การพัฒนาระบบอาหารปลอดภัยจากเครือข่ายเกษตรกร อำเภอสีคิ้ว จังหวัดนครราชสีมา

บทคัดย่อ

การวิจัยเชิงปฎิบัติการแบบมีส่วนร่วมนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ พัฒนาระบบอาหารปลอดภัยจากเครือข่ายเกษตรกรอำเภอสีคิ้ว จังหวัดนครราชสีมา กลุ่มตัวอย่างเลือกแบบเจาะจง  จากตัวแทนหน่วยงานภาครัฐ เอกชน ผู้นำชุมชน และเกษตรกร จำนวน 32 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย แบบสอบถาม แบบสัมภาษณ์เชิงลึก (Deep-Interview) การประชุมเชิงปฏิบัติการ (Workshop) ขั้นตอนการดำเนินการดัดแปลงจากสร้างธรรมนูญ 8 ขั้นตอน วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณโดยสถิติเชิงพรรณนา ข้อมูลเชิงคุณภาพวิเคราะห์เนื้อหา

ผลการศึกษา พบว่า เกษตรกรส่วนใหญ่อาศัยในพื้นที่ทำการเกษตรตั้งแต่เกิด มีที่ดินของตนเอง  ใช้น้ำฝนในการทำเกษตรกรรม มีปัญหาขาดแคลนน้ำ กู้เงินเพื่อการลงทุนทำการเกษตร มีความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับระบบเกษตรอินทรีย์และสิ่งแวดล้อมในระดับสูง มีการปฏิบัติตัวขณะทำการเกษตรระดับปานกลาง ปัญหาโดยรวม พบว่า เกษตรกรมีการใช้สารเคมีในพืชผัก ขาดแหล่งน้ำในการทำการเกษตร ขาดการรวมกลุ่มที่เข้มแข็งและต่อเนื่อง ขาดตลาดอาหารปลอดภัย ร้านค้ายังมีการขายสารเคมีผิดกฎหมาย โรงพยาบาลสีคิ้วรับซื้อสินค้าจากเกษตรกรได้เพียงบางรายการ ไม่เพียงพอและต่อเนื่อง ระบบอาหารปลอดภัยที่ประกาศใช้ แบ่งตามกลุ่มที่มีความเกี่ยวข้องเป็น 3 กลุ่ม ดังนี้ 1) กลุ่มเกษตรกร ต้องมีการรวมกลุ่มเพื่อแลกเปลี่ยนเรียนรู้ในลักษณะเพื่อนช่วยเพื่อน พัฒนาความรู้ ทักษะในการผลิตอาหารปลอดภัย โดยมีหน่วยงานภาครัฐสนับสนุนการพัฒนา และการตรวจรับรองมาตรฐานสินค้าเกษตรปลอดภัย 2) กลุ่มผู้จำหน่ายผลผลิต ให้ผู้เกี่ยวข้องจัดระบบฐานข้อมูลผู้ผลิต ผู้บริโภค จุดจำหน่าย ประชาสัมพันธ์เพื่อการเชื่อมโยงเครือข่ายระบบอาหารปลอดภัยที่มีประสิทธิภาพทุกกลุ่ม พัฒนาบรรจุภัณฑ์สินค้าให้ได้มาตรฐาน 3) กลุ่มผู้บริโภคต้องมีการพัฒนาความรู้เรื่องโภชนาการ การเลือกซื้ออาหารจากแหล่งจำหน่ายอาหารปลอดภัย