การประยุกต์ใช้เทคโนโลยีสามมิติเพื่อเก็บข้อมูลโบราณสถาน กรณีศึกษาวัดเชตวัน (กาเผือก)
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่ออธิบายลักษณะเฉพาะของพื้นที่ศึกษาและเปรียบเทียบประสิทธิภาพการเก็บข้อมูลโบราณสถาน โดยเลือกกรณีศึกษาที่วัดเชตวัน (กาเผือก) จังหวัดพะเยา ซึ่งเป็นโบราณสถานสำคัญของท้องถิ่นล้านนาอายุราว 500 ปี ปัจจุบันเหลือเพียงซากเจดีย์ วิหารฐานอิฐ และแนวกำแพงที่อยู่ในสภาพทรุดโทรม วัดแห่งนี้สะท้อนคุณค่าทางประวัติศาสตร์ สถาปัตยกรรม และภูมิปัญญาชุมชนในอดีต จึงมีความจำเป็นต้องจัดเก็บข้อมูลเชิงกายภาพอย่างละเอียดเพื่อการอนุรักษ์และการศึกษาต่อไป วิธีการวิจัยประกอบด้วย การเก็บข้อมูลด้วยสองแนวทาง ได้แก่ (1) การสำรวจแบบดั้งเดิมโดยใช้กล้อง Total Station และการวัดด้วยแรงคน และ (2) การใช้เครื่องสแกนเลเซอร์สามมิติ Faro Focus M70 เพื่อสร้างชุดข้อมูล Point Cloud และแบบจำลองเชิงดิจิทัล ผลการเปรียบเทียบพบว่าเทคโนโลยีสแกนสามมิติสามารถเก็บข้อมูลได้ที่ความละเอียดสูงกว่า 2,000 จุดต่อตารางเมตร เข้าถึงพื้นที่ซับซ้อนได้โดยไม่ต้องสัมผัสวัตถุ และใช้เวลาภาคสนามน้อยกว่า ขณะที่การสำรวจแบบดั้งเดิมแม้จะมีต้นทุนตํ่าและคุ้นเคยต่อผู้ปฏิบัติงานแต่มีข้อจำกัดด้านความละเอียดและการเข้าถึงพื้นที่บางส่วน โดยสรุป การใช้เทคโนโลยีสแกนสามมิติมีศักยภาพสูงกว่าสำหรับงานอนุรักษ์เชิงดิจิทัล การสร้างแบบจำลอง 3 มิติ เข้าถึงพื้นที่ซับซ้อนได้ และรวดเร็วกว่า ขณะที่วิธีดั้งเดิมมีข้อดีเรื่องความคุ้นเคยและต้นทุนตํ่า การผสานทั้งสองวิธีจะเพิ่มความแม่นยำและศักยภาพของข้อมูล เพื่อนำไปใช้ด้านวิศวกรรมโบราณคดี และการอนุรักษ์วัฒนธรรมอย่างยั่งยืน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
Alshawabkeh, Y., Baik, A. and Miky, Y. (2021). Integration of Laser Scanner and Photogrammetry for Heritage BIM Enhancement. ISPRS International Journal of Geo-Information, 10(5). https://doi.org/10.3390/ijgi10050316
Alshawabkeh, Y. and Baik, A. (2023). Integration of Photogrammetry and Laser Scanning for Enhancing Scan-to-HBIM Modeling of Al Ula Heritage Site. Heritage Science, 11. https://doi.org/10.1186/s40494-023-00997-2
An, Z. and Froese, R.E. (2023). Tree Stem Volume Estimation from Terrestrial LiDAR Point Cloud by Unwrapping. Canadian Journal of Forest Research, 53(2), 60-70. https://doi.org/10.1139/cjfr-2022-0153
Bouziani, M., Chaaba, H. and Ettarid, M. (2021). Evaluation of 3D Building Model using Terrestrial Laser Scanning and Drone Photogrammetry. The International Archives of the Photogrammetry, Remote Sensing and Spatial Information Sciences, 39-42. https://doi.org/10.5194/isprs-archives-XLVI-4-W4-2021-39-2021
D'amico, A. and Currà, E. (2017). From TSL Survey to HBIM, Issues on Survey and Information Modeling Implementation for the Built Heritage the Case Study of the Temple Di Bacco Ravello. Proc Int Conf Educ Res Comput Aided Archit Des Eur, (Vol. 2, pp. 39-48). https://doi.org/10.52842/conf.ecaade.2017.2.039
Klapa, P. and Gawronek, P. (2023). Synergy of Geospatial Data from TLS and UAV for Heritage Building Information Modeling (HBIM). Remote Sensing, 15(1), 128. https://doi.org/10.3390/rs15010128
López, F.J., Lerones, P.M., Llamas, J., Gómez-García-Bermejo, J. and Zalama, E. (2018). A Review of Heritage Building Information Modeling (H-BIM). Multimodal Technologies and Interaction, 2(2). https://doi.org/10.3390/mti2020021
Martínez-Carricondo, P., Carvajal-Ramírez, F., Yero-Paneque, L. and Agüera-Vega, F. (2021). Combination of HBIM and UAV Photogrammetry for Modelling and Documentation of Forgotten Heritage. Case Study: Isabel II dam in Níjar (Almería, Spain). Heritage Science, 9. https://doi.org/10.1186/s40494-021-00571-8
Morita, M. and Bilmes, G. (2018). Applications of Low-Cost 3D Imaging Techniques for the Documentation of Heritage Objects. Optica Pura Aplicada, 51, 1-11. https://doi.org/10.7149/OPA.51.2.50026
Rocha, G., Mateus, L., Fernández, J. and Ferreira, V. (2020). A Scan-to-BIM Methodology Applied to Heritage Buildings. Heritage, 3(1), 47-67. https://doi.org/10.3390/heritage3010004
Tini, M.A., Forte, A., Girelli, V.A., Lambertini, A., Roggio, D.S., Bitelli, G. and Vittuari, L. (2024). Scan-to-HBIM-to-VR: An Integrated Approach for the Documentation of an Industrial Archaeology Building. Remote Sensing, 16(15). https://doi.org/10.3390/rs16152859
Tysiac, P., Sieńska, A., Tarnowska, M., Kędziorski, P. and Jagoda, M. (2023). Combination of Terrestrial Laser Scanning and UAV Photogrammetry for 3D Modelling and Degradation Assessment of Heritage Building Based on a Lighting Analysis: Case Study—St. Adalbert Church in Gdansk, Poland. Heritage Science, 11. https://doi.org/10.1186/s40494-023-00897-5
