ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความเข้มแข็งทางจิตใจในนักศึกษาคณะพยาบาลศาสตร์ ชั้นปีที่ 1 มหาวิทยาลัยวงษ์ชวลิตกุล

Main Article Content

วีระชัย เตชะนิรัติศัย
สุวรรณา เตียประสงค์

บทคัดย่อ

          วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างการเห็นคุณค่าในตนเอง ความฉลาดทางอารมณ์ บรรยากาศในครอบครัว สัมพันธภาพกับเพื่อนและแรงสนับสนุนทางสังคม กับความเข้มแข็งทางด้านจิตใจ ในนักศึกษาคณะพยาบาลศาสตร์ ชั้นปีที่ 1 มหาวิทยาลัยวงษ์ชวลิตกุล


          วิธีการวิจัย: เป็นการวิจัยเชิงพรรณนาแบบวิเคราะห์ความสัมพันธ์ (Descriptive Correlational Research) กลุ่มตัวอย่าง คือนักศึกษาคณะพยาบาลศาสตร์ ชั้นปีที่ 1 ที่กำลังศึกษาในปีการศึกษา 2567 จำนวน 115 คน  เครื่องมือที่ใช้เป็นแบบสอบถาม ประกอบด้วย 7 ส่วน 1) ข้อมูลทั่วไป 2) ความเข้มแข็งทางจิตใจ 3) ความมีคุณค่าในตนเอง 4) ความฉลาดทางอารมณ์ 5) ความสัมพันธ์และหน้าที่ของครอบครัว 6) สัมพันธภาพกับเพื่อน 7) แรงสนับสนุนทางสังคม ความเชื่อมั่นของเครื่องมือมีค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาค เท่ากับ.83, .85, .86, .85, .82 และ .91 ตามลำดับ การวิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติพรรณนา การแจกแจงความถี่ ร้อยละ ค่าพิสัย ค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และวิเคราะห์ความสัมพันธ์โดยใช้สถิติ Spearman Rank Correlation


          ผลการวิจัย: พบว่า นักศึกษาส่วนใหญ่มีความเข้มแข็งทางจิตใจ ร้อยละ 58.3 อยู่ในระดับปกติ
(x = 65.21, SD = 7.23) โดยมีปัจจัยการเห็นคุณค่าในตนเองอยู่ในระดับมาก ร้อยละ 73.0 (x̄ = 25.87, SD = 2.83) ความฉลาดทางอารมณ์อยู่ในระดับสูงกว่าปกติ ร้อยละ 50.4 (x̄ = 168.01, SD = 18.25) บรรยากาศในครอบครัวอยู่ในระดับปานกลาง ร้อยละ 67.8 (x̄ = 16.91, SD = 2.63) สัมพันธภาพกับเพื่อนอยู่ในระดับดี ร้อยละ 94.8 (x̄ = 101.73, SD = 9.12) และแรงสนับสนุนทางสังคมอยู่ในระดับสูงที่สุด ร้อยละ 62.6 (x̄ = 72.63, SD = 9.30) และปัจจัยเหล่านี้มีความสัมพันธ์ทางบวกกับความเข้มแข็งทางจิตใจ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .001) ผลจากการวิจัยครั้งนี้ เป็นข้อมูลพื้นฐานที่ควรส่งเสริมให้นำไปใช้ในการเสริมสร้างความเข้มแข็งทางจิตใจ โดยพัฒนาโปรแกรมเสริมสร้างความเข้มแข็งทางจิตใจต่อไป

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
เตชะนิรัติศัย ว., & เตียประสงค์ ส. (2026). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความเข้มแข็งทางจิตใจในนักศึกษาคณะพยาบาลศาสตร์ ชั้นปีที่ 1 มหาวิทยาลัยวงษ์ชวลิตกุล. วารสารมหาวิทยาลัยวงษ์ชวลิตกุล, 39(1), 72–91. สืบค้น จาก https://ph01.tci-thaijo.org/index.php/vujournal/article/view/267067
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กชพรรณ สังข์สระสิทธิ์. (2561). การเห็นคุณค่าในตนเองของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาโรงเรียนราชประชานุเคราะห์ 45 จังหวัดกาญจนบุรี. [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต,มหาวิทยาลัยศิลปากร]. https://www.researchgate.net/publication/341989895

กมลทิพย์ ใจมาคำ, ณัฏฐ์ฌาฑ์ สร้อยเพ็ชร, และจิตวลัย ทุนกาศ. (2568). ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับความแข็งแกร่งในชีวิตของนักศึกษาพยาบาล. วารสารวิชาการและการพยาบาล วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี จักรีรัช, 5(2). e3391.

กรมสุขภาพจิต. (2564). สุขภาพจิตวัยรุ่น เรื่องใหญ่กว่าที่คิด. https://dmh.go.th/news-dmh/view.asp?id=30744

กรวิกา บวชชุม, อรวรรณ นุแก้ว, จุฑามาศ สุวรรณวัฒน์, ภัทราภรณ์ วรศิรินารา, เกนิกา เจรัชยาพร, และ วิลาวัลย์ คริสรักษา (2565). ปัจจัยทำนายภาวะสุขภาพจิตของนักศึกษาพยาบาล มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์. วารสารวิจัยทางการพยาบาล การผดุงครรภ์และวิทยาศาสตร์สุขภาพ, 42(2), 98–109.

กัญญาวีณ์ โมกขาว, วรพนิต ศุกระแพทย์, และวลัยนารี พรมลา. (2564). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความเครียดของนักศึกษาพยาบาล. วารสารพยาบาลศาสตร์และสุขภาพ, 44(2), 54–66.

จงลักษณ์ ทวีแก้ว, วิจิตรา จิตรักษ์, ชนุกร แก้วมณี, และน้ำฝน ศรีเสน (2562). การศึกษาภาวะสุขภาพจิตและระดับความแข็งแกร่งในชีวิตของนักศึกษาพยาบาล : กรณีศึกษาวิทยาลัยพยาบาลแห่งหนึ่งในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. วารสารการพยาบาล การสาธารณสุขและการศึกษา, 20(2), 60-68.

จุฑารัตน์ ทองสลับ, วรรณชาติ ตาเลิศ, และอุตม์ชญาน์ อินทเรือง. (2563). ปัจจัยทำนายความแข็งแกร่งในชีวิตของนักศึกษาพยาบาล. วารสารการพยาบาลและการดูแลสุขภาพ, 38(2), 148–157.

ณัชชาเณศ คู่เคียง. (2562). การเห็นคุณค่าในตนเอง การสนับสนุนทางสังค กับความเข้มแข็งของจิตใจของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนพรตพิทยพยัต. [สารนิพนธ์ปริญญา มหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยเกษมบัณฑิต]. http://psy.kbu.ac.th/wp-content/uploads/2023/05/62-59.pdf

ทินกร วงศ์ปการันย์ และณหทัย วงศ์ปการันย์. (2554). การวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยันของแบบวัดความภาคภูมิใจในตนเองของโรเซนเบิร์ก: การศึกษาในนักศึกษาไทย. วารสารสมาคมจิตแพทย์แห่งประเทศไทย, 56(1), 59-70.

ธนพล อุควงศ์เสรี. (2564). ความฉลาดทางอารมณ์ สัมพันธภาพในครอบครัว สัมพันธภาพกับเพื่อน และการเห็นคุณค่าในตนเองของนักเรียนมัธยมปลายชายล้วนในกรุงเทพมหานคร [วิทยานิพนธ์ปริญญา มหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. Chulalongkorn University Theses and Dissertations (Chula ETD). https://digital.car.chula.ac.th/chulaetd/5622/

ธนาภรณ์ ตั้งทองสว่าง และชินัณ บุญเรืองรัตน์. (2563). การศึกษาแรงสนับสนุนทางสังคมจากมหาวิทยาลัยในสถานการณ์โควิด-19 ของนักศึกษามหาวิทยาลัยศิลปากร วังท่าพระ (รายงานการวิจัย). ภาควิชาจิตวิทยาและการแนะแนว คณะศึกษาศาสตร์ บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศิลปากร.

ปิยพงศ์ สอนลบ, สุวรรณี สร้อยสงค์, สุภาณี คลังฤทธิ์, สมาภรณ์ เทียนขาว, นันทวรรณ ธีรพงศ์, และฉันทนา โสวัตร. (2567). อิทธิพลของการเผชิญปัญหาและความเข้มแข็งทางใจต่อความเครียดของนักศึกษาพยาบาลที่ฝึกวิชาปฏิบัติการพยาบาลขั้นพื้นฐาน. วารสารคณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา, 32(1), 38–48.

ผุสนีย์ แก้วมณีย์, วานีตา สาเมาะ, ศุภวรรณ สีแสงแก้ว, และเปรมฤดี ดํารักษ์ (2561). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความแข็งแกร่งในชีวิตของนักศึกษาพยาบาล วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี ยะลา. วารสารวิจัยการพยาบาลและสุขภาพ, 19(3), 156–170.

พรทิพย์ สำริดเปี่ยม. (2561). ผลของโปรแกรมการสนับสนุนการจัดการตนเองต่อความรู้ ภาระการดูแล และความเครียดของผู้ดูแลผู้ป่วยบาดเจ็บสมอง [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์]. Thammasat University Digital Repository. https://ethesisarchive.library.tu.ac.th/thesis/2018/TU_2018_5814032081_10519_11261.pdf

พิราลักษณ์ ลาภหลาย และมารศรี ปิ่นสุวรรณ์. (2565). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความแข็งแกร่งในชีวิตของพยาบาลวิชาชีพที่ให้การดูแลผู้ป่วยติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 ณ โรงพยาบาลพระนครศรีอยุธยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา. วารสารการพยาบาลและการดูแลสุขภาพ, 40(4), e258595.

มะลิวรรณ วงษ์ขันธ์, พัชรินทร์ นินทจันทร์, และโสภิณ แสงอ่อน. (2558). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความแข็งแกร่งในชีวิตในวัยรุ่น. วารสารการพยาบาลจิตเวชและสุขภาพจิต, 29(1), 57–75.

มุกทอง ทิพย์มณี. (2562). ความสัมพันธ์ระหว่างการสนับสนุนทางสังคมต่อการปรับตัวทางสังคมของนักเรียนประถมศึกษาโรงเรียนแห่งหนึ่งในจังหวัดภูเก็ต [การค้นคว้าอิสระปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์]. TU Digital Collections. https://digital.library.tu.ac.th/tu_dc/frontend/Info/item/dc:183829

ลำเจียก กำธร และโสภิต สุวรรณเวลา. (2561). ความสัมพันธ์ระหว่างการสนับสนุนทางสังคมกับทักษะชีวิตของนักศึกษาพยาบาล วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนีตรัง. วารสารวิชาการ กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ, 14(1), 54–68.

วันเพ็ญ แสงสงวน. (2562). ประสิทธิภาพของโปรแกรมการสร้างความเข้มแข็งทางจิตใจ. วารสารพยาบาลทหารบก, 20(2), 180–189.

วีรพงศ์ ดาเชิงเขา. (2566). ความสัมพันธ์ระหว่างความเข้มแข็งทางจิตใจและความผูกพันใกล้ชิดกับเพื่อน [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหาสารคาม].

สมจิตร์ นคราพานิช และรัตนา พึ่งเสมา. (2564). ปัจจัยทำนายพลังสุขภาพจิตของนักศึกษาพยาบาลชั้นปีที่ 1 วิทยาลัยพยาบาลสภากาชาดไทย. วารสารการพยาบาลจิตเวชและสุขภาพจิต, 35(1), 128-145.

สมดี อนันต์ปฏิเวธ, นันนภัส แววกระโทก, และสุกัญญา แก่นงูเหลือม. (2565). ความสัมพันธ์ระหว่างความแข็งแกร่งในชีวิตและความผูกพันใกล้ชิดกับเพื่อนกับภาวะซึมเศร้าของนักเรียนมัธยมศึกษาแห่งหนึ่งในจังหวัดนครราชสีมา. วารสารการพยาบาลและสุขภาพ สสอท, 4(3), 1-16.

สำนักพัฒนาสุขภาพจิต กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข. (2546). แบบประเมินความฉลาดทางอารมณ์ สำหรับผู้ใหญ่ (อายุ 18-60 ปี). คลังความรู้สุขภาพจิต กรมสุขภาพจิต. https://dmh-elibrary.org/items/show/42

อนัญญา จันทร์อยู่จริง. (2565). ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับความเข้มแข็งทางจิตใจของนักศึกษามหาวิทยาลัยเกษมบัณฑิต [โครงงานพิเศษทางจิตวิทยา, มหาวิทยาลัยเกษมบัณฑิต]. คณะจิตวิทยา มหาวิทยาลัยเกษมบัณฑิต.

อรพินทร์ ชูชม, สุภาพร ธนะชานันท์, และทัศนา ทองภักดี. (2555). ปัจจัยเชิงเหตุและผลของภูมิคุ้มกันทางจิตของเยาวชน. วารสารพฤติกรรมศาสตร์, 18(2), 22–35.

Aryuwat, P., Asp, M., Lövenmark, A., Radabutr, M., & Holmgren, J. (2023). An integrative review of resilience among nursing students in the context of nursing education. Nursing Open, 10(5), 2793–2818.

Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Lawrence Erlbaum Associates. https://doi.org/10.4324/9780203771587

Coopersmith, S. (1981). Self-esteem inventories manual. Consulting Psychologists Press.

Gause, G., Sehularo, L. A., & Matsipane, M. J. (2024). Factors that influence resilience among first-year undergraduate nursing students: A cross-sectional descriptive study. Curationis, 47(1), Article a2551.

Goleman, D. (1995). Emotional intelligence. Bantam Books.

Grotberg, E. H. (1995). A guide to promoting resilience in children: Strengthening the human spirit. Bernard van Leer Foundation. https://www.bibalex.org/search4dev/files/283337/115519.pdf

Grotberg, E. H. (1997). The International Resilience Project: Findings from the research and the effectiveness of interventions. (ERIC Document No. ED419584). https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED419584.pdf

Kline, R. B. (2005). Principles and practice of structural equation modeling (2nd ed.). Guilford Press.

McCroskey, J. C., Richmond, V. P., & Stewart, R. A. (1986). One-on-one: The foundations of interpersonal communication. Prentice-Hall.

McCroskey, J. C., & McCroskey, L. L. (1986, April 17–19). Self-report as an approach to measuring communication competence [Paper presentation]. Annual Meeting of the Central States Speech Association, Cincinnati, OH, United States. https://eric.ed.gov/?id=ED268592

Rosenberg, M. (1979). Conceiving the self. Basic Books.

Rosenberg, M. (1965). Society and the adolescent self-image. Princeton University Press.

Tarigan, M., Silitonga, H. Y. L., Purba, J. M., Nurhidayah, R. E., & Nilvarangkul, K. (2025). Emotional intelligence and education-related stress among baccalaureate nursing students in Indonesia: A cross-sectional study. Belitung Nursing Journal, 11(6), 786–793.

Woods, A., Lotherington, F., Steffensen, P., & Theophilos, T. (2025). Peer-assisted learning for first-year nursing student success and retention: Findings from a regional Australian study. Nursing Reports, 15(7), 252.

Zysberg, L., & Zisberg, A. (2022). Emotional intelligence among nursing students: Findings from a longitudinal study. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(15), Article 9602.