การจัดการขยะมูลฝอยแบบมีส่วนร่วมโดยใช้เทคโนโลยีและการเรียนรู้เพื่อส่งเสริมเศรษฐกิจหมุนเวียนในเทศบาลเมืองกาญจนบุรี
คำสำคัญ:
การจัดการขยะมูลฝอย, เทศบาลเมืองกาญจนบุรี, การมีส่วนร่วมของชุมชน, เศรษฐกิจหมุนเวียนบทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อศึกษาสถานการณ์การจัดการขยะมูลฝอยในพื้นที่เทศบาลเมืองกาญจนบุรี 2) พัฒนาแอปพลิเคชันเพื่อสนับสนุนการจัดการขยะมูลฝอยสำหรับประชาชนทุกครัวเรือนในพื้นที่เทศบาลเมืองกาญจนบุรี และ 3) เพื่อศึกษาศักยภาพของการสร้างมูลค่าเพิ่มจากขยะมูลฝอยในระดับชุมชน โดยใช้วิธีวิจัยแบบผสมผสาน (Mixed Methods) ประกอบด้วยการเก็บข้อมูลจากแบบสอบถาม การสัมภาษณ์ การสนทนากลุ่ม และการประชุมเชิงปฏิบัติการ ผลการวิจัยพบว่า ประชาชนในเขตเทศบาลส่วนใหญ่มีทัศนคติที่ดีต่อการจัดการขยะและตระหนักถึงปัญหา แต่ยังขาดการมีส่วนร่วมที่เป็นรูปธรรม การมีเทคโนโลยีและกิจกรรมการเรียนรู้ช่วยส่งเสริมความเข้าใจและพฤติกรรมด้านการแยกขยะที่เหมาะสมกับบริบทของชุมชนเมือง ผู้วิจัยได้พัฒนาแอปพลิเคชันเพื่อการบริหารจัดการขยะ โดยออกแบบให้มีฟังก์ชันที่สอดคล้องกับความต้องการของผู้ใช้งาน เช่น ระบบแจ้งเตือนวันทิ้งขยะ การให้ข้อมูลแยกประเภทขยะ และกิจกรรมส่งเสริมการเรียนรู้ ผลการประเมินการยอมรับเทคโนโลยีตามโมเดล TAM และความพึงพอใจต่อการใช้งาน พบว่าอยู่ในระดับมากที่สุด นอกจากนี้ คณะผู้วิจัยยังได้พัฒนานวัตกรรมเพิ่มมูลค่าขยะ โดยทั้งหมดได้รับการประเมินว่าเหมาะสมกับชุมชนเมืองที่มีข้อจำกัดด้านพื้นที่และต้องการแนวทางจัดการขยะที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ผู้เข้าร่วมโครงการสามารถนำองค์ความรู้ไปใช้ได้จริง ถ่ายทอดสู่ชุมชน และสร้างรายได้ โดยรวมอยู่ในระดับมาก
เอกสารอ้างอิง
Davis, F. D. (1989). Perceived usefulness, perceived ease of use, and user acceptance of information technology. MIS Quarterly, 13(3), 319–340.
Department of Local Administration. (2007). Environmental management standards. Bangkok: Department of Local Administration, Ministry of Interior. (In Thai)
Duangmusik, N., Piyaweero, P. E., & Chamnanputtiporn, S. (2023). Solid waste management of Bang Chana Subdistrict Administrative Organization, Mueang District, Surat Thani Province. Journal of Public and Private Management, 5(3), 18-29.
Geissdoerfer, M., Savaget, P., Bocken, N. M. P., & Hultink, E. J. (2017). The circular economy – A new sustainability paradigm?. Journal of Cleaner Production, 143, 757–768.
Hoornweg, D., & Bhada-Tata, P. (2012). What a waste: A global review of solid waste management. World Bank.
Kallayanamit, P., & Ngamlamom, W. (2018). Guidelines for municipal solid waste management development of local administrative organizations. Praewa Kalasin Academic Journal, Kalasin University, 5(1), 172–193.
Kanchanaburi Municipality. (2023). Details regarding waste disposal management items for the fiscal year 2023. Kanchanaburi: Kanchanaburi Municipality. (In Thai)
Konla, K. (2019). Municipal solid waste management: A case study of Narathiwat Municipality, Mueang District, Narathiwat Province. Ramkhamhaeng Journal of Public Administration, 2(3), 84–112.
Khwansuwan, W., & Wattanakit, S. (2020). Value creation for waste materials towards decorative and fashion products: Khao Rup Chang Municipality Model Community (Master's thesis). Mahachulalongkornrajavidyalaya University.
Kisner, M.K., Mazza, M.J., & Liggett, D.R. (1997). Building Partnerships. New Directions for Community Colleges, 1997(97), 23-28.
Noppol, I., Khiaoluea, T., & Wongwattanapong, K. (2022). Sustainable participatory municipal solid waste management process of communities. Journal of Academic and Social Science Research, 7(11), 480–493.
Pollution Control Department. (2009). Preliminary guidelines and requirements for waste reduction and utilization (3rd ed.). Bangkok: Hiz. (In Thai)
Promsen, W., Khamjainak, P., & Maeban, A. (2021). Waste management by public participation process in Patan Nakrua Municipality, Mae Tha District, Lampang Province. Lampang Rajabhat University Journal, 10(2), 104-114.
Puangprasert, P., et al. (2020). Community participation in municipal solid waste management: A case study of Ladsawai Municipality, Lam Luk Ka District, Pathum Thani Province (Independent study, Master of Political Science in Interdisciplinary Studies for Local Development). Ramkhamhaeng University. (In Thai)
Sriwongsa, Y. (2021). A model of value added creation from waste with participation of Yaycha Community, Sam Phran District, Nakhon Pathom Province (Research Report). Faculty of Architecture, Rajamangala University of Technology Srivijaya. (In Thai)
Sriwongsa, Y. (2021). Value creation from waste through community participation: A case study of a sub-district municipality in Chiang Mai province. Journal of Community Management and Development, 9(1), 15–29.
Srisombat, S., On-nom, A., & Thongthae, S. (2019). Factors affecting household solid waste management behaviors in urban communities. Thai Environmental Journal, 35(1), 45–60.
Yamane T. (1973). Statistics: An Introductory Analysis (3rd ed.). New York: Harper and Row Publications.
Yusof, N., Rahman, N., & Awang, H. (2020). Community participation in solid waste management: Case study of selected communities in Malaysia. Environment, Development and Sustainability, 22(6), 4821–4837.
Zhang, D., Huang, G., Xu, Y., & Gong, Q. (2021). Promoting household waste sorting in China: The role of environmental education, knowledge, and incentives. Resources, Conservation and Recycling, 168, 105262.
