การศึกษาปัจจัยที่สัมพันธ์กับผลการปฏิบัติตามมาตรการปลอดภัยสำหรับองค์กร (COVID Free Setting) ของโรงพยาบาล ในสถานการณ์การแพร่ระบาดของ โรค COVID-19 ในประเทศไทย กรณี โรงพยาบาลสังกัดกระทรวงสาธารณสุข
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ประเทศไทยกำหนดมาตรการ COVID Free Setting (CFS) เพื่อควบคุมปัจจัยเสี่ยง 3 ด้าน (สิ่งแวดล้อม ผู้ให้บริการ และผู้รับบริการ) ในช่วงสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรค COVID-19 ที่เกิดขึ้นทั่วโลก โดยสถานที่เสี่ยงซึ่งรวมกลุ่มบุคคล เช่น โรงพยาบาล ต้องประเมินความปลอดภัย การวิจัยเชิงสำรวจ (Survey Research) ที่ใช้วิธีการเก็บข้อมูลแบบหลากหลายวิธี (Multi-methodology) ครั้งนี้ ได้ศึกษาเชิงปริมาณแบบภาคตัดขวางเพื่อวิเคราะห์ปัจจัยที่สัมพันธ์กับผลการปฏิบัติตามมาตรการ CFS ของโรงพยาบาล และมาตรการที่ไม่สามารถดำเนินการได้ โดยใช้ข้อมูลผลการประเมินตนเองตามมาตรการ CFS ของโรงพยาบาลสังกัดกระทรวงสาธารณสุข 9,276 แห่ง ในดิจิทัลแพลตฟอร์ม Thai Stop COVID Plus วิเคราะห์ด้วยการทดสอบแบบฟิชเชอร์ (Fisher’s Exact Test) และแจกแจงความถี่แบบ Cross-tabulation มีการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพเกี่ยวกับกลไกขับเคลื่อนมาตรการด้วยกลยุทธ์ Partnership Investment Regulation Advocacy and Building capacity (PIRAB) เพื่อเป็นข้อมูลประกอบการจัดทำข้อเสนอแนวทางดำเนินการในอนาคต
ผลการศึกษา พบว่าประเภทโรงพยาบาล และการรับรองตามเกณฑ์มาตรฐาน GREEN and CLEAN Hospital (GCH) มีความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) กับผลการปฏิบัติตามมาตรการ CFS ของโรงพยาบาล โดยประเภทโรงพยาบาลมีความสัมพันธ์กับผลการปฏิบัติตามมาตรการ CFS ทั้งในภาพรวม และทุกด้านของมาตรการ ส่วนการรับรองตามเกณฑ์มาตรฐาน GCH มีความสัมพันธ์กับผลการปฏิบัติตามมาตรการ CFS ในภาพรวม ด้านสิ่งแวดล้อม และด้านผู้ให้บริการ โดยไม่พบความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p>0.05) กับด้านผู้รับบริการ ซึ่งพบว่าโรงพยาบาลไม่สามารถทำให้บุคลากรทุกคนคัดกรองความเสี่ยงก่อนเข้าปฏิบัติงานทุกวัน และลงทะเบียนเข้า-ออกสถานที่ ร้อยละ 0.2 ไม่ทำความสะอาดฆ่าเชื้อ พื้นผิวสัมผัสร่วม และไม่กำกับติดตามให้ผู้รับบริการทุกคนปฏิบัติ Universal Prevention for COVID-19 และ Distancing Mask wearing Hand washing Testing and Application (DMHTA) ร้อยละ 0.1 โรงพยาบาลขนาดใหญ่ไม่มีระบบระบายอากาศที่ดี ร้อยละ 1.0 และโรงพยาบาลขนาดเล็กไม่ตรวจหาเชื้อ COVID-19 ในผู้ป่วยก่อนทำหัตถการที่มีความเสี่ยง ร้อยละ 0.4 ส่วนกลยุทธ์ PIRAB เหมาะสมเป็นกลไกขับเคลื่อนมาตรการสำหรับโรงพยาบาล มีข้อเสนอแนะว่าควรพิจารณาประเภทโรงพยาบาลในการกำหนดมาตรการ ให้ความสำคัญกับระบบระบายอากาศภายในอาคารโรงพยาบาล และควรผนวกมาตรการ CFS ในเกณฑ์มาตรฐาน GCH
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ความคิดเห็นและข้อเสนอแนะใดๆ ที่นำเสนอในบทความเป็นของผู้เขียนแต่เพียงผู้เดียว โดยบรรณาธิการ กองบรรณาธิการ และคณะกรรมการวารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยปทุมธานี ไม่ได้มีส่วนเกี่ยวข้องแต่อย่างใด มหาวิทยาลัย บรรณาธิการ และกองบรรณาธิการจะไม่รับผิดชอบต่อข้อผิดพลาดหรือผลที่เกิดจากการใช้ข้อมูลที่ปรากฏในวารสารฉบับนี้
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงสาธารณสุข. (2563). ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการ และมาตรการการป้องกันความเสี่ยงจากโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (COVID-19) สำหรับสถานประกอบกิจการ พ.ศ. 2563. ราชกิจจานุเบกษา, 137 (ฉบับพิเศษ 81 ง). สืบค้นเมื่อ 15 พฤษภาคม 2568. เข้าถึงได้จาก https://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2563/E/081
/T_0011.PDF
กระทรวงสาธารณสุข. (2565). สถานการณ์ โรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) ศูนย์บริหารสถานการณ์ โควิดขต (ศบค.) วันที่ 15 มีนาคม 2565. สืบค้นเมื่อ 15 พฤษภาคม 2568. เข้าถึงได้จาก https://media. thaigov.go.th/uploads/public img/source/150365.pdf
กรมอนามัย. (2564). DOH’s Report to the First Wave of COVID-19 Pandemic: Thailand Experience. สืบค้นเมื่อ 15 พฤษภาคม 2568. เข้าถึงได้จาก https://shorturl.asia/tF0u6
กรมอนามัย. (2564). DOH’s Report to the 4th Wave of COVID-19 Pandemic: Thailand Experience. สืบค้นเมื่อ 17 พฤษภาคม 2568. เข้าถึงได้จาก https://shorturl.asia/62TLG
กรมควบคุมโรค. [ออนไลน์]. (2566). สถานการณ์โรคและภัยสุขภาพที่สำคัญ ระหว่างสัปดาห์การระบาดที่ 1-21ข้อมูล ณ วันที่ 4 มิถุนายน 2567. สืบค้นเมื่อ 20 กรกฎาคม 2568. เข้าถึงได้จาก https://shorturl.asia/2y7uv
กรมควบคุมโรค. [ออนไลน์]. (2567). สถานการณ์โรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (COVID-19) ประเทศไทย ข้อมูล ณ วันที่ 15 กรกฎาคม 2567 สืบค้นเมื่อ 20 กรกฎาคม 2568. เข้าถึงได้จาก. https://shorturl.asia/YBo9O
กรมควบคุมโรค. [ออนไลน์]. (2568). สถานการณ์โรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (COVID-19) ประเทศไทย ข้อมูล ณ วันที่ 4 มิถุนายน 2568. สืบค้นเมื่อ 20 กรกฎาคม 2568. เข้าถึงได้จาก Alert_covid_04.26.2568.pdf
Bellato V, Konishi T, Pellino G, An Y, Piciocchi A, Sensi B, Siragusa L, Khanna K, Pirozzi BM, Franceschilli M, Campanelli M, Efetov S, Sica GS, Carannante F, D’Ambrosio G, Zangrillo A, Spinelli A, Angelos P, Mayol J, et al. (2020). Screening policies, preventive measures and in-hospital infection of COVID-19 in global surgical practices. Journal of Global Health. 10(2), 020507. https://doi.org/10.7189/jogh.10.020507
Habibi R, Eccleston-Turner M & Burci GL. (2025). The 2024 Amendments to the International Health Regulations: A New Era for Global Health Law in Pandemic Preparedness and Response?. Journal of Law, Medicine & Ethics. 53(S1): 47-50. doi:10.1017/jme.2025.16.
Kaine G., Greenhalgh S., & Wright V. (2022). Compliance with COVID-19 measures: Evidence from
McMichael TM, Currie DW, Clark S, Pogosjans S, Kay M, Schwartz NG, Lewis J, Baer A, Kawakami V, Lukoff MD, Ferro J, Brostrom-Smith C, Rea TD, Sayre MR, Riedo FX, Russell D, Hiatt B, Montgomery P, Rao AK, et al. (2020). Epidemiology of Covid-19 in a long-term care facility in King County, Washington. The New England Journal of Medicine. 382(21), 2005–2011. https://doi.org/10.1056/NEJMoa2005412
Moothadeth A, Waqar S, Ghouri N, Iqbal Z, Alam J, Ahmed S, Abbas SZ. (2020). Fasting during Ramadan and the COVID 19 pandemic. Occupational Medicine. 70(5), 306–308. https://doi.org/10.1093/occmed/kqaa103
New Zealand. PLOS ONE. 17(2), e0263376. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0263376
Nguyen LH, Drew DA, Graham MS, Joshi AD, Guo CG, Ma W, Mehta RS, Warner ET, Sikavi DR, Lo CH, Kwon S, Song M, Mucci LA, Stampfer MJ, Willett WC, Eliassen AH, Hart JE, Chavarro JE, Rich Edwards JW, et al. (2020). Risk of COVID 19 among front line health care workers and the general community: a prospective cohort study. The Lancet Public Health. 5(9), e475 e483. https://doi.org/10.1016/S2468 2667(20)30164 X
Ran L, Chen X, Wang Y, Wu W, Zhang L, Tan X. (2020). Risk factors of healthcare workers with coronavirus disease 2019: A retrospective cohort study in a designated hospital of Wuhan in China. Clinical Infectious Diseases. 71(16), 2218–2221. https://doi.org/10.1093/cid/ciaa287
Research Clinical Anaesthesiology 35(3), 293–296. https://doi.org/10.1016/j.clet.2022.100440
Shao S, Zhou D, He R, Li J, Zou S, Mallery K, Kumar S, Yang S, Hong J. (2021). Risk assessment of airborne transmission of COVID 19 by asymptomatic individuals under different practical settings. Journal of Aerosol Science, 151, 105661. https://doi.org/10.1016/j.jaerosci.2020.105661
Thomas A, & Suresh M. (2021). Economic impact of COVID-19 on hospitals. Best Practice &
Waroonkun, T., & Prugsiganont, S. (2022). Preventing the spread of COVID 19 through environmental design in Thai community hospitals. Frontiers in Built Environment. 8, 947211. https://doi.org/10.3389/fbuil.2022.947211
World Health Organization. .[Online]. (2022). COVID-19 situation updates for week 52 (25–31 December 2022). Retrieved (2025, 10 May) Retrieved from https://shorturl.asia/ajH1W
World Health Organization.[Online]. (2020). WHO Director-General's opening remarks at the media briefing on COVID-19 - 11 March 2020. Retrieved (2025, 10 May) Retrieved from https://shorturl.asia/1HLIp
