การส่งเสริมการแปรรูปผลผลิตทางการเกษตรเพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับสินค้า ของกลุ่มเกษตรอินทรีย์ภาคตะวันตก

บทคัดย่อ

งานวิจัยครั้งนี้วัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพการผลิตและแปรรูปผลผลิตทางการเกษตรอินทรีย์ในภาคตะวันตก และ 2) ศึกษาระดับความพึงพอใจที่มีต่อการถ่ายทอดเทคโนโลยีการแปรรูปผลผลิตทางการเกษตรอินทรีย์เพื่อเพิ่มมูลค่าสินค้าให้กับกลุ่มเกษตรกรในภาคตะวันตก พื้นที่เป้าหมายในการวิจัยครั้งนี้ ได้แก่ ภาคตะวันตก ประกอบด้วย จังหวัดราชบุรี และจังหวัดเพชรบุรี ช่วงระยะเวลาในการศึกษา ตั้งแต่เดือนมีนาคม - มิถุนายน พ.ศ. 2567 โดยใช้วิธีคัดเลือกแบบเจาะจง กลุ่มเป้าหมาย คือ 1) กลุ่มเกษตรกร ชุมชนหนองนางแพรว จังหวัดราชบุรี จำนวน 30 คน และ 2) กลุ่มเกษตรกร ชุมชนหนองหญ้าปล้อง จังหวัดเพชรบุรี จำนวน 30 คน ซึ่งได้รับความร่วมมือเป็นอย่างดีจากภาคประชาชน ภาครัฐ ภาคเอกชนและองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ได้แก่ องค์การบริหารส่วนตำบลน้ำพุ องค์การบริหารส่วนตำบลหนองหญ้าปล้อง ผู้ใหญ่บ้านชุมชนหนองนางแพรว และประธานสหกรณ์ผลิตปุ๋ยอินทรีย์หนองหญ้าปล้อง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่  แบบสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้าง และแบบสอบถามความพึงพอใจ    

ผลการวิจัย 1) สภาพการผลิตและแปรรูปผลผลิตทางการเกษตรอินทรีย์ในภาคตะวันตก พบว่า จังหวัดราชบุรี มีผลผลิตทางการเกษตรอินทรีย์หลักที่สำคัญ ได้แก่ มะกรูด มะม่วง และฝรั่ง ส่วนของจังหวัดเพชรบุรี มีผลผลิตทางการเกษตรที่สำคัญ ได้แก่ มะนาว กล้วย และหน่อไม้ ปัญหาที่พบในการผลิตสินค้าทางการเกษตร ประกอบด้วย ต้นทุนการผลิตสูง ราคาผลผลิตตกต่ำ การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และการเข้าถึงองค์ความรู้และเทคโนโลยีไม่เพียงพอ หนี้สินครัวเรือนที่สูงขึ้น และการตลาดและช่องทางการจำหน่ายไม่เพียงพอ อีกทั้งปัญหาที่พบในการแปรรูปผลผลิตสินค้าทางการเกษตรประกอบด้วย การขาดเครื่องมือและอุปกรณ์พื้นฐาน การขาดความรู้และเทคโนโลยีที่เข้ามาจัดการกระบวนการผลิต รวมถึงการเข้าถึงตลาดและการขาย และงบประมาณสนับสนุนที่ไม่เพียงพอ และ 2) ผลการถ่ายทอดเทคโนโลยีการแปรรูปให้กับกลุ่มเกษตรอินทรีย์ พบว่า จังหวัดราชบุรี มีความสนใจให้แปรรูปผลผลิต ได้แก่ น้ำยาอเนกประสงค์จากมะกรูด มะม่วงกวน ฝรั่งหยี และจังหวัดเพชรบุรี มีความสนใจให้แปรรูปผลผลิต ได้แก่ มะนาวดอง ผงกล้วย และหน่อไม้ดอง และมีความพึงพอใจต่อการถ่ายทอดเทคโนโลยีการแปรรูปผลผลิตทางการเกษตรเพื่อสร้างงมูลค่าเพิ่มอยู่ในระดับมาก เพราะช่วยส่งเสริมให้เกิดรายได้กับครอบครัวและชุมชน