การประเมินเพื่อจัดลำดับความสำคัญเร่งด่วนของแผน โครงการก๊าซเรือนกระจกในพื้นที่จังหวัดพะเยา

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินการปล่อยก๊าซเรือนกระจกระดับจังหวัดของจังหวัดพะเยา จากการประเมินการปล่อยก๊าซเรือนกระจกของจังหวัดพะเยาในปี พ.ศ. 2562 พบว่ามีการประเมินใน 2 ระดับ ได้แก่ ระดับ Basic และระดับ Basic+ โดยระดับ Basic พบการปล่อยก๊าซเรือนกระจกประมาณ 667,981 ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า หรือประมาณ 1.41 ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่าต่อคน ขณะที่ระดับ Basic+ ซึ่งมีการเก็บข้อมูลละเอียดและครอบคลุมมากกว่า พบว่ามีการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสูงถึง 5,093,153 ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า หรือประมาณ 10.78 ตัน คาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่าต่อคน โดยคิดจากจำนวนประชากรตามทะเบียนราษฎร์ ปี 2562 จำนวน 472,356 คน (Department of Provincial Administration, 2019) จังหวัดพะเยามีแหล่งปล่อยก๊าซเรือนกระจกหลักมาจากภาคเกษตร
ป่าไม้ และการใช้ประโยชน์ที่ดิน หรือ AFOLU ซึ่งคิดเป็นสัดส่วนสูงถึง 86.82% ของการปล่อยทั้งหมด รองลงมาคือ ภาคการจัดการของเสีย ภาคพลังงาน และภาคการขนส่ง ส่วนภาคอุตสาหกรรมไม่พบการปล่อยในปีนั้น

การปล่อยก๊าซเรือนกระจกระดับจังหวัดของจังหวัดพะเยาส่วนใหญ่เกิดจากกิจกรรมการใช้ที่ดินและภาคเกษตรกรรม ดังนั้น จังหวัดพะเยาจึงได้กำหนดแผนการลดก๊าซเรือนกระจกจำนวน 26 มาตรการ ครอบคลุมภาคพลังงาน ขนส่ง การเกษตร และป่าไม้ โดยตั้งเป้าลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกให้ได้ 422,380 ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า ภายในปี พ.ศ. 2573 แผนดำเนินการแบ่งเป็น 3 ระยะ ได้แก่ ระยะสั้นมุ่งมาตรการที่ดำเนินการได้ทันทีและใช้งบประมาณไม่สูง เช่น การเปลี่ยนไฟสาธารณะเป็น LED การรณรงค์ประหยัดพลังงาน ระยะกลางเน้นการลงทุนและพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน เช่น โซลาร์รูฟท็อป การจัดการขยะและน้ำเสีย และการเพิ่มพื้นที่สีเขียว และระยะยาวมุ่งสู่การเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้าง เช่น ระบบขนส่งพลังงานสะอาดและการใช้พลังงานหมุนเวียนเต็มรูปแบบ ทั้งนี้ แผนให้ความสำคัญกับภาคเกษตร โดยส่งเสริมเกษตรปลอดภัยและเกษตรคาร์บอนต่ำภายใต้แนวคิด BCG ผ่านการลดการใช้สารเคมี การพัฒนาศักยภาพเกษตรกร การประยุกต์ใช้นวัตกรรม และการสร้างเครือข่ายความร่วมมือในพื้นที่ ควบคู่กับระบบติดตามและประเมินผลอย่างต่อเนื่องเพื่อให้บรรลุเป้าหมายอย่างเป็นรูปธรรม