ศักยภาพในการต้านอนุมูลอิสระและการต้านเชื้อจุลินทรีย์ของสารสกัดเอทานอลจากเกสรเพศผู้ของบัวหลวง

Main Article Content

วิชุดา จันทร์ข้างแรม
มัลลิกา จันทรังษี

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาฤทธิ์ทางชีวภาพของสารสกัดเอทานอลจากเกสรเพศผู้ของบัวหลวง (Nelumbo nucifera Gaertn.) ที่เก็บจากหนองกอมเกาะ จังหวัดหนองคาย โดยวิเคราะห์ปริมาณฟีนอลิกรวม ฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระ DPPH ความสามารถในการรีดิวซ์ การคีเลตโลหะ และการต้านเชื้อแบคทีเรีย ผลการวิจัยพบว่าสารสกัดจากก้านชูเกสรและละอองเรณูมีปริมาณสารประกอบฟีนอลิกรวมเท่ากับ 2.092 ± 0.200 และ 1.376 ± 0.005 มิลลิกรัมสมมูลกรดแกลลิกต่อกรัม ตามลำดับ โดยมีค่า IC50 สำหรับการต้านอนุมูลอิสระ DPPH เท่ากับ 36.249 ± 0.020 และ 121.842 ± 0.0005 ไมโครกรัมต่อมิลลิลิตร ตามลำดับ สารสกัดทั้งสองชนิดแสดงความสามารถในการรีดักซ์สูงถึง 17.461 ± 0.030 และ 16.532 ± 0.020 มิลลิกรัมสมมูลกรดแกลลิกต่อกรัม ตามลำดับ และสามารถคีเลทไอออนโลหะที่ค่า IC50 เท่ากับ 74.890 ± 0.190 และ 100.000 ± 1.000 ไมโครกรัมต่อมิลลิลิตร ตามลำดับ การทดสอบการต้านเชื้อแบคทีเรียด้วยวิธี agar disc diffusion พบว่าสารสกัดสามารถยับยั้งการเจริญของเชื้อ Escherichia coli และ Staphylococcus aureus ได้ โดยมีค่า MIC เท่ากับ 2.5 มิลลิกรัมต่อมิลลิลิตร สำหรับเชื้อทั้งสองสายพันธุ์ และแสดงฤทธิ์ฆ่าเชื้อ (MBC) ภายในเวลา 18 ชั่วโมง

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
จันทร์ข้างแรม ว., & จันทรังษี ม. (2025). ศักยภาพในการต้านอนุมูลอิสระและการต้านเชื้อจุลินทรีย์ของสารสกัดเอทานอลจากเกสรเพศผู้ของบัวหลวง. วารสารวิทยาศาสตร์ มข., 53(3), 494–502. https://doi.org/10.14456/kkuscij.2025.39
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

จีรพรรณ เทียนทอง, วิรังรอง แสงอรุณเลิศ, สาวิตรี ซัคลี่ย์, ดารณี นิลทอง และสุภาวิณี แก้วบังเกิด. (2567). ฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระและปริมาณฟีนอลิกรวมของสารสกัดหยาบจากส่วนต่าง ๆ ของดอกบัวหลวงสีชมพู. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี 12(2): 81 - 96.

ณพัฐอร บัวฉุน. (2563). การวิเคราะห์พฤกษเคมี ฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระและฤทธิ์ยับยั้งการทำงานของเอนไซม์แอลฟา-กลูโคซิเดสของบัวหลวง. วารสารวิจัย มทร.กรุงเทพ 14(1): 125 - 136.

บุษราคัม สิงห์ชัย, นิศา ตระกูลภักดี และสาวิตรี ทองลิ้ม. (2560). น้ำมันหอมระเหยจากเกสรบัวหลวงราชินี. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 25(1): 28 - 34.

ธวัชชัย มังคละคุปต์. (2560). บัวหลวง สรรพคุณและประโยชน์ดอกบัวหลวง 83 ข้อ. แหล่งข้อมูล: http://medthai.com ค้นเมื่อวันที่ 9 ตุลาคม 2563.

ปิยะวดี เจริญวัฒนะ, สุมนา ปานสมุทร, ดำรง คงสวัสดิ์ และอำนวย เพชรประไพ. (2552). การศึกษาฤทธิ์ในการยับยั้งเชื้อจุลินทรีย์ของสารสกัดจากบัวหลวง. ใน: รายงานการวิจัยคณะบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี ปทุมธานี: 87 หน้า

พัชราภรณ์ ไชยศรี, วิชิต ไชยเวศ, ชาคริต วังคะออม และนงค์ลักษณ์ เหลาพรม. (2562). ประสิทธิผลของเจลล้างมือที่มีส่วนผสมของสารสกัดบัวแดงในการยับยั้งเชื้อแบคทีเรียก่อโรค. PSRU Journal of Science and Technology 4(3): 58 - 71.

สุรัตน์วดี วงค์คลัง, เลอลักษณ์ เสถียรรัตน์ และอรุณพร อิฐรัตน์. (2557). การศึกษาฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระและปริมาณสารประกอบฟีนอลิกรวมของบัวหลวง. การประชุมวิชาการระดับชาติ งานเกษตรแฟร์นนทรีอีสาน ครั้งที่ 2: วิชาการก้าวหน้า ภูมิปัญญาแห่งลุ่มน้ำโขง. มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตเฉลิมพระเกียรติ, สกลนคร. 84 - 85.

Chen, S., Xiang, Y., Deng, J., Liu, Y. and Li, S. (2013). Simultaneous Analysis of Anthocyanin and Non-Anthocyanin Flavonoid in Various Tissues of Different Lotus (Nelumbo) Cultivars by HPLC-DAD-ESI-MSn. PLoS One 8(4): e62291.

Mukherjee, P.K., Mukherjee, D., Maji, A.K., Rai, S. and Heinrich, M. (2009). Nelumbo nucifera: A comprehensive review on its phytochemistry and pharmacology. Journal of Pharmacy and Pharmacology 61(4): 407 - 422.

Ono Y., Hattori E., Fukaya Y., Imai S., and Ohizumi Y. (2006). Anti-obesity effect of Nelumbo nucifera leaves extract in mice and rats. Journal of ethnopharmacology 106: 238 - 244.

Paudel, K.R. and Panth, N. (2015). Phytochemical profile and biological activity of Nelumbo nucifera. Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine 2015: 789124.

Sridhar, K.R., and Bhat, R. (2007). Lotus - A potential nutraceutical source. Journal of Agricultural Technology 3(1): 143 - 155.