การเปรียบเทียบผลการตรวจวัดระดับความเข้มแสงสว่างที่ได้จากเครื่องวัดแสงที่ได้มาตรฐานและที่ได้จากแอปพลิเคชันในโทรศัพท์ กรณีศึกษาในโรงงานเย็บผ้าขนาดเล็กแห่งหนึ่งในชุมชนจังหวัดพะเยา

Main Article Content

ณัฐพงค์ ม้าเทศ
ฤทธิ์ติกร สมปาน
พรรณวดี สิงห์แก้ว

บทคัดย่อ

การวิจัยเชิงพรรณนาแบบตัดขวางนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินระดับความเข้มแสงสว่างในโรงงานเย็บผ้าขนาดเล็ก และเปรียบเทียบประสิทธิภาพระหว่างเครื่องวัดแสงมาตรฐานกับแอปพลิเคชันบนสมาร์ทโฟน
เพื่อจัดทำแผนผังแสดงระดับแสงสำหรับการบริหารจัดการความปลอดภัย ผู้วิจัยได้ดำเนินการตรวจวัดความเข้มแสงสว่างรวม 24 จุด ตามแนวทางการแบ่งพื้นที่แบบตีกริด ผลการศึกษาพบว่าระดับความเข้มแสงสว่างเฉลี่ยจากเครื่องวัดมาตรฐานเท่ากับ 441.04 ± 296.65 ลักซ์ ในขณะที่แอปพลิเคชันวัดได้เพียง 111.43 ± 64.95 ลักซ์ ซึ่งมีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .001) โดยแอปพลิเคชันมีความคลาดเคลื่อนเฉลี่ยสูงถึงร้อยละ 74.74 และแสดงผล
ต่ำกว่าความเป็นจริงเป็นอย่างมาก ทั้งนี้ ผลการวิเคราะห์ด้วย Bland-Altman Plot ยืนยันความคลาดเคลื่อน
อย่างเป็นระบบ โดยพบว่ามีค่าอคติเฉลี่ยเท่ากับ 329.61 ลักซ์ และพบแนวโน้มความคลาดเคลื่อนเพิ่มขึ้นตามระดับความเข้มแสง แผนผังแสดงระดับแสงที่ได้จากแอปพลิเคชันจึงขาดความถูกต้องเชิงตำแหน่งและการกระจายตัว
และไม่สอดคล้องกับสภาพความเป็นจริง งานวิจัยนี้สรุปได้ว่าแอปพลิเคชันบนสมาร์ทโฟนไม่มีความเที่ยงตรง
เพียงพอที่จะใช้ทดแทนเครื่องมือมาตรฐานในการตรวจรับรองความปลอดภัยทางด้านสุขศาสตร์อุตสาหกรรม
ตามกฎหมายได้ จึงควรจำกัดการใช้งานเพียงเพื่อการสำรวจเบื้องต้นเท่านั้น เพื่อป้องกันการประเมินความเสี่ยง
ที่ผิดพลาดอันจะส่งผลกระทบต่อสุขภาพสายตาของผู้ปฏิบัติงานในระยะยาว

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ม้าเทศ ณ., สมปาน ฤ., & สิงห์แก้ว พ. (2026). การเปรียบเทียบผลการตรวจวัดระดับความเข้มแสงสว่างที่ได้จากเครื่องวัดแสงที่ได้มาตรฐานและที่ได้จากแอปพลิเคชันในโทรศัพท์ กรณีศึกษาในโรงงานเย็บผ้าขนาดเล็กแห่งหนึ่งในชุมชนจังหวัดพะเยา. วารสารวิชาการ เทคโนโลยี พลังงานและสิ่งแวดล้อม บัณฑิตวิทยาลัย วิทยาลัยเทคโนโลยีสยาม, 13(1), 48–60. สืบค้น จาก https://ph01.tci-thaijo.org/index.php/JEET/article/view/266362
ประเภทบทความ
บทความวิจัย
ประวัติผู้แต่ง

ฤทธิ์ติกร สมปาน, สาขาวิชาอาชีวอนามัยและความปลอดภัย คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยพะเยา

อาจารย์ทางด้านสาขาวิชาอาชีวอนามัยและความปลอดภัย คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยพะเยา

พรรณวดี สิงห์แก้ว, สาขาวิชาอาชีวอนามัยและความปลอดภัย คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยพะเยา

อาจารย์ทางด้านสาขาวิชาอาชีวอนามัยและความปลอดภัย คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยพะเยา

เอกสารอ้างอิง

พีรพล ภู่แย้ม, เสรีย์ ตู้ประกาย, วัฒนา จันทะโคตร และมงคล รัชชะ, “การประเมินระดับแสงสว่างภายในอาคารศูนย์ฝึกอบรม”, วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อมและสุขภาพชุมชน, 8(3), 2566. หน้า 27-33.

กองความปลอดภัยแรงงาน. (2569, มกราคม. 15). แนวทางการตรวจวัดและประเมินสภาพแวดล้อมในการทำงาน และการดำเนินการตามพระราชบัญญัติความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อม ในการทำงาน พ.ศ. 2554, [ระบบออนไลน์], แหล่งที่มา: https://osh.labour.go.th/index.php?option=com_k2&view=itemlist&layout=category&task=category&id=27&Itemid=220

สำนักงานกองทุนเงินทดแทน สำนักงานประกันสังคม กระทรวงแรงงาน (2569, มกรมคม. 13). สถานการณ์การประสบอันตรายหรือเจ็บป่วย เนื่องจากการทำงาน ปี 2562 – 2566 [ระบบออนไลน์], แหล่งที่มา:

https://www.sso.go.th/wpr/assets/upload/files_storage/sso_th/1675d2a95c38687dd649989003beb08a.pdf

สุวิทย์ อินนามมา, “แรงงานนอกระบบ วิถีชีวิตการทำงาน การดูแลสุขภาพและสังคม กรณีศึกษากลุ่มเย็บผ้าตำบล บ้านเม็ง อำเภอหนองเรือ จังหวัดขอนแก่น”, วารสารวิจัยสาธารณสุขศาสตร์, 4(3), 2553. หน้า 379-392.

กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน, “กฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานในการบริหาร จัดการ และดำเนินการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัยและ สภาพแวดล้อมในการทำงานเกี่ยวกับความร้อน แสงสว่าง และเสียง พ.ศ. 2559”, ประกาศในราชกิจจานุเบกษาเมื่อวันที่ 17 ตุลาคม 2559, เล่ม 133 ตอนที่ 91 ก.

กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน, “ประกาศกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน เรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการตรวจวัด และการวิเคราะห์สภาวะการทำงานเกี่ยวกับระดับความร้อน แสงสว่าง หรือเสียง รวมทั้งระยะเวลาและประเภทกิจการ

ที่ต้อง ดำเนินการ”, ประกาศในราชกิจจานุเบกษาเมื่อวันที่ 12 มีนาคม 2561, เล่ม 135 ตอนพิเศษ 57 ง.

ณัฐพงค์ ม้าเทศ, ปุณญิสา ผุดผ่อง, พรรณวดี สิงห์แก้ว และรัชกร ฮ่งกุล “การตรวจวัดและวิเคราะห์สภาวะการ ทำงานเกี่ยวกับเสียงและการจัดทำแผนผังแสดงระดับเสียงในโรงงานผลิตแผ่นป้ายแท็กและทรานส์พอนเดอร์ จังหวัดลำพูน”, วารสารวิชาการเทคโนโลยีพลังงานและสิ่งแวดล้อม, 11(1), 2567. หน้า 68-77.

Extech Instruments. (2023). User Manual: Heavy Duty Light Meter with PC Interface Model 407026. FLIR Commercial Systems. [Online]. Available: [Extech Official Website].

Occupational Safety and Health Administration (OSHA). (2022). Section III: Chapter 7 - Industrial Hygiene:

Lighting. In OSHA Technical Manual (OTM).

ราดา แก้วประเสริฐ. (2565). (2569, มกรมคม. 30). เราสามารถใช้ Smart Phone วัดแสงสว่าง ได้หรือไม่?. METROLOGY info, 24(W1), 1-6. [ระบบออนไลน์], แหล่งที่มา: https://mx.nimt.or.th/

International Labour Organization. (2020). Safety and health at the heart of the future of work: Building on over 100 years of experience. ILO.

Roberts, I., et al. (2016). Assessment of smartphone apps for measuring light levels in the workplace. Journal of Occupational and Environmental Hygiene, 13(12), 945-952.

International Commission on Illumination. (2019). CIE S 008/E:2019: Lighting of Work Places - Part 1: Indoor (2nd ed.). CIE.

International Commission on Illumination. (2014). CIE S 023/E:2013: Characterization of the Performance of Illuminance Meters and Luminance Meters. CIE.

Japanese Industrial Standards. (2006). JIS C 1609-1: Illuminance meters Part 1: General measuring instruments. Japanese Standards Association.

ณัฐพงค์ ม้าเทศ, ดารินทร์ วีระชัย, ชลธิชา มุ่งดี, ธนาพร เทียมใจ, จิราภรณ์ ลาพิงค์, รมิดา อุประ และฤทธิ์ติกร สมปาน, "การเปรียบเทียบความเข้มของแสงสว่างจากนวัตกรรมฝาครอบหลอดไฟและประสิทธิภาพของวัสดุที่ใช้ในการประดิษฐ์ฝาครอบหลอดไฟแต่ละประเภท", วารสารวิชาการเทคโนโลยีพลังงานและสิ่งแวดล้อม, 12(2), 2568. หน้า 37-49.