ความเสี่ยงด้านสุขภาพจากการทำงาน ของแรงงานนอกระบบในจังหวัดนครราชสีมา
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
วัตถุประสงค์: การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินความเสี่ยงด้านสุขภาพจากการทำงานของแรงงานนอกระบบในจังหวัดนครราชสีมา
วิธีการวิจัย: เป็นการศึกษาเชิงพรรณนาแบบภาคตัดขวาง (Cross-sectional Descriptive Research) กลุ่มตัวอย่างคือแรงงานนอกระบบที่มีอายุตั้งแต่ 45 ปีขึ้นไป ในเขตพื้นที่จังหวัดนครราชสีมา จำนวน 400 คน เครื่องมือที่ใช้คือแบบสอบถามภาวะสุขภาพตามความเสี่ยงจากการทำงาน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน
ผลการวิจัย: กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง (ร้อยละ 65.7) โดยมีอายุเฉลี่ย 56.02 ปี (SD. = 8.09) ประกอบอาชีพรับจ้างทั่วไปและเกษตรกร ด้านความเสี่ยงจากการประกอบอาชีพ พบว่าความเสี่ยงทางการยศาสตร์เป็นประเด็นสำคัญที่สุด ได้แก่ การยกของหนักจนปวดหลัง (ร้อยละ 55.5) และการทำงานในท่าทางเดิมซ้ำๆ หรือก้มๆ เงยๆ นานเกิน 1.5 ชั่วโมง (ร้อยละ 44.0) ส่วนความเสี่ยงทางกายภาพที่พบมากคือการทำงานกลางแดด (ร้อยละ 34.5) และความเสี่ยงทางเคมีคือฝุ่นละออง (ร้อยละ 33.8) นอกจากนี้ยังพบความเครียดจากการทำงานร้อยละ 22.3 สำหรับอาการผิดปกติของร่างกายที่พบมากที่สุด 3 อันดับแรก คือ ปวดหลังส่วนล่าง/เอว (ร้อยละ 44.2) บ่า/ไหล่ (ร้อยละ 37.3) และหัวเข่า (ร้อยละ 33.8) สรุปผลและข้อเสนอแนะ แรงงานนอกระบบเผชิญความเสี่ยงหลักด้านการยศาสตร์ที่สัมพันธ์กับลักษณะงานรับจ้างและเกษตรกรรม ซึ่งส่งผลโดยตรงต่อระบบโครงร่างและกล้ามเนื้อ ควรมีการปรับปรุงสภาพแวดล้อมและสถานีงานให้เหมาะสมตามหลักการยศาสตร์ การให้ความรู้เชิงรุกในการจัดท่าทางขณะทำงาน และการเฝ้าระวังสุขภาพเฉพาะจุดโดยสถานบริการสุขภาพในพื้นที่ เพื่อส่งเสริมคุณภาพชีวิตและความปลอดภัยในการทำงานอย่างยั่งยืน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงแรงงาน. (2559). กรอบยุทธศาสตร์การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ของประเทศ ระยะ 20 ปี (พ.ศ. 2560-2579). สืบค้นเมื่อ 16 มกราคม 2567, จาก https://www.nstda.or.th/home/knowledge_post/ministryoflabour/
กระทรวงแรงงาน. (2566). รายงานผลการจัดทำดัชนีชี้วัดคุณภาพชีวิตแรงงานนอกระบบ พ.ศ. 2566. สืบค้นเมื่อ 16 มกราคม 2567, จาก https://shorturl.asia/CSk6R
กรมกิจการผู้สูงอายุ. (2564). สังคมผู้สูงอายุในปัจจุบันและเศรษฐกิจในประเทศไทย. สืบค้นเมื่อ 16 มกราคม 2567, จาก https://www.dop.go.th/th/know/1/926
กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน. (2561). โครงการศึกษาวิจัย เรื่อง การสังเคราะห์องค์ความรู้จากงานวิจัยเกี่ยวกับแรงงานนอกระบบ เพื่อการบริหารจัดการแรงงานนอกระบบที่ดีอย่างมีประสิทธิภาพ. สืบค้นเมื่อ 16 มกราคม 2567, จาก https://informal.labour.go.th/images/Report/FinalReport01.pdf
จันจิราภรณ์ จันต๊ะ. (2562). การประเมินสิ่งคุกคามทางสุขภาพกับปัญหาอาชีวอนามัยและความปลอดภัย เพื่อเสนอแนะแนวทางเชิงนโยบายของผู้สูงอายุในชุมชน
สะลวง-ขี้เหล็ก อำเภอแม่ริม จังหวัดเชียงใหม่. สืบค้นเมื่อ 30 พฤศจิกายน 2568, จาก http://cmruir.cmru.ac.th/handle/123456789/1965
ฉันทนา จันทวงศ์, นันทพร ภัทรพุทธ, วรรณภา ลือกิตินันท์, และกัญจนวลัย นนทแก้ว แฟร์รี่. (2559). อาชีอนามัยและความปลอดภัยในการประกอบอาชีพ คุณภาพชีวิต และข้อเสนอแนะในการจัดบริการสุขภาพระดับปฐมภูมิแก่แรงงานสูงอายุ นอกระบบ: กรณีศึกษาในชายทะเลฝั่งตะวันออก ของประเทศไทย. วารสารวิจัยสุขภาพและการพยาบาล, 32(1), 1-14.
นิชนันท์ ชินรัตน์ และอุไรวรรณ อินทร์ม่วง. (2562). การประเมินความเสี่ยงสุขภาพของแรงงานนอกระบบกลุ่มเย็บผ้าสำเร็จรูป อำเภอหนองเรือ จังหวัดขอนแก่น. วารสารสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 7 ขอนแก่น, 26(1), 97-108.
นิตยากร ลุนพรหม, อุมาพร เคนศิลา, สุรีย์พร โพธิ์ช่วย, เกษฎาภรณ์ นาขะมิน, และดวงดาว กระพิลา. (2565). ความรอบรู้สุขภาพด้านอาชีวอนามัยและพฤติกรรม
การทำงานที่ปลอดภัยของเกษตรกร อำเภอเมือง จังหวัดอุดรธานี. วารสารคณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา, 30(4), 116-124.
สาลี อินทร์เจริญ, กมลรัตน์ นุ่นคง, วิลาวรรณ ศรีพล, สุพัตรา ใจเหมาะ และสิริมา วังพยอม. (2566). การประเมินความเสี่ยงต่อสุขภาพจากการทำงานของแรงงานสูงอายุนอกระบบในภาคใต้ของประเทศไทย. วารสารความปลอดภัยและสุขภาพ, 16(1), 150-165.
สุนิสา ชายเกลี้ยง, ธวัชชัย คำป้อง, และวรวรรณ ภูชาดา. (2560). การประเมินความเสี่ยงต่อสุขภาพด้านการสัมผัสปัจจัยการยศาสตร์ของแรงงานนอกระบบกลุ่มเย็บผ้าสำเร็จรูป. วารสารสาธารณสุขมหาวิทยาลัยบูรพา, 12(1), 99-111.
สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ. (2563). แบบสัมภาษณ์/สอบถามภาวะสุขภาพตามความเสี่ยงจากการทำงานและความรอบรู้ของแรงงานนอกระบบ. สืบค้นเมื่อ16 มกราคม 2567, จาก https://shorturl.asia/6tuT7
สำนักงานแรงงาน จังหวัดนครราชสีมา. (2566). รายงานสถานการณ์แรงงานและดัชนีชี้วัดภาวะแรงงาน จังหวัดนครราชสีมา รายปี 2566 (เดือนมกราคม – ธันวาคม 2566). สืบค้นเมื่อ 16 มกราคม 2567, จาก https://shorturl.asia/aYrxi
สำนักงานแรงงาน จังหวัดนครราชสีมา. (2567ก). รายงานสถานการณ์แรงงานและดัชนีชี้วัดภาวะแรงงาน จังหวัดนครราชสีมา รายปี 2567 (เดือนมกราคม – ธันวาคม 2567). สืบค้นเมื่อ 15 ธันวาคม 2568, จาก https://shorturl.asia/OQG0X
สำนักงานแรงงาน จังหวัดนครราชสีมา. (2567ข). รายงานผลการจัดทำดัชนีชี้วัดคุณภาพชีวิตแรงงานนอกระบบ จังหวัดนครราชสีมา. สืบค้นเมื่อ 15 ธันวาคม 2568, จาก https://nakhonratchasima.mol.go.th/wp-content/uploads/sites/62/2024/08/%E0%B8%A3%E0%B8%A7%E0%B8%A1%E0%B9%80%E0%B8%A5%E0%B9%88%E0%B8%A1-30-08-67.pdf
สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2567). การสำรวจแรงงาน นอกระบบ พ.ศ. 2567 THE INFORMAL EMPLOYMENT SURVEY 2024. สืบค้นเมื่อ 15 ธันวาคม 2568, จาก https://www.nso.go.th/nsoweb/storage/survey_detail/2025/20241125143625_37256.pdf
Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607-610.
Maimahad, N., Kongtawelert, A., Yogyorn, D., & Nanthamongkolchai, S. (2022). Occupational health literacy and safety behavior of operation workers: A case study of block rubber industry, Thailand. Public Health Policy and Laws Journal, 8(3), 427–442.
