การเปรียบเทียบวิธีการสกัดไขมันจากเมล็ดเงาะแบบบีบเย็นและร้อนต่อสมบัติทางชีวภาพและองค์ประกอบไขมัน
Main Article Content
บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบประสิทธิภาพของการสกัดไขมันจากเมล็ดเงาะ (Nephelium lappaceum L.) แบบบีบเย็นและบีบร้อนด้วยวิธีซอกห์เลต โดยประเมินปริมาณสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพ กิจกรรมการต้านอนุมูลอิสระ ศักยภาพการต้านการอักเสบ องค์ประกอบของกรดไขมัน และสเปคตรัมช่วงยูวี ผลการศึกษาพบว่าไขมันที่ได้จากการบีบเย็นมีปริมาณสารฟีนอลิกทั้งหมด (44.93 ±0.12 มิลลิกรัม GAE ต่อกรัมน้ำมัน) ความสามารถในการต้านอนุมูลอิสระ (IC50 = 371.77 ±0.24 ไมโครกรัมต่อมิลลิลิตร) กิจกรรมการคีเลตโลหะ (25.45 ±0.76%) และศักยภาพในการยับยั้งการอักเสบ (46.74 ±6.53 ไมโครกรัมต่อมิลลิลิตร) สูงกว่าไขมันแบบบีบร้อนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.05) นอกจากนี้ไขมันที่ได้จากการบีบเย็นมีสัดส่วนของกรดไขมันไม่อิ่มตัวรวมสูงกว่าไขมันที่ได้จากการบีบร้อนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.05) โดยเฉพาะกรดไขมันไม่อิ่มตัวเชิงเดี่ยวที่ประกอบด้วยกรดโอเลอิก (C18:1n-9) เป็นหลัก อย่างไรก็ตามไขมันที่ได้จากการบีบร้อนมีปริมาณกรดไขมันอิ่มตัวสูงโดยเฉพาะกรดปาลมิติก (C16:0) และกรดสเตียริก (C18:0) ค่าดัชนีก่อโรคหลอดเลือดแดงแข็ง (Atherogenic Index) และดัชนีก่อลิ่มเลือด (Thrombogenic Index) ของไขมันเงาะจากการบีบเย็นมีค่า 0.595 และ 1.128 ตามลำดับ นอกจากนี้การดูดกลืนแสงที่ความยาวคลื่น 290–320 นาโนเมตรของไขมันสกัดเย็น มีค่าสูงกว่าไขมันสกัดร้อน จากการทดลองนี้ชี้ให้เห็นว่าวิธีการบีบเย็นเป็นวิธีที่เหมาะสมสำหรับการสกัดไขมันจากเมล็ดเงาะเพื่อนำไปใช้เป็นส่วนผสมในผลิตภัณฑ์เครื่องสำอางหรืออาหารสุขภาพที่ต้องการคุณสมบัติต้านอนุมูลอิสระและต้านการอักเสบ
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ลงตีพิมพ์เป็นข้อคิดเห็นของผู้เขียนเท่านั้น
ผู้เขียนจะต้องเป็นผู้รับผิดชอบต่อผลทางกฎหมายใดๆ ที่อาจเกิดขึ้นจากบทความนั้น
เอกสารอ้างอิง
S. Mehdizadeh, O. Lasekan, K. Muhammad, and B. Baharin, “Variability in the fermentation index, polyphenols and amino acids of seeds of rambutan (Nephelium lappaceum L.) during fermentation,” Journal of Food Composition and Analysis, vol. 37, no. 3, pp. 128–135, Oct. 2014, doi: 10.1016/j.jfca.2014.06.017.
J. A. Solís-Fuentes, G. Camey-Ortíz, M. d. R. Hernández-Medel, F. Pérez-Mendoza, and C. Durán-de-Bazúa, “Composition, phase behavior and thermal stability of natural edible fat from rambutan (Nephelium lappaceum L.) seed,” Bioresource technology, vol. 101, no. 2, pp. 799–803, Jan. 2010, doi: 10.1016/ j.biortech.2009.08.031.
K. F. Chai, N. M. Adzahan, R. Karim, Y. Rukayadi, and H. M. Ghazali, “Selected physicochemical properties of registered clones and wild types rambutan (Nephelium lappaceum L.) fruits and their potentials in food products,” Sains Malaysiana, vol. 47, no. 7, pp. 1483–1490, Jul. 2018, doi: 10.17576/jsm-2018-4707-16.
S. N. Harahap, N. Ramli, N. Vafaei, and M. Said, “Physicochemical and nutritional composition of rambutan anak sekolah (Nephelium lappaceum L.) seed and seed oil,” Pakistan Journal of Nutrition, vol. 11, no. 11,pp. 1073, Nov. 2012, doi: 10.3923/pjn. 2012.1073.1077.
W. Sirisompong, W. Jirapakkul, and U. Klinkesorn, “Response surface optimization and characteristics of rambutan (Nephelium lappaceum L.) kernel fat by hexane extraction,” LWT-Food Science and Technology, vol. 44, no. 9, pp. 1946–1951, Nov. 2011, doi: 10.1016/ j.lwt.2011.04.011.
S. Soeng, E. Evacuasiany, W. Widowati, N. Fauziah, V. T. Manik, and M. Maesaroh, “Inhibitory potential of rambutan seeds extract and fractions on adipogenesis in 3T3-L1 cell line,” Journal of Experimental and Integrative Medicine, vol. 5, no. 1, pp. 55–60, Jan. 2015, doi: 10.5455/jeim.200115.or.120.
N. Thitilertdecha, A. Teerawutgulrag, and N. Rakariyatham, “Antioxidant and antibacterial activities of Nephelium lappaceum L. extracts,” LWT-Food Science and Technology, vol. 41, no. 10, pp. 2029–2035, Dec. 2008, doi: 10.1016/ j.lwt.2008.01.017.
N. A. Evaristus, W. N. W. Abdullah, and C. Y. Gan, “Extraction and identification of α-amylase inhibitor peptides from Nephelium lappacheum and Nephelium mutabile seed protein using gastro-digestive enzymes,” Peptides, vol. 102, pp. 61–67, Apr. 2018, doi: 10.1016/j.peptides. 2018.03.001.
K. Suksawat, O. Oupathumpanont, P. Maisuthisakul and M. Apintanapong, “Effect of extraction methods on physical and chemical properties of rambutan seed flour,” Khon Kaen Agricultural Journal, vol. 45, no. 3, pp. 479–486, 2013.
N. Koomklang, P. Saranothayan, and N. Panya, “Antioxidant and anti-inflammatory of Antigonon leptopus flower extract,” Journal of Science and Technology Mahasarakham University, vol. 44, no. 1, pp. 38–46, Feb. 2025.
N. N. M. Phuong, T. T. Le, M. Q. Dang, J. V. Camp, and K. Raes, “Selection of extraction conditions of phenolic compounds from rambutan (Nephelium lappaceum L.) peel,” Food and Bioproducts Processing, vol.122, pp. 222–229, Jul. 2020, doi: 10.1016/ j.fbp.2020.05.008.
C. Hernández-Hernández, C. N. Aguilar, R. Rodríguez-Herrera, A. C. Flores-Gallegos, J. Morlett-Chávez, M. Govea-Salas, and J. A. Ascacio-Valdés, “Rambutan (Nephelium lappaceum L.): Nutritional and functional properties,” Trends in Food Science & Technology, vol. 85, pp. 201–210, Mar. 2019, doi: 10.1016/j.tifs.2019.01.018.
M. H. A. Jahurul, F. S. Azzatul, M. S. Sharifudin, M. J. Norliza, M. Hasmadi, J. S. Lee, M. Patricia, S. Jinap, M. R. R. George, M. F. Khan, and I. S. M. Zaidul, “Functional and nutritional properties of rambutan (Nephelium lappaceum L.) seed and its industrial application: A review,” Trends in Food Science & Technology, vol. 99, pp. 367–374, May 2020, doi: 1016/ j.tifs.2020.03.016.
P. Garcia-Salas, A. Morales-Soto, A. Segura- Carretero, and A. Fernández-Gutiérrez, “Phenolic-compound-extraction systems for fruit and vegetable samples,” Molecules, vol. 15, no. 12, pp. 8813–8826, 2010, doi: 10.3390/molecules15128813.
P. Roy, and V. Graceffa, “From waste to therapeutics: Extraction methodologies andbiological properties of bioactive compounds from fruit and vegetable waste,” Food Bioscience, vol. 62, pp. 105389, 2024, doi: 10.1016/j.fbio.2024.105389.
W. Sirisompong, W. Jirapakkul, and U. Klinkesorn, “Response surface optimization and characteristics of rambutan (Nephelium lappaceum L.) kernel fat by hexane extraction,” LWT - Food Science and Technology, vol. 44, no. 9, pp. 1946–1951, 2011, doi: 10.1016/j.lwt. 2011.04.011.
B. Mahisanunt, K. N. Jom, S. Matsukawa, and U. Klinkesorn, “Solvent fractionation of rambutan (Nephelium lappaceum L.) kernel fat for production of non-hydrogenated solid fat: Influence of time and solvent type,” Journal of King Saud University - Science, vol. 29, no. 1, pp. 32–46, 2017, doi: 10.1016/j.jksus. 2016.08.004.
P. Maisuthisakul, and M. H. Gordon, “Antioxidant and tyrosinase inhibitory activity of mango seed kernel by product,” Food Chemistry, vol. 117, no. 2, pp. 332–341, Nov. 2009, doi: 10.1016/j.foodchem. 2009.04.010.
P. Maisuthisakul, and L. Changchub, “Effect of extraction on phenolic antioxidant of different Thai rice (Oryza sativa L.) genotypes,” International Journal of Food Properties, vol. 17, no. 4, pp. 855–865, Nov. 2013, doi: 10.1080/10942912. 2012.685677.
N. D. Rawlings and A. J. Barrett, “Families of serine peptidases,” Methods in Enzymology, vol. 244, pp. 19–61, 1994, doi: 10.1016/0076- 6879(94)44004-2.
L. Cui, X. Zhao, D. Liu, and H. Wang, “A spectral coherence cyclic periodic index optimizationgram for bearing fault diagnosis,” Measurement, vol. 224, pp. 113898, Jan. 2024, doi: 10.1016/ j.measurement.2023.113898.
M. A. Sandi, R. J. d. Souza, K. K. Teo, S. S. Anand, N. C. Williams, J. Holzschuher, C. McGlory, S. M. Philips, and P. Britz-McKibbin, “Serum nonesterified fatty acids have utility as dietary biomarkers of fat intake from fish, fish oil, and dairy in women[S],” Journal of Lipid Research, vol. 61, no. 6, pp. 933–944, Jun. 2020, doi: 10.1194/jlr.D120000630.
N. Alshikh, A. C. d. Camargo, and F. Shahidi, “Phenolics of selected lentil cultivars: Antioxidant activities and inhibition of lowdensity lipoprotein and DNA damage,” Journal of Functional Foods, vol. 18, part B, pp. 1022–1038, Oct. 2015, doi: 10.1016/j.jff. 2015.05.018.
Y. Lin, D. Knol, M. Menéndez-Carreño, R. Baris, H. Janssen, and E. A. Trautwein, “Oxidation of sitosterol and campesterol in foods upon cooking with liquid margarines without and with added plant sterol esters,” Food Chemistry, vol. 241, pp. 387–396, Feb. 2018, doi: 10.1016/ j.foodchem.2017.08.118.
R. Sánchez-Vioque, M. Polissiou, K. Astraka, M. d. l. Mozos-Pascual, P. Tarantilis, D. Herraiz- Peñalver, and O. Santana-Méridas, “Polyphenol composition and antioxidant and metal chelating activities of the solid residues from the essential oil industry,” Industrial Crops and Products, vol. 49, pp. 150–159, Aug. 2013, doi: 10.1016/ j.indcrop.2013.04.053.
P. Iawsipo, W. Choksawangkarn, C. Promdan,and P. Nilkasam, “Antibacterial and antioxidant activities of Cerbera manghas and C. odollam leaf extracts,” Burapha Science Journal, vol. 22, no. 4, pp. 129–140, Jul. 2017.
N. Kamboj, R. Kumar, N. Kumar, M. Pal, and P. Gautam, “Antibacterial and antiprotease activities of fermented barnyard millet (Echinochloa frumentacea) protein hydrolysate,” Food Chemistry: X, vol. 27, pp. 102511, 2025, doi: 10.1016/j.fochx. 2025.102511.
F. Y. Alqahtani, F. S. Aleanizy, A. Z. Mahmoud, N. N. Farshori, R. Alfaraj, E. S. Al-sheddi, and I. A. Alsarra, “Chemical composition and antimicrobial, antioxidant, and anti-inflammatory activities of Lepidium sativum seed oil,” Saudi Journal of Biological Sciences, vol. 26, no. 5, pp. 1089–1092, Jul. 2019, doi: 10.1016/ j.sjbs.2018.05.007.
P. Maisuthisakul, W. Yuenyongputtakal, and S. Ieowsakulrat, “A comparative study of oil extraction process from pickled mango kernel,” Journal of Agricultural Research and Extension, vol. 41, no. 2, pp. 97–109, Mar. 2024, doi: 10.14456/jare-mju.2024.28.
A. O. Barel, M. Paye, and H. I. Maibach, “Handbook of Cosmetic Science and Technology,” (4th ed.). CRC Press. – Comprehensive reference on cosmetic ingredients, formulation principles, and functional roles. 2014, doi: 10.1201/b16716.
C. Limmatawapirat, and S.Limmatawapirat, “Chemical constituents, biological activities, and medicalapplications of vegetable oils” Thai Bulletin of Pharmaceutical Sciences, vol. 7, no. 1, pp. 89–106, Jan. 2012, doi: 10.69598/tbps.7.1.89-106.
S. Khatoon and A. G. Gopalakrishna, “Fatsoluble nutraceuticals and fatty acid composition of selected Indian rice varieties,” Journal of the American Oil Chemists' Society, vol. 81, no. 10, pp. 939–943, Oct. 2004, doi: 10.1007/ s11746-004-1005-5.
