การใช้ประโยชน์ข้อมูลแบบเปิดเผยเพื่อการวิเคราะห์การกระจายตัวของจุดความร้อนบริเวณภาคเหนือของประเทศไทย
คำสำคัญ:
ข้อมูลแบบเปิดเผย, ข้อมูลจุดความร้อน, ข้อมูลจากดาวเทียม, การวิเคราะห์เชิงพื้นที่บทคัดย่อ
ข้อมูลแบบเปิดเผย สามารถช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการให้บริการของภาครัฐและช่วยขับเคลื่อนการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจของภาคเอกชนได้ ประโยชน์ของของการถึงเข้าข้อมูล สารสนเทศได้อย่างเปิดเผยยังสามารถเปลี่ยนข้อมูล สารสนเทศหรือองค์ความรู้ไปสู่แบบจำลองทางธุรกิจรูปแบบใหม่รวมถึงการสร้างนวัตกรรมที่เกี่ยวข้องกับการใช้งานข้อมูล การศึกษาครั้งนี้เป็นการสำรวจแหล่งข้อมูลแบบเปิดเผยที่เกี่ยวข้องกับการศึกษาการเกิดขึ้นของจุดความร้อนบริเวณภาคเหนือของประเทศไทย เพื่อเป็นกรณีตัวอย่างของการประยุกต์ใช้งานข้อมูลแบบเปิดเผย ข้อมูลที่ใช้ประกอบด้วย ข้อมูลขอบเขตการปกครองและข้อมูลจุดความร้อนจากระบบบริหารจัดการทรัพยากรจากสารสนเทศข้อมูลไฟ (NASA FIRMS) ร่วมกับเทคนิคการวิเคราะห์เชิงพื้นที่ด้วยวิธีการประมาณค่าความหนาแน่นแบบเคอร์แนลเพื่อศึกษาเกี่ยวกับการเกิดขึ้นของจุดความร้อน ผลการศึกษาแสดงให้เห็นถึงข้อมูลเชิงลึกของการเกิดขึ้นของจุดความร้อนประกอบด้วย ความหนาแน่นและรูปแบบการกระจายตัวของจุดความร้อนที่ตรวจพบของแต่ละจังหวัดในพื้นที่ภาคเหนือของประเทศไทย ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2544 – 2563 โดยจังหวัดที่พบจุดความร้อนมากที่สุด คือ จังหวัดแม่ฮ่องสอน เชียงใหม่และน่าน ตามลำดับ ส่วนช่วงเวลาที่จุดความร้อนเกิดขึ้นมากที่สุด คือ เดือนมีนาคม เมษายนและกุมภาพันธ์ ตามลำดับ โดยในเดือนมีนาคมเพียงเดีอนเดียวตรวจพบจุดความร้อนมากถึงร้อยละ 55 ของจุดความร้อนที่ตรวจพบตลอดทั้งปี
เอกสารอ้างอิง
Amri, K. & Sitanggang, I. S. (2015). A Geographic Information System for Hotspot Occurrences Classification in Riau Province Indonesia. Procedia Environmental Sciences, 24, 127-131, DOI: 10.1016/j.proenv.2015.03.017.
Cambridge University Press. (2021). Meaning of hotspot in English. Retrieved 19 July 2021 from https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/hotspot
NASA Fire Information for Resource Management System (NASA FIRMS). (2021). Fire Information for Resource Management System (FIRMS). Retrieved 19 July 2021 from https://earthdata.nasa.gov/earth-observation-data/near-real-time/firms
Open Knowledge Foundation (2021). What is Open Data ?. Retrieved 12 July 2021 from https://opendatahandbook.org/guide/en/what-is-open-data/
Pratamsari, A., Permatasari, N., Pramudiyasari, T., Manessa, M. & Supriatna. (2020). Spatial Distribution Patterns Analysis of Hotspot in Central Kalimantan using FIRMS MODIS Data. Journal of Geography of Tropical Environments, 4(1), 24-34.
Silva, C. A., Santilli, G., Sano, E. E. & Laneve, G. (2019). Hot Spots Occurrence in the Dynamics of Deforestation In The Amazon Rainforest. IGARSS 2019 - 2019 IEEE International Geoscience and Remote Sensing Symposium, 6594-6597, DOI: 10.1109/IGARSS.2019.8897946.
Sitanggang, I. S., Yaakob, R., Mustapha, N. & Ainuddin. A. N. (2013). Predictive Models for Hotspots Occurrence using Decision Tree Algorithms and Logistic Regression. Journal of Applied Sciences, 13(2), 252-261, DOI: 10.3923/jas.2013.252.261
United States Geological Survey (USGS). (2021). USGS EROS Archive - Advanced Very High Resolution Radiometer (AVHRR) - Sensor Characteristics. Retrieved 19 July 2021 from https://www.usgs.gov/centers/eros/science/usgs-eros-archive-advanced-very-high-resolution-radiometer-avhrr-sensor?qt-science_center_objects=0#qt-science_center_objects.
Yukili, L., Nuruddin, A. A.,Malek, I. A. A. & Razali, S. M. (2016). Analysis of Hotspot Pattern Distribution at Sabah, Malaysia for Forest Fire Management. Journal of Environmental Science and Technology. 9. 291-295, DOI: 10.3923/jest.2016.291.295.
กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม. (2561). บันทึกยุทธศาสตร์/มาตรการแก้ไขปัญหาไฟป่า 2561. สืบค้นเมื่อวันที่ 12 กรกฎาคม 2564, จาก http://www.dnp.go.th/forestfire/web/frame/2561/Forestfire2561.pdf
สำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน). (2559). ไฟป่า 2559 ใช้ดาวเทียม รู้ได้. สืบค้นเมื่อวันที่ 19 กรกฎาคม 2564, จาก https://gistda.or.th/main/th/node/1153
สำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน). (2563). สรุปสถานการณ์ไฟป่าและ หมอกควัน ด้วยภาพถ่ายจากดาวเทียม ประจำปี 2563. สืบค้นเมื่อวันที่ 12 กรกฎาคม 2564, จาก http://fire.gistda.or.th/fire_report/Fire_2563.pdf
สำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล (องค์การมหาชน). (2564). สืบค้นเมื่อวันที่ 12 กรกฎาคม 2564, จาก https://data.go.th/pages/about-open-data
สำนักบริหารพื้นที่อนุรักษ์ที่ 16 (เชียงใหม่). (2554). ความรู้เรื่องไฟป่า. สืบค้นเมื่อวันที่ 20 กรกฎาคม 2564, จาก http://www.fca16.com/newblog/blog.php?id=forestfire41
สำนักป้องกัน ปราบปรามและควบคุมไฟป่า กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม. (2564). ความจริงเรื่อง Hotspot. สืบค้นเมื่อวันที่ 19 กรกฎาคม 2564, จาก https://www.dnp.go.th/forestfire/hotspot/hotspot.htm
