกสมุนไพรโดยเทคนิคโครมาโทกราฟีแบบบางเปรียบเทียบระหว่างรูปแบบยาเดิมแบบตำพอกกับรูปแบบยาใหม่แบบแผ่นพอก และเพื่อถอดประสบการณ์การใช้ยาพอกสมุนไพรรูปแบบแผ่นพอกสำหรับบรรเทาอาการปวดเข่า จากแพทย์แผนไทยที่มีประสบการณ์ในการดูแลรักษาอาการปวดเข่าด้วยแผ่นพอกสมุนไพรในคลินิกการแพทย์แผนไทย จำนวน 15 คน ผลการตรวจสอบเอกลักษณ์ทางเคมี
ทั้งสองรูปแบบ โดยเทคนิคโครมาโทกราฟีแบบชั้นบาง (Thin Layer Chromatography: TLC) โดยใช้เฟสเคลื่อนที่ (Mobile phase) คือ Toluene: Ethyl Acetate: Formic Acid ในอัตราส่วน 5: 4: 1 พบว่า
มีแถบสารและค่า Rf ใกล้เคียงกัน ภายใต้แสงธรรมชาติไม่พบแถบสาร ภายใต้ UV 254 nm พบ 1 แถบสาร และ UV 366 nm พบ 4 แถบสาร แสดงว่าการพัฒนารูปแบบยาใหม่ยังคงองค์ประกอบทางเคมีและสรรพคุณทางยาไว้เหมือนตำรับเดิม และผลจากการถอดประสบการณ์การใช้แผ่นพอกสมุนไพรสำหรับบรรเทาอาการปวดเข่าจากแพทย์แผนไทยในการติดตามผู้ป่วยที่มีอาการปวดเข่า 15 ราย หลังใช้แผ่นพอกสมุนไพรต่อเนื่อง 7 วัน พบว่า คะแนนเฉลี่ยอาการปวดข้อเข่าลดจาก 2.97±1.13 เป็น 1.50±0.81 คะแนนอาการข้อเข่าฝืดลดจาก 2.77±1.40 เป็น 1.27±0.73 และความลำบากในการเคลื่อนไหวข้อเข่าลดจาก 2.31±1.72 เป็น 1.10±1.41 (p < 0.001) สรุปได้ว่าแผ่นพอกสมุนไพรสามารถบรรเทาอาการปวดเข่าและปรับปรุงการเคลื่อนไหวข้อเข่าได้ ดังนั้นมีโอกาสพัฒนาให้เป็นทางเลือกในการรักษาอาการปวดเข่าของประชาชนต่อไป

เอกสารอ้างอิง

Thessingha J, Chaiwong C, Onthaisong C, Intolo S. Prevalence and risk factors of knee osteoarthritis among the elderly in Northeastern Thailand. Rajawadee College of Nursing Journal 2020;10(1):80-90.

Health Data and Information Group, Strategy and Planning Division, Ministry of Public Health. Summary Report of Morbidity, 2020. Bangkok: Ministry of Public Health; 2020.

Khongsanae P, Kespichayawattana J. The effect of mindfulness program on knee pain in elderly with osteoarthritis. Chulalongkorn University Journal of Nursing 2015;27(3):68-79.

Department of Medical Services. Situation report of knee osteoarthritis in Thailand. Bangkok: Department of Medical Services, Ministry of Public Health; 2021.

Namvises N, Chaichana T, Sitthisradoo P, Pookumsuk T, Hatthaphasu J. Development of herbal knee poultice. Chiang Rai Rajabhat University, College of Local and Alternative Medicine; 2024.

Pansawat N, Choothong L, Akkarasiritharattana K. Development of herbal compress extract transdermal patches. Valaya Alongkorn Rajabhat University Research and Development Journal 2022;18(2):1-14.

Patel AA, Amin AA, Patwari AH, Shah MB. Validated high performance thin layer chromatography method for simultaneous determination of quercetin and gallic acid in Leea indica. Rev Bras Farmacogn 2017;27:50-53.

Chansangsa S, Viriyakhasem N, Tansuwanwong S. Study of the identity of medicinal plants used in the treatment of dermatological diseases in Thai traditional medicine. Journal of Science and Technology, Udon Thani Rajabhat University 2024;12(1):17-32.

Tansuwanwong S, Na-Umong N, Kawjai P, Nunta J. Standard examination of medicinal plants with therapeutic activity: a case study of Senna tora seeds. Thai Traditional Medicine Research Journal 2023;9(1):115-130.

The Jamovi Project. Jamovi [computer program]. Version 2.6.; 2024.

Thai Rheumatism Association. Oxford Knee Score: Guidelines for assessing knee pain severity and osteoarthritis; 2006.

Sheridan H, Smyth WF. Thin-Layer Chromatography: HPTLC, Principles and Practice. Heidelberg, Dordrecht, London, New York: Springer-Verlag Berlin Heidelberg; 2011. doi:10.1007/978-3-642-14025-9.

Lawag LV, Lim YL, Cornelia L, Katherine H, Sostaric T. The development and application of a HPTLC-derived database for the identification of phenolics in honey. 2022. https://ouci.dntb.gov. ua/works/7XGKRzq9/.

Boonprasert W, Nawsuwan K, Singweratham N. Effect of herbal poultice on pain severity and range of motion in patients with “lom jab pong khao haeng” osteoarthritis at Sadao Hospital, Songkhla Province. Journal of Burapha University Faculty of Nursing 2023;31(4):13-23.

Seepom R, Jubprang K, Joopoon T. Effectiveness of herbal poultice in relieving knee pain among osteoarthritis patients in Ban Khunkhiam community, Yan Ta Khao District, Trang Province. Journal of Education and Public Health Research 2023;1(3):153-162.

Sriraksa S, Wijit S, Samalae S, Khuniad Ch, Simla W, Boonrod T. Effectiveness of Luang Pu Suk’s traditional herbal poultice on pain relief and knee mobility in patients with osteoarthritis (lom jab pong haeng khao). Thai Traditional Medicine Research Journal 2022;8(1):47-62.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-12-12

รูปแบบการอ้างอิง

นามวิเศษ น., ชัยชนะ ฐ. ., หัตถผะสุ จ. ., & สิทธิสระดู่ พ. . (2025). การศึกษาประสิทธิผลของแผ่นพอกสมุนไพรสำหรับบรรเทาอาการปวดเข่า. Life Sciences and Environment Journal, 26(2), 398–411. https://doi.org/10.14456/lsej.2025.28

ฉบับ

ปีที่ 26 ฉบับที่ 2 (2025): มิถุนายน - ธันวาคม

ประเภทบทความ

Research Articles

สัญญาอนุญาต

ลิขสิทธิ์ (c) 2025 Life Sciences and Environment Journal

Creative Commons License

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

Each article is copyrighted © by its author(s) and is published under license from the author(s).