ผลของโปรแกรมการส่งเสริมสมรรถนะแห่งตนต่อพฤติกรรมการตรวจเต้านมด้วยตนเอง

Main Article Content

ลินยา เทสมุทร
พัชรินทร์ สังวาลย์
ธรรมวิทย์ ราญรอน
ประกายดาว สุทธิ

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์: การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมการส่งเสริมสมรรถนะแห่งตนต่อพฤติกรรมการตรวจเต้านมด้วยตนเอง ของบุคลากรสตรี ในมหาวิทยาลัยแห่งหนึ่งของไทย


วิธีการวิจัย: กลุ่มตัวอย่าง คือ สตรีที่ทำงานในมหาวิทยาลัย จำนวน 60 คน คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างด้วยวิธีการสุ่มตัวอย่างหลายขั้นตอน แบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม กลุ่มละ 30 คน โดยกลุ่มทดลองได้รับโปรแกรมการส่งเสริมสมรรถนะแห่งตนในการตรวจเต้านมด้วยตนเอง ที่พัฒนามาจากแนวคิดการรับรู้สมรรถนะแห่งตนของแบนดูรา กิจกรรมประกอบด้วย การบรรยายความรู้มะเร็งเต้านมและการตรวจเต้านมด้วยตนเอง การฉายวิดีโอขั้นตอนการตรวจเต้านมด้วยตนเอง การฝึกปฏิบัติการตรวจเต้านมด้วยตนเองผ่านหุ่นจำลองเต้านม และการกระตุ้นเตือนตรวจเต้านมด้วยตนเองทุกเดือนผ่านสมาร์ทโฟนแอปพลิเคชัน เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถามพฤติกรรมการตรวจเต้านมด้วยตนเอง และแบบสังเกตความถูกต้องของการตรวจเต้านมด้วยตนเอง วิเคราะห์ความแตกต่างของคะแนนเฉลี่ยด้วยสถิติพรรณนา Dependent t-test และ Independent t-test


ผลการวิจัย: พบว่าภายหลังการทดลอง กลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ยของพฤติกรรมและความถูกต้องของการตรวจเต้านมด้วยตนเองอยู่ในระดับสูง ( = 9.80, S.D. = 0.76 และ = 31.73, S.D. = 2.91 ตามลำดับ) และมีคะแนนเฉลี่ยของพฤติกรรมและความถูกต้องของการตรวจเต้านมด้วยตนเองสูงกว่าก่อนการทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t = 14.08, p < .001 และ t = 24.16, p < .001 ตามลำดับ) และสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t = 7.35, p < .001 และ t = 22.19, p < .001 ตามลำดับ)


ผลการวิจัยครั้งนี้ให้ข้อเสนอแนะว่า ควรมีการนำโปรแกรมการส่งเสริมสมรรถนะแห่งตนต่อพฤติกรรมการตรวจเต้านมร่วมกับสมาร์ทโฟนแอปพลิเคชันมาใช้ในสตรีไทย เพื่อให้มีพฤติกรรมและความถูกต้องของการตรวจเต้านมด้วยตนเองที่ดีขึ้น

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

บท
บทความวิจัย

References

ณัฐณิชา แหวนวงศ์, สุรีพร ธนศิลป์, และ รุ้งระวี นาวีเจริญ. (2558). ผลของโปรแกรมส่งเสริมสมรรถนะแห่งตนต่อพฤติกรรมป้องกันมะเร็งเต้านมในสตรีกลุ่มแม่บ้านทำความสะอาด. วารสารพยาบาลสงขลานครินทร์, 35(1), 21-36.

นวรัตน์ โกมลวิภาต และ น้ำอ้อย ภักดีวงศ์, (2561). เปรียบเทียบ ความรู้ ความเชื่อด้านสุขภาพ และการรับรู้ความสามารถตนเองของนักศึกษาหญิงระหว่างกลุ่มที่ตรวจและไม่ตรวจเต้านมด้วยตนเอง. วารสารพยาบาลสงขลานครินทร์, 38(4), 68-78.

นันทนา คงพัฒนานนท์, ปัญญรัตน์ ลาภวงศ์วัฒนา, และ ณัฐกมล ชาญสาธิตพร. (2563). ผลของโปรแกรมพัฒนาสมรรถนะแห่งตนกับการฝึกอบรมแบบสอนแนะต่อพฤติกรรมในการป้องกัน ทักษะการดูแลและเฝ้าระวังโรคมะเร็งเต้านมของอาสาสมัครสาธารณสุข. วารสารวิจัยสุขภาพและการพยาบาล, 36(1), 112-122.

รังษีนพดล โถทอง, โสภิตตรา สมหารวงค์, ศุลีพร แสงกระจ่าง, ณัฐจาพร พิชัยณรงค์, ปรารถนา สถิตวิภาวี, ศุภชัย ปิติกุลตัง, และ วิศิษฏ์ ฉวีพจน์กำจร. (2562). ปัจจัยที่สัมพันธ์กับการตรวจเต้านมด้วยตนเองของสตรีวัยก่อนหมดประจำเดือน. วารสารโรคมะเร็ง, 39(1), 16-27.

ลินยา เทสมุทร, ศิริรัตน์ โกศัลวัฒน์, กันยา นันต๊ะแก้ว, และ แววดาว คำเขียว. (2561). การสำรวจการตรวจเต้านมด้วยตนเองในบุคลากรสตรีมหาวิทยาลัยพะเยา. วารสารมหาวิทยาลัยคริสเตียน, 24(4), 600-612.

วรรณภา ปาณาราช, กนกพร หมู่พยัคฆ์, และ ปนัดดา ปริยทฤฆ. (2557). ผลของโปรแกรมการส่งเสริมสมรรถนะแห่งตนต่อพฤติกรรมการตรวจเต้านมด้วยตนเองในสตรีวัยรุ่น. วารสารพยาบาลศาสตร์, 32(3), 52-63.

วัชรีวงค์ หวังมั่น, ดวงกมล ปนเฉลียว, และ ทิพย์ฆัมพร เกษโกมล. (2564). ประสิทธิผลของโปรแกรมส่งเสริมสมรรถนะแห่งตนในการตรวจเต้านมด้วยตนเองร่วมกับแอปพลิเคชันไลน์ของนักศึกษาพยาบาล วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี จังหวัดสุรินทร์. ราชาวดีสาร วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สุรินทร์, 11(1), 1-14.

สถาบันมะเร็งแห่งชาติ. (2561). ทะเบียนมะเร็งระดับโรงพยาบาล พ.ศ. 2560. กรุงเทพฯ: พรทรัพย์การพิมพ์ จำกัด.

สถาบันมะเร็งแห่งชาติ. (2561). นิยามตัวชี้วัดสาขาโรคมะเร็ง ปี 2561-2565. สืบค้นเมื่อ 20 มิถุนายน 2562, จากเว็บไซต์: https://www.shorturl.asia/y4O3o.

สถาบันมะเร็งแห่งชาติ. (2564). ทะเบียนมะเร็งระดับโรงพยาบาล พ.ศ. 2563. สืบค้นเมื่อ 1 ตุลาคม 2564, จากเว็บไซต์: https://www.nci.go.th/ e_book/hosbased_2563/files/main.pdf.

สรารัตน์ ตระกูลรัตน์ และ จารุวรรณ ไตรทิพย์สมบัติ. (2562). ผลของโปรแกรมการส่งเสริมการตรวจเต้านมด้วยตนเองของสตรีอายุ 45-54 ปี ในเขตชุมชนบ้านห้วยจระเข้ ตำบลหินดาด อำเภอด่านขุนทด จังหวัดนครราชสีมา. วารสารสภาการสาธารณสุขชุมชน, 1(1), 41-52.

สายใหม ตุ้มวิจิตร, สุลี ทองวิเชียร, สุดรัก จิตต์หทัยรัตน์, และ อับดุล การีม ส. อิบลาสิ. (2562). ประสิทธิผลของกิจกรรมเพื่อส่งเสริมพฤติกรรมการตรวจเต้านมด้วยตนเองของสตรีวัยผู้ใหญ่: การทบทวนอย่างเป็นระบบและการวิเคราะห์เชิงอภิมาน. วารสารพยาบาลทหารบก, 20(3), 124-132.

อิโอนา โคอิเกะ, จิราพร ชมพิกุล, บังอร เทพเทียน, และ นฤมล ไม้แก่น. (2561). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการตรวจเต้านมด้วยตนเองในหญิงไทย จังหวัดสมุทรสงคร ประเทศไทย. วารสารสาธารณสุขและการพัฒนา, 16(1), 29-43.

Bandura A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. New York: W. H. Freeman and Company.

Bashirian, S., Barati, M., Mohammadi, Y., MoaddabShoar, L., & Dogonchi, M. (2021). Evaluation of an intervention program for promoting breast self-examination behavior in employed women in Iram. Breast Cancer: Basic and Clinical research, 15, 1-11. https://doi.org/10.1177/ 1178223421989657

Dewi, T. K., Massar, K., Ruiter, R. A., & Leonardi, T. (2019). Determinants of breast self-examination practice among women in Surabaya, Indonesia: an application of the health belief model. BMC Public Health, 19, 1-8. https://doi.org/10.1186/s12889-019-7951-2

Jeon, E., & Park. H. (2018). Development of the IMB model and an evidence-based diabetes self-management mobile application. Healthcare Informatics Research, 24(2), 125-138.

Labrague, L. J., Galabay, J. R., Anatacio, A. L., McEnroe-Petitte, D. M., & Tsaras, K. (2020). Effect of mobile text messaging on breast cancer and breast self-examination (BSE) knowledge, BSE self-efficacy, and BSE frequency: a randomized controlled trial. Scandinavian Journal of Caring Science, 35(1), 287-296.

Park, L., Ng, F., Shim, J. K., Elnaggar, A., & Villero, O. (2020). Perceptions and experiences of using mobile technology for medication adherence among older adults with coronary heart disease: A qualitative study. Digital Health, 6, 1-12. https://doi.org/10.1177/ 2055207620926844

Polit, D. F, & Hungler, B. P. (1999). Nursing research: Principles and methods (6th ed.). Philadelphia: Lippincott.

Shakery, M., Mehrabi, M., & Khademian, Z. (2021). The effect of a smartphone application on women’s performance and health beliefs about breast self-examination: a quasi-experimental study. BMC Medical Informatics and Decision Making, 21, 1-10. https://doi.org/10.1186/ s12911-021-01609-4

Thaineua, V., Ansusinha, T., Auamkul, N., Taneepanichskul, S., Urairoekkun, C., Jongvanich, J., Kannawat, C., Traisathit, P., & Chitapanarax, I. (2019). Impact of regular breast self-examination on breast cancer size, stage, and mortality in Thailand. The breast journal, 26(4), 822-824. (in Thai).