การพัฒนาพลังงานในประเทศไทยอย่างยั่งยืน
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
พลังงาน คือ ปัจจัยพื้นฐานสำคัญต่อความมั่นคงทางเศรษฐกิจและคุณภาพชีวิต มนุษย์เริ่มใช้พลังงานธรรมชาติ แล้วเปลี่ยนผ่านเป็นรูปแบบพลังงานไฟฟ้าและเชื้อเพลิงฟอสซิล ปัจจุบันประเทศไทย มีการพัฒนาเทคโนโลยีการผลิตไฟฟ้าอย่างต่อเนื่อง จากการใช้เครื่องกำเนิดไฟฟ้าดีเซล หม้อไอน้ำ โรงไฟฟ้าถ่านหิน/ลิกไนต์ โรงไฟฟ้าพลังน้ำ โรงไฟฟ้าพลังความร้อนร่วม และเทคโนโลยีดิจิทัลในระบบโครงข่ายไฟฟ้าอัจฉริยะ หน่วยงานหลัก ที่รับผิดชอบระบบไฟฟ้า ได้แก่ การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.) การไฟฟ้านครหลวง (กฟน.) และการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค (กฟภ.) ได้ร่วมกันบริหารจัดการระบบการผลิต การส่ง และการจำหน่ายไฟฟ้า เพื่อส่งเสริมการใช้ไฟฟ้าอย่างมีประสิทธิภาพในทุกภาคส่วน ตั้งแต่ภาคอุตสาหกรรม บริการ การขนส่ง เกษตรกรรม จนถึงระดับครัวเรือน อย่างไรก็ตาม ประเทศไทยยังคงเผชิญกับความท้าทายด้านความมั่นคงพลังงาน ความมั่นคงทางอาหาร กับความมั่นคงประเทศ การเปลี่ยนผ่านไปสู่พลังงานหมุนเวียน/พลังงานทดแทน เช่น พลังงานแสงอาทิตย์ พลังงานลม พลังงานชีวมวล และก๊าซชีวภาพ เพื่อตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ รัฐบาลได้สนับสนุน พลังงานสะอาด พลังงานสีเขียว พลังงานทางเลือก พลังงานใหม่ พลังงานไฮโดรเจน ยานยนต์ไฟฟ้า การพัฒนาพลังงานชุมชน และการเปลี่ยนขยะเป็นพลังงาน อีกทั้งมีมาตรการจูงใจภาคเอกชน ทั้งด้านภาษี การลงทุน และอัตราค่าไฟฟ้า รัฐได้จัดทำแผนพัฒนาพลังงานขึ้น ดังนี้ 1. แผนพัฒนากำลังผลิตไฟฟ้าของประเทศไทย (PDP) 2. แผนพัฒนาพลังงานทดแทนและพลังงานทางเลือก (AEDP) 3. แผนประสิทธิภาพ/อนุรักษ์พลังงาน (EEP) 4. แผนการจัดการก๊าซธรรมชาติ (Gas Plan) และแผนบริหารจัดการน้ำมันเชื้อเพลิง (Oil Plan) แผนทั้งหมดนี้ เพื่อเตรียมความพร้อมสู่เป้าหมายความเป็นกลางทางคาร์บอน ภายในปี 2568-2573 ก้าวสู่เศรษฐกิจสีเขียวแบบชีวภาพหมุนเวียน ในการพัฒนาประเทศอย่างยั่งยืน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เนื้อหาและข่อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสารวิชาการ เทคโนโลยี พลังงาน และสิ่งแวดล้อม บัณฑิตวิทยาลัย วิทยาลัยเทคโนโลยีสยาม ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรง ซึ่งกองบรรณาธิการวารสารไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือว่าร่วมรับผิดชอบใด ๆ
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารวิชาการ เทคโนโลยี พลังงาน และสิ่งแวดล้อม บัณฑิตวิทยาลัย วิทยาลัยเทคโนโลยีสยาม ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารวิชาการ เทคโนโลยี พลังงาน และสิ่งแวดล้อม บัณฑิตวิทยาลัย วิทยาลัยเทคโนโลยีสยาม หากบุคคล หรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมด หรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อ หรือเพื่อกระทำการใด ๆ จะต้องได้รับอนุญาต เป็นลายลักษณ์อักษรจากวารสารวิชาการ เทคโนโลยี พลังงาน และสิ่งแวดล้อม บัณฑิตวิทยาลัย วิทยาลัยเทคโนโลยีสยาม เท่านั้น
เอกสารอ้างอิง
. J, Hirunlabh, “Overview of Renewable Energies for Future Development in Thailand”, RERIC International Energy Journal, 19(2), 1997, pp. 89-101.
. จงจิตร์ หิรัญลาภ, “จากฟากฟ้า สู่ธารน้ำใส ใต้ร่มพระบารมี ตอนที่ 2: น้ำของพ่อหลวงมาจากป่าของแม่หลวง”, สยามเศรษฐกิจ, ปีที่ 27, ฉบับที่ 404, กุมภาพันธ์ 2559, เลขหน้า 17.
. จงจิตร์ หิรัญลาภ, “พระอัจฉริยภาพทางด้านพลังงานทดแทน.” ในวารสารครบรอบ 5 ปี ชมรมศิษย์เก่าเทคโนโลยีพระจอมเกล้า 3 สถาบัน 2554, เลขหน้า 34-38.
. จงจิตร์ หิรัญลาภ, “รักษ์โลก รักษ์พลังงาน รักในหลวง รักประเทศไทย ตอน: รักในหลวง: พระบิดาแห่งพลังงานไทย.” สยามเศรษฐกิจ, ปีที่ 23, ฉบับที่ 367, ธันวาคม 2555, เลขหน้า 9.
. การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย. (2568, พฤษจิกายน, 10). ประวัติกิจการไฟฟ้าไทย, [ระบบออนไลน์], แหล่งที่มา: https://www.egat.co.th/home/history-thai-electricity/
. การไฟฟ้าภูมิภาค. (2568, พฤษจิกายน, 10). รวมประวัติความเป็นมา, [ระบบออนไลน์], แหล่งที่มา: https://www.pea.co.th/about-pea/history-detail#nav-tab-84
. การไฟฟ้านครหลวง. (2568, พฤษจิกายน, 10). การไฟฟ้าในประเทศไทย, [ระบบออนไลน์], แหล่งที่มา: https://www.mea.or.th/about-mea/background/history
. กระทรวงพลังงาน. (2568, พฤษจิกายน, 9). สถิติและข้อมูลพลังงาน, [ระบบออนไลน์], แหล่งที่มา: https://www.dede.go.th/articles?id=174&menu_id=1
. สำนักงานสถิติแห่งชาติ กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม. (2568, พฤษจิกายน, 9). รายงานการใช้พลังงานในครัวเรือนไทย ปี 2568, [ระบบออนไลน์], แหล่งที่มา: https://www.nso.go.th/nsoweb/storage/survey_detail/2025/20250529151158_88186.pdf
. สำนักงานนโยบายและแผนพลังงาน กระทรวงพลังงาน. (2568, พฤษจิกายน, 9). “แผนพัฒนากำลังผลิตไฟฟ้าของประเทศไทย พ.ศ. 2561-2580 (PDP 2018-2037)”, วารสารแผนพัฒนากำลังผลิตไฟฟ้าของประเทศไทย กระทรวงพลังงาน ฉบับปรับปรุงที่ 1, [ระบบออนไลน์], แหล่งที่มา:
https://www.eppo.go.th/images/Infromation_service/public_relations/PDP2018/PDP2018Rev1.pdf
. สำนักงานนโยบายและแผนพลังงาน กระทรวงพลังงาน. (2568, พฤษจิกายน, 9). “แผนพัฒนากำลังผลิตไฟฟ้าของประเทศ และแผนบริหารจัดการก๊าซธรรมชาติ (PDP 2024 & Gas Plan 2024)”, วารสารนโยบายพลังงาน กระทรวงพลังงาน ฉบับที่ 133, [ระบบออนไลน์], แหล่งที่มา: https://www.eppo.go.th/images/Infromation_service/journalissue/ISSUE133.pdf
. United Nations Climate Change (UNFCC Int). (2025, November, 11). The Paris Agreement, [Online], Available: https://unfccc.int/process-and-meetings/the-paris-agreement
. คณะกรรมาธิการการพลังงาน วุฒิสภา. (2568, พฤษจิกายน, 11). รายงานการศึกษา การนำเชื้อเพลิงไฮโดรเจนมาเป็นพลังงานทางเลือกเพื่อการพาณิชย์ สำหรับภาคขนส่ง ภาคการผลิตไฟฟ้าภาคอุตสาหกรรม และภาคการเกษตร, [ระบบออนไลน์], แหล่งที่มา: https://www.senate.go.th/v2/files/commissionreport/3586915.PDF
. สำนักงานนโยบายและแผนพลังงาน (สนพ.) กระทรวงพลังงาน. (2568, พฤษจิกายน, 11). สรุปสถานการณ์การใช้พลังงานปี 2566 และแนวโน้มการใช้พลังงานปี 2567, [ระบบออนไลน์], แหล่งที่มา: https://www.eppo.go.th/index.php/en/component/k2/item/20369-news-180367
. สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม กระทรวงทรัพยากรธรรมาชาติและสิ่งแวดล้อม. (2568, พฤษจิกายน, 11). แผนแม่บทรองรับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ พ.ศ. 2558–2593, [ระบบออนไลน์], แหล่งที่มา: https://www.dcce.go.th/datacenter/3353/
. จงจิตร์ หิรัญลาภ, กระบวนการพลังงานรังสีอาทิตย์ในรูปความร้อน. สำนักพิมพ์ ดวงกมล, กรุงเทพฯ, 2520.
. มารี เคดารี, จอร์จ เคดารี, และจงจิตร์ หิรัญลาภ, “ทิศทางการพัฒนาไฮโดรเจน : พลังงานทางเลือก สำหรับประเทศไทย”, วารสารสร้างสรรค์วิจัยสถาปัตยกรรมและการออกแบบ, 1(1), 2567, เลขหน้า 185-188.
. คณะกรรมาธิการการพลังงาน วุฒิสภา. (2568, พฤษจิกายน, 11). รายงานการพิจารณาศึกษา เรื่อง แนวทางการแก้ไขปัญหาน้ำมันปาล์มดิบเพื่อการผลิตเชื้อเพลิงชีวภาพ, [ระบบออนไลน์], แหล่งที่มา: https://www.senate.go.th/v2/files/commissionreport/3584366.PDF
. คณะกรรมาธิการการพลังงาน สภานิติบัญญัติแห่งชาติ วุฒิสภา. (2568, พฤษจิกายน, 11). รายงานการศึกษาประเมินความคุ้มค่าการใช้พลังงานผลิตไฟฟ้าบนหลังคาอาคารและที่อยู่อาศัย, [ระบบออนไลน์], แหล่งที่มา: https://www.senate.go.th/v2/files/commissionreport/3556753.PDF
. C. Suphahitanukool, I. Hunsacharoonroj, P. Usapein, J. Khedari, J. Waewsak, and J. Hirunlabh, “An Evaluation of Economic Potential Solar Photovoltaic Farm in Thailand: Case Study of Polycrystalline Silicon and Amorphous Silicon Thin Film”, International Journal of Energy Economics and Policy, 8(4), 2018, pp. 33-41.
. J. Ratanachotinun, N. Kasayapan, J. Hirunlabh, S. Visitsak, S., and J. Khedari, “A Design and Assessment of Solar Chimney of Bioclimatic House Wall and Roof for Construction in the Housing Market of Thailand”, Building Services Engineering Research and Technology, 37(6), 2016, pp. 694–709.
. คณะกรรมาธิการการพลังงาน วุฒิสภา. (2568, พฤษจิกายน, 9). รายงานการพิจารณาศึกษา เรื่อง หลักการและเงื่อนไขการให้หน่วยงานของรัฐเป็นผู้ร่วมลงทุน (State Participation), [ระบบออนไลน์], แหล่งที่มา: https://www.senate.go.th/v2/files/commissionreport/3584191.PDF
. คณะกรรมาธิการการพลังงาน วุฒิสภา. (2568, พฤษจิกายน, 10). รายงานการพิจารณาศึกษา เรื่อง การแก้ไขปัญหาโครงสร้างราคาพลังงาน (น้ำมันเชื้อเพลิง เชื้อเพลิงชีวภาพ และก๊าซปิโตรเลียมเหลว), [ระบบออนไลน์], แหล่งที่มา: https://www.senate.go.th/v2/files/commissionreport/3585472.PDF
. N. Assanee, J. Hirunlabh, and J. Khedari. “A Transitional Model Toward Self Sufficient Clean Energy in Thailand Based on an Institution Economic Energy Though Denmark’s Model”. Proceedings of The 3rd International Conference on Sustainable Energy and Green Architecture. 14-16 March 2012. Bangkok. Thailand. pp. 2-8. 2012.
. คณะกรรมาธิการการพลังงาน. สภานิติบัญญัติแห่งชาติ. (2568, พฤษจิกายน, 9). รายงานการพิจารณาศึกษา เรื่อง ทิศทางการใช้พลังงานฟอสซิลของไทยในอนาคต กรณีถ่านหิน, [ระบบออนไลน์], แหล่งที่มา: https://www.senate.go.th/v2/files/commissionreport/3575576.PDF
. คณะกรรมาธิการการพลังงาน วุฒิสภา. (2568, พฤษจิกายน, 9). รายงานการศึกษาทางด้านเทคนิคและความเป็นไปได้ทางเศรษฐศาสตร์ของการนำไฮโดรเจนมาใช้เป็นเชื้อเพลิงในภาคอุตสาหกรรมและภาคขนส่งของประเทศไทย, [ระบบออนไลน์], แหล่งที่มา: https://www.senate.go.th/v2/files/commissionreport/3674500.PDF
. จงจิตร์ หิรัญลาภ และอำพน ชูประทุม, “ทิศทางการส่งเสริมพลังงานถ่านหินสะอาดในประเทศไทย”, วารสารวิชาการพระจอมเกล้าพระนครเหนือ, 29(2), 2562, เลขหน้า 1-10.
. คณะกรรมาธิการการพลังงาน สภาผู้แทนราษฎร. (2568, พฤษจิกายน, 10). รายงานการพิจารณาศึกษา เรื่อง ยานยนต์ไฟฟ้า, [ระบบออนไลน์], แหล่งที่มา: https://prt.parliament.go.th/items/6a52d250-ffd3-48a0-829f-22ee53e21c30
. Khedari, M., Villot, A., Sippula, O. et al., “A comprehensive bibliometric analysis of research on health and environmental impacts of particle emissions from wood combustion in residential heating”, Environmental Science and Pollution Research, 32(1), 2025, pp. 17897–17915.
. B. Shoram, J. Hirunlabh, N. Kasayapanand, M. Amornkitbamrung, S. Teekasap, and J. Khedari, “Critical analysis of Thailand’s past energy policies towards the development of a new energy policy”, Journal of Energy Efficiency, 11(1), 2018, pp. 713-732.
