การพัฒนาแนวทางประเมินปัจจัยเสี่ยงของภาวะความดันหลอดเลือดปอดสูงในทารกแรกเกิด โรงพยาบาลสิชล จังหวัดนครศรีธรรมราช
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
วัตถุประสงค์: การศึกษานี้เป็นการวิจัยแบบผสมผสาน (Mixed Methods Research) มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาแนวทางการประเมินปัจจัยเสี่ยงของภาวะความดันหลอดเลือดปอดสูงในทารกแรกเกิด (Persistent Pulmonary Hypertension of the Newborn: PPHN)
วิธีการวิจัย: โดยศึกษาย้อนหลังเวชระเบียนทารกแรกเกิดที่ได้รับการวินิจฉัยภาวะ PPHN ระหว่างปี พ.ศ. 2565–2567 จำนวน 15 ราย ร่วมกับข้อมูลเชิงคุณภาพจากการสัมภาษณ์เชิงลึกบุคลากรทางการแพทย์ จำนวน 10 คน ประกอบด้วยกุมารแพทย์ 2 คน และพยาบาลวิชาชีพ 8 คน ข้อมูลเชิงปริมาณวิเคราะห์โดยใช้สถิติเชิงพรรณนา และการวิเคราะห์เชิงสำรวจด้วย Fisher’s Exact test ส่วนข้อมูลเชิงคุณภาพวิเคราะห์ด้วยการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา และบูรณาการข้อมูลจากการทบทวนวรรณกรรม ผลการศึกษาจากเวชระเบียน และข้อมูลเชิงคุณภาพ เพื่อสังเคราะห์องค์ประกอบของแนวทางการประเมินความเสี่ยง
ผลการวิจัย: พบว่า มารดาส่วนใหญ่อายุมากกว่า 35 ปี (ร้อยละ 60.0) มีภาวะแทรกซ้อนระหว่างตั้งครรภ์ (ร้อยละ 53.3) และคลอดโดยการผ่าตัด (ร้อยละ 66.7) ทารกส่วนใหญ่มีน้ำหนักแรกเกิดมากกว่า 2,500 กรัม (ร้อยละ 86.7) และมีภาวะขาดออกซิเจนแรกคลอดร่วมกับการได้รับการช่วยหายใจด้วยเครื่องช่วยหายใจทุกราย อัตราการเสียชีวิตของทารกเท่ากับร้อยละ 60.0 ข้อมูลเชิงคุณภาพสะท้อนว่าการดูแลทารกที่มีภาวะ PPHN มีความซับซ้อนและมีข้อจำกัดด้านทรัพยากร บุคลากรจึงมีความต้องการแนวทางการประเมินความเสี่ยงที่ชัดเจนและสามารถนำไปใช้ได้จริงในบริบทของโรงพยาบาลชุมชน แนวทางที่พัฒนาขึ้นประกอบด้วยการประเมินปัจจัยเสี่ยงด้านมารดาและทารกแรกเกิด และการจัดระดับความเสี่ยงเป็น 3 ระดับ ได้แก่ กลุ่มเสี่ยงต่ำ ปานกลาง และสูง ผลการประเมินโดยผู้เชี่ยวชาญพบว่าแนวทางดังกล่าวมีความเหมาะสม และความเป็นไปได้ในการนำไปใช้ในระดับมากที่สุด (ค่าเฉลี่ย 4.86, SD = 0.11) สรุปได้ว่า แนวทางการประเมินปัจจัยเสี่ยงของภาวะความดันหลอดเลือดปอดสูงในทารกแรกเกิดที่พัฒนาขึ้น มีความเหมาะสมและอาจเป็นประโยชน์ต่อการคัดกรองและเฝ้าระวังทารกกลุ่มเสี่ยงในบริบทโรงพยาบาลชุมชน อย่างไรก็ตาม ควรมีการศึกษาทดสอบความตรง ความเที่ยง และประสิทธิผลของแนวทางในการใช้งานในบริบทต่างๆ ต่อไป
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
มารศรี ศิริสวัสดิ์, อภิสิทธิ์ ฉกรรจศิลป์, ไพลิน นัดสันเทียะ, & เยาวลักษณ์ คณะพล.(2567). ผลของการใช้แนวปฏิบัติการพยาบาลคลินิกเพื่อป้องกันการเกิดภาวะความดันเลือดในปอดสูงในทารกแรกเกิดกลุ่มเสี่ยงที่หอผู้ป่วยวิกฤตทารกแรกเกิด โรงพยาบาลสกลนคร. วารสารแพทย์นาวี, 51(1), 62–82.
โรงพยาบาลสิชล. (2568). เวชระเบียนกุมารเวชกรรม [เอกสารภายใน]. โรงพยาบาลสิชล.
Alhumaid, S., Alnaim, A. A., Al Ghamdi, M. A., Alahmari, A. A., Alabdulqader, M., Al HajjiMohammed, S. M., Alalwan, Q. M., Al Dossary, N., Alghazal, H. A., Al Hassan, M. H., Almaani, K. M., Alhassan, F. H., Almuhanna, M. S., Alshakhes, A. S., BuMozah, A. S., Al-Alawi, A. S., Almousa, F. M., Alalawi, H. S., Al Matared, S. M., Alanazi, F. A., … Al Alawi, Z. (2024). International treatment outcomes of neonates on extracorporeal membrane oxygenation (ECMO) with persistent pulmonary hypertension of the newborn (PPHN): A systematic review. Journal of Cardiothoracic Surgery, 19(1), Article 493.
Best, J. W. (1977). Research in education (3rd ed.). Pretice Hall.
Chojnacka, K., Singh, Y., Gahlaut, S., Blaz, W., Jerzak, A., & Szczapa, T. (2025). Persistent pulmonary hypertension of the newborn: A pragmatic review of pathophysiology, diagnosis, and advances in management. Biomedicines, 13(10), Article 2332.
Chuaikaew, K., Maneenil, G., Thatrimontrichai, A., Dissaneevate, S., & Praditaukrit, M. (2025). Mortality risk factors and survival outcomes in infants with persistent pulmonary hypertension of the newborn. Journal of Clinical Medicine, 14(13), Article 4502.
Huang, Y., Yang, T., Liang, X., Chen, Y., Zhou, P., Yu. Z., Zhong, G. & Zhang, L (2025) Global, regional and national trends in the burden of persistent pulmonary hypertension of the newborn and essentials of its management from 1993 to 2023: A scoping review. Frontiers in Pediatrics, 13, Article 1502385.
Jaroensri, S., Kamolvisit, W., & Nakwan, N. (2020). Risk factor analysis of pneumothorax associated with persistent pulmonary hypertension of the newborn in Thai neonates. The journal of Maternal-Fetal & Neonatal Medicine, 33(24), 4090–4095.
Kamolvisit, W., Jaroensri, S., Ratchatapantanakorn, B., & Nakwan, N. (2018). Factors and outcomes of persistent pulmonary hypertension of the newborn associated with acute kidney injury in Thai neonates. American Journal of Perinatology, 35(3), 298–304.
Martinho, S., Adão, R., Leite-Moreira, A. F. & Brás-Silva, C. (2020) Persistent pulmonary hypertension of the newborn: Pathophysiological mechanisms and novel therapeutic approaches. Frontiers in Pediatrics, 8, Article 342.
Nakwan, N., & Pithaklimnuwong, S. (2016). Acute kidney injury and pneumothorax are risk factors for mortality in persistent pulmonary hypertension of the newborn in Thai neonates. The Journal of Maternal-Fetal & Neonatal Medicine, 29(11), 1741–1746.
Nakwan, N., Kunhapan, P., Chaiyasung, T., Satproedprai, N., Singkhamanan, K., Mahasirimongkol, S., & Charalsawadi, C. (2023). Genome-wide association study identifies WWC2 as a possible locus associated with persistent pulmonary hypertension of the newborn in the Thai population. Translational Pediatrics, 12(1), 1-12.
Nandula, P. S., & Shah, S. D. (2023). Persistent pulmonary hypertension of the newborn. In StatPearls. StatPearls Publishing. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK585100/
Stieren, E. S., Sankaran, D., Lakshminrusimha, S., & Rottkamp, C. A. (2024). Comorbidities and late outcomes in neonatal pulmonary hypertension. Clinics in Perinatology, 51(1), 271–289.
Thatrimontrichai, A., Pakhathirathien, P., Praditaukrit, M., Maneenil, G., Dissaneevate, S., Jantarawongpisal, P., & Saechan, J. (2025). Persistent pulmonary hypertension of the newborn in very low birth weight infants: Risk factors and clinical outcomes from a matched case-control study. Journal of Clinical Medicine, 14(13), Article 4759.
Tsoi, S. M., Levy, P. T., Abman, S. H., & Varghese, N. P. (2026). Phenotyping persistent pulmonary hypertension of the newborn: Recognition of its persistence across World Symposium on Pulmonary Hypertension classifications. Journal of Perinatology. Advance online publication.