การประเมินระดับเทคโนโลยีที่เหมาะสมสำหรับงานวิจัยเชิงพื้นที่ในประเทศไทย
คำสำคัญ:
ระดับเทคโนโลยีที่เหมาะสม, พื้นที่วิจัยเชิงยุทธศาสตร์, สร้างโอกาสทางสังคมบทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินระดับเทคโนโลยีที่เหมาะสมที่เหมาะกับการขอรับทุนวิจัยกับแหล่งทุนวิจัย โดยการนำเกณฑ์และขั้นตอนการประเมินเทคโนโลยีที่เหมาะสมที่มี 4 ระดับ คือ ATL_D ATL_C ATL_B และ ATL_A วิธีการประเมินต้องแนบเอกสารหลักฐานประกอบตั้งแต่ระดับ ATL_D ให้ครบถ้วน ซึ่งผลผลิตที่ได้อย่างต่ำต้องในระดับ ATL_B และเพื่อปรับแต่งระดับเทคโนโลยีที่เหมาะสมให้เหมาะสมกับบริบทของพื้นที่วิจัยโดยทำการเปรียบเทียบระหว่างเทคโนโลยีที่เหมาะสมก่อนการนำไปใช้กับพื้นที่วิจัยและภายหลังการนำไปใช้กับพื้นที่วิจัย วิธีการประเมินต้องแนบเอกสารหลักฐานประกอบเช่นกัน ซึ่งผลผลิตนี้สามารถปรับหรือลดระดับเทคโนโลยีที่เหมาะสมจากระดับที่ประเมินก่อนหน้านี้ได้ พบว่า เมื่อพิจารณาจากพื้นที่วิจัยเชิงยุทธศาสตร์ก่อนและภายหลังดำเนินการมีเทคโนโลยีที่เหมาะสมเท่ากับ 59 และ 60 เทคโนโลยี เพิ่มขึ้น 1 เทคโนโลยี แต่หากพิจารณาจากระดับของเทคโนโลยีที่เหมาะสมในระดับ ATL_B เป็นระดับพร้อมใช้ มีการเปลี่ยนแปลงเพิ่มขึ้นมากจาก 9 เทคโนโลยี เป็น 22 เทคโนโลยี คิดเป็น 244.4 เปอร์เซ็นต์ สรุปประเด็นสำคัญได้ว่าเกณฑ์การประเมินระดับเทคโนโลยีที่เหมาะสมเป็นองค์ความรู้ใหม่ในมิติของการวิจัยพื้นที่ สามารถนำมาใช้เพื่อให้นักวิจัยได้ดำเนินการประเมินเทคโนโลยีที่เหมาะสมในการเข้าร่วมขอทุนวิจัย การประเมินระดับเทคโนโลยีที่เหมาะสมนี้มาเป็นส่วนหนึ่งในการพิจารณาความพร้อมของนักวิจัยในอนาคตได้
เอกสารอ้างอิง
จันธิมา อุทะกะ และ วิชชากร จารุศิริ. (2554). การประเมินทางเศรษฐศาสตร์และเทคโนโลยีที่เหมาะสมของการแปรรูปขยะเป็นน้ำมัน. วารสารมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ (สาขาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี), 3(2), 1-11.
ธนาคารพัฒนาเอเชีย. (2566). โรคระบาดส่งผลต่อความยากจนและสถานภาพทางสังคมในเอเชียอย่างน้อย 2 ปี. สืบค้นจาก https://www.adb.org/th/news/pandemic-sets-back-fight-against-poverty-asia-least-2-years.
ฐานเศรษฐกิจ. (2566). สศช.เปิดสถานการณ์ความยากจน-ความเหลื่อมล้ำ ประเทศไทย 2566. สืบค้นจาก https://www.thansettakij.com/business/economy/582085.
พีรเดช ทองอำไพ. (2567). เทคนิคและเครื่องมือการออกแบบงานวิจัยเพื่อหนุนเสริม Appropriate Technology แก้ปัญหาสังคม. การสัมมนาทางวิชาการ การประยุกต์ใช้เทคโนโลยีที่เหมาะสมเพื่อสร้างคุณภาพชีวิตที่ยั่งยืน, วันที่ 26–27 มีนาคม 2567. สงขลา: โรงแรมคริสตัล โฮเต็ล หาดใหญ่.
ระบบบริหารจัดการข้อมูลการพัฒนาคนแบบชี้เป้า. (2566). ภาพรวมคนจนในปี 2566 ประเทศไทย. สืบค้นจาก https://www.tpmap.in.th/2566.
วรางคณา ปัญญากรวงศ์, สุพัตรา ละออรัตนศักดิ์ และ สุดารัตน์ ลือพงศ์พัฒนะ. (2564). ประเมินระดับความพร้อมของเทคโนโลยีอย่างไรเมื่อต้องยื่นขอทุนวิจัย. วารสารสหวิทยาการ วิทยาลัยสหวิทยาการ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 18(1), 12-63.
ศิรเดช สุริต และ กันติทัต ทับสุวรรณ. (2565). แนวทางการผลิตแผ่นดูดซับเสียงจากใยกัญชงด้วยเทคโนโลยีที่เหมาะสมในชุมชน. วารสารสังคมศาสตร์และมานุษยวิทยาเชิงพุทธ, 7(6), 1-16.
สุชาติ จันทรมณีย์ และคณะ. (2567). คู่มือการประเมินระดับเทคโนโลยีที่เหมาะสม (พิมพ์ครั้งที่ 3). สงขลา: โรงพิมพ์ไอคิว มีเดีย.
สุพิมพา วัฒนสังขโสภณ (2563) ศึกษาเทคโนโลยีที่เหมาะสมในการเกษตรปลอดสารสู่ชุมชนพึ่งตนเองของผู้สูงอายุในเขตชายแดนไทย-กัมพูชา จังหวัดสุรินทร์. วารสารเทคโนโลยีอุตสาหกรรม มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี, 10(2), 75-88.
สหประชาชาติ ประเทศไทย. (2567). สาเหตุและผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ. สืบค้นจาก https://thailand.un.org/th/ 174652-สาเหตุและผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ.
สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ. (2559). คู่มือการประยุกต์ใช้การประเมินระดับความพร้อมของเทคโนโลยี. สืบค้นจาก https://www.nstda.or.th › allmedia › Category.
สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2565). การสำรวจการย้ายถิ่นของประชากร พ.ศ. 2565. สืบค้นจาก https://www.nso.go.th/nsoweb/storage/survey_detail/2024/20240308121915_47837.pdf.
อรุณี ชัยสวัสดิ์. (2566). การพัฒนาเทคโนโลยีที่เหมาะสมเป็นเทคโนโลยีที่ยั่งยืนของชุมชน. วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี, 38(1), 4-8.
Bishop, P. C. (2021). Sustainability lessons from appropriate technology. Current Opinion in Environmental Sustainability, (49), 50–56.
Kight, S. W., & Lysik, T. (2022). The human race at 8 billion. From: https://www.axios.com/2022/11/14/global-population-8-billion-data-world-humans-un.
Patnaik, J., & Bhowmick, B. (2018). Appropriate Technology: Revisiting the movement in developing countries for sustainability. International Scholarly and Scientific Research & Innovation, 12(3), 308-312.
Rex, P., Meenakshisundaram, M., & Barmavatu, P. (2024). Sustainable valorisation of kitchen waste through greenhouse solar drying and microwave pyrolysis– technology readiness level for the production of biochar. Journal of Environmental Health Science and Engineering, (22), 381–395.
Shin, H., Hwang, J., & Kim, H. (2019). Appropriate technology for grassroots innovation in developing countries for sustainable development: The case of Laos. Journal of Cleaner Production, 232. 1167-1175.
Sianipar, C. P. M. (2022). Environmentally-appropriate technology under lack of resources and knowledge: Solar-powered cocoa dryer in rural Nias, Indonesia. Cleaner Engineering and Technology, 8. 100494. From: https://doi.org/10.1016/j.clet.2022.100494.
Thamrong Prempridi. (1996). Appropriate Technology: Case Study of Shrimp Farming in Thailand and Vietnam. Science & Technology Asia, 1(1), 62–66.
UNESCO report. (2010). Engineering: issues, challenges and opportunities for development. France: UNESCO Publishing.
United Nations. (2015). UN projects world population to reach 8.5 billion by 2030, driven by growth in developing countries. From: https://www.un.org/sustainabledevelopment/blog/2015/07/un-projects-world-population-to-reach-8-5-billion-by-2030-driven-by-growth-in-developing-countries/.
