การวิเคราะห์เชิงกลยุทธ์เพื่อการจัดการคาร์บอนฟุตพรินต์ในอุตสาหกรรมขนส่งของประเทศไทยสู่ความยั่งยืน

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้วัตถุประสงค์ เพื่อวิเคราะห์สถานการณ์แนวโน้มการปล่อยคาร์บอนฟุตพรินต์ในอุตสาหกรรมขนส่งของประเทศไทย และเสนอแนวทางการจัดการคาร์บอนฟุตพรินต์เชิงกลยุทธ์ที่สอดคล้องกับเป้าหมายการพัฒนา
ที่ยั่งยืน (SDGs) และกรอบการดำเนินงานด้านสิ่งแวดล้อม สังคม และธรรมาภิบาล (ESG) โดยเน้นการใช้เทคโนโลยีนโยบายที่เกี่ยวข้อง ซึ่งในปี 2022 ภาคการขนส่งของประเทศไทยปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ (CO_₂) สูงถึง 79.6 ล้านตัน หรือคิดเป็นร้อยละ 32 ของการปล่อยก๊าซเรือนกระจกทั้งหมดของประเทศ ทำให้ภาคขนส่งกลายเป็นหนึ่งในแหล่งปล่อยก๊าซเรือนกระจกที่สำคัญที่สุด และหากไม่มีการดำเนินมาตรการควบคุมอย่างเร่งด่วนคาดว่าปริมาณ
การปล่อย CO_₂ เพิ่มขึ้นต่อเนื่องจนแตะ 200 ล้านตันในปี 2593 ซึ่งจะส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและสุขภาพอย่างรุนแรง ทั้งในด้านการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ คุณภาพอากาศที่แย่ลง ปัญหาสุขภาพ และการทำลายระบบนิเวศ เพื่อรับมือกับปัญหาดังกล่าว จำเป็นต้องมีกลยุทธ์แบบบูรณาการ 4 ด้าน ได้แก่ (1) ด้านเทคโนโลยีและนวัตกรรม เช่น การส่งเสริมยานยนต์ไฟฟ้า ระบบขนส่งอัจฉริยะ และพลังงานสะอาด (2) ด้านนโยบาย เช่น การจัดเก็บภาษีคาร์บอน การกำหนดมาตรฐานปล่อยมลพิษ และการวางแผนเชิงกลยุทธ์ (3) ด้านโครงสร้างพื้นฐาน เช่น การพัฒนาระบบขนส่งมวลชนไฟฟ้า ระบบขนส่งหลายรูปแบบ และโครงสร้างพื้นฐานสีเขียว และ (4) ด้านความร่วมมือ เช่น การสร้างความร่วมมือภาครัฐ-เอกชน การส่งเสริม ESG และการมีส่วนร่วมของสังคม ซึ่งทั้งหมดนี้จะส่งผลให้ประเทศไทยได้รับประโยชน์ทั้งด้านสิ่งแวดล้อม เศรษฐกิจ สังคม และการบริหารจัดการ เช่น ลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก ปรับปรุงคุณภาพชีวิต และเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศ โดยควรสนับสนุนผ่านข้อเสนอเชิงนโยบาย เช่น
การจัดทำโรดแมปลดคาร์บอน การสนับสนุนทางการเงิน การพัฒนาบุคลากร และการตั้งกองทุนวิจัยและพัฒนา ซึ่งจะช่วยผลักดันการดำเนินกลยุทธ์เหล่านี้ให้เกิดขึ้นจริงอย่างยั่งยืนในระยะยาว ช่วยให้ประเทศไทยสามารถลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากภาคขนส่งได้อย่างมีประสิทธิภาพ นำไปสู่การพัฒนาระบบขนส่งที่ยั่งยืนและมีขีดความสามารถในการแข่งขันในระยะยาว ซึ่งจะเป็นประโยชน์ทั้งต่อสิ่งแวดล้อม เศรษฐกิจ และคุณภาพชีวิตของประชาชน