การพัฒนาสารชีวภัณฑ์อัดเม็ดจาก Bacillus subtilis โดยใช้วัสดุเหลือทิ้งทางการเกษตรและการประเมินประสิทธิภาพต่อการเจริญเติบโตของผักสลัด
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ปัจจุบันมีการใช้ปุ๋ยเคมีในปริมาณมาก เพื่อเพิ่มผลผลิตทางการเกษตร ส่งผลให้เกิดปัญหาการสะสมสารเคมีในสิ่งแวดล้อมและดินเสื่อมคุณภาพ จึงมีการพัฒนาสารชีวภัณฑ์ทางเลือกที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาสารชีวภัณฑ์อัดเม็ดจากเชื้อแบคทีเรีย Bacillus subtilis โดยตรึงเชื้อบนวัสดุตัวกลางจากเศษเหลือทิ้งทางการเกษตร ได้แก่ ขี้เลื่อยยางพารา และซังข้าวโพดบดละเอียด พร้อมศึกษาคุณสมบัติและประเมินประสิทธิภาพการใช้งานจริงในการปลูกพืช โดยใช้การจัดทรีตเมนต์แบบแฟกทอเรียลและวางแผนการทดลองแบบสุ่มสมบูรณ์ ผลการศึกษาพบว่าเชื้อแบคทีเรียมีอัตราการรอดชีวิต 6.3 × 106 cfu/g และอัตราส่วนการเคลือบสารไฮโดรเจลจากซังข้าวโพดที่เหมาะสม คือ 1:1 ไม่พบสารพิษตกค้างในกลุ่มสารเคมีทั้ง 7 กลุ่ม และมีอัตราการรอดชีวิตของเซลล์ 46.44 ± 2.78% อีกทั้งยังมีสมบัติทางกายภาพและมีปริมาณธาตุแคลเซียม แมกนีเซียม ฟอสฟอรัส โพแทสเซียม กำมะถัน และไนโตรเจนที่เหมาะสม เมื่อทดสอบกับผักสลัด 3 ชนิด ได้แก่ ผักสลัดสีเขียว โรเมน และผักสลัดสีแดง โดยเปรียบเทียบระหว่างปุ๋ยอินทรีย์เพียงอย่างเดียวกับปุ๋ยอินทรีย์ผสมสารชีวภัณฑ์ พบว่าสามารถส่งเสริมการเจริญเติบโตของพืชได้อย่างมีนัยสำคัญ โดยผลการวิเคราะห์ ความแปรปรวนพหุคูณ (MANOVA) และการวิเคราะห์ความแปรปรวนแบบทางเดียว (One-way ANOVA) แสดงให้เห็นว่าชนิดพืช สูตรปุ๋ย และปฏิสัมพันธ์ของทั้งสองปัจจัยมีผลต่อความยาวต้นและน้ำหนักต้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
- เนื้อหาต้นฉบับที่ปรากฏในวารสารเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียน ทั้งนี้ไม่รวมความผิดพลาดอันเกิดจากเทคนิคการพิมพ์
- ลิขสิทธิ์ต้นฉบับที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารวิชาการ ซายน์เทค มรภ.ภูเก็ต ถือเป็นกรรมสิทธิ์ของวารสารวิชาการ ซายน์เทค มรภ.ภูเก็ต
เอกสารอ้างอิง
(1) สำนักงานสถิติแห่งชาติ กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม. (2567). สถิติสิ่งแวดล้อมของประเทศไทย พ.ศ.2567 (E-book) [ออนไลน์], สืบค้นจาก https://www.nso.go.th/public/e-book/Indicators-Environment/Environment-Indicators-2567/ (15 ธันวาคม 2568)
(2) ศูนย์วิจัยกสิกรไทย. (2568). ปุ๋ยเคมีไทย ปี 2568 ยอดขายชะลอตัว ตามปัจจัยบวกที่แผ่วลง. [ออนไลน์], สืบค้นจาก https://www.kasikornresearch.com/th/analysis/k-social-media/Pages/Fertilizer-IAO130-FB-08-05-25.aspx (15 ธันวาคม 2568).
(3) ลัดดาวัลย์ เฉลิมแสนยากร. (2568). แนวโน้มธุรกิจปุ๋ยเคมีไทย 2568. [ออนไลน์], สืบค้นจาก https://media.setgroup.or.th/setlink/Documents/2025/May/แนวโน้มธุรกิจปุ๋ยเคมีไทย.pdf (20 ธันวาคม 2568).
(4) กฤติเดช อนันต์ และดุสิต อธินุวัฒน์. (2559). การพัฒนาชีวภัณฑ์จาก Bacillus subtilis TU-Orga1 เพื่อควบคุมโรคที่สำคัญของผักคะน้า. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. 24(5), 793–812.
(5) ดารุณี สาหะ และรอฮายู ฮะกือลิง. (2564). ผลของฟางข้าวและขี้เลื่อยยางพาราเสริมด้วยเชื้อ
เห็ดเก่าต่อผลผลิตของเห็ดฟาในตะกร้าพลาสติก. รายงานวิจัย. วิทยาศาสตรบัณฑิต สาขาเกษตรศาสตร์ คณะเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยนราธิวาสราชนครินทร์.
(6) มณีรัตน์ คูหาพิทักษ์ธรรม. (2562). การศึกษาลักษณะทางสัณฐานวิทยาและการเกิดโรคของเชื้อรา Phytophthora palmivora สาเหตุโรครากเน่าและโคนเน่าของทุเรียนในประเทศไทย. รายงาน
การวิจัย คณะวิทยาศาสตร์และศิลปะศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา วิทยาเขตจันทบุรี.
(7) OECD. (2010). Test No.439: In vitro Skin Irritation : Reconstructed Human Epidermis Test Method. OECD Publishing, Paris.
(8) Collimere, W. & Bent, G. (2020). A newly modified QuEChERS method for the analysis of organochlorine and organophosphate pesticide residuse fruits and vegetables. Journal Enviromental Monitoring and Assessment. 192 (2).
(9) Bolan, S., Hou, D., Wang, L., Hale, L., Egamberdieva, D., Tammeorg, P., Li, R., Wang, B., Xu, J., Wang, T., Sun, H., Padhye, L. P., Wang, H., Siddique, K. H. M., Rinklebe, J., Kirkham, M. B., & Bolan, N. (2023). The potential of biochar as a microbial carrier for agricultural and environmental applications. Science of the Total Environment, 886, 163968.
(10) Anggraini, R. A., Kurniati, M., Winarti, C. & Iramansyah, I. (2021). The release of fertitizer on corncob cellulose – based acid- acrylamide hydrogel prepared by chemical cross-binding method. Journal Reaktor, 21(3), 109–115.
(11) Chen, T. Y., Tzean, Y., Chang, T. D., Wang, X. R., Yang, C. M. & Lin, Y. H. (2024). Characterization of biofertilization and biocontrol potential of Bacillus velezensis KHH13 from organic soils. Agronomy, 14(6), 1–17
(12) Jia, H., Lv, X., Sohail, M. A., Huang, B. & Wang, J. (2022). Control efficiency of biochar Loaded with Bacillus subtilis Tpb 55 against tobacco black shank. Processes, 10(12), 1–12.
