การยกระดับโรงเรือนเพาะเห็ดนางรมด้วยเทคโนโลยีไอโอที: กรณีศึกษา วิสาหกิจชุมชนเพาะและแปรรูปเห็ดบ้านสวนแม่ทะ
Main Article Content
บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์หลักเพื่อออกแบบและพัฒนาระบบควบคุมอุณหภูมิและความชื้นโรงเรือนเพาะเห็ดต้นแบบของกลุ่มวิสาหกิจชุมชนเพาะและแปรรูปเห็ดบ้านสวนแม่ทะ จังหวัดลำปาง มีการปรับปรุงคานรับน้ำหนักก้อนเห็ดทำให้โรงเรือนบรรจุก้อนเห็ดได้เพิ่มขึ้น 4,150 ก้อน การออกแบบและพัฒนาระบบควบคุมด้วยการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีไอโอที ประกอบด้วยเซนเซอร์ DHT22 ประมวลผลด้วยไมโครคอนโทรลเลอร์ ESP8266 สั่งการผ่านรีเลย์ควบคุมปั๊มน้ำพ่นหมอกและพัดลมระบายอากาศ แสดงข้อมูลผ่านแอปพลิเคชัน Blynk ปรับปรุงระบบแสงสว่างเพื่อกระตุ้นการออกดอกของเห็ด การเพาะเห็ดในเดือนตุลาคมถึงธันวาคม ผลการประเมินประสิทธิภาพพบว่าระบบสามารถรักษาอุณหภูมิไว้ที่ 12–32 องศาเซลเซียส ความชื้นสัมพัทธ์อยู่ในช่วงร้อยละ 70–87 ผลการวิจัยบ่งชี้ว่า โรงเรือนต้นแบบมีผลผลิตเฉลี่ยต่อ 1,000 ก้อน เพิ่มขึ้นร้อยละ 20.7 เมื่อเทียบกับโรงเรือนแบบเดิมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.011) ผลผลิตจากก้อนเห็ด 10,000 ก้อน ทำให้มีรายได้สองเดือนเพิ่มขึ้น 83,950 บาท ผลประเมินความคุ้มค่าทางเศรษฐศาสตร์สำหรับการเพาะเห็ดในระยะเวลา 4 เดือน/รอบ/ปี มีระยะเวลาคืนทุน 1.63 ปี
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
- เนื้อหาต้นฉบับที่ปรากฏในวารสารเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียน ทั้งนี้ไม่รวมความผิดพลาดอันเกิดจากเทคนิคการพิมพ์
- ลิขสิทธิ์ต้นฉบับที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารวิชาการ ซายน์เทค มรภ.ภูเก็ต ถือเป็นกรรมสิทธิ์ของวารสารวิชาการ ซายน์เทค มรภ.ภูเก็ต
เอกสารอ้างอิง
(1) กรมส่งเสริมการเกษตร. (2558). การเพาะเห็ดเบื้องต้น. [ออนไลน์], สืบค้นจากhttp://www.servicelink.doae.go.th/corner%20book/book%2005/Mushroom.pdf (5 พฤษภาคม 2566).
(2) วีรศักดิ์ ฟองเงิน, สุรพงษ์ เพ็ชร์หาญ และรัฐสิทธิ์ ยะจ่อ. (2561). การประยุกต์ใช้เทคโนโลยีไอโอทีควบคุมฟาร์มอัจฉริยะในโรงเรือนเพาะเห็ดนางฟ้า. วารสารวิชาการการจัดการเทคโนโลยีสารสนเทศและนวัตกรรม คณะเทคโนโลยีสารสนเทศ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 5(1), 172–182.
(3) กายรัฐ เจริญราษฎร์, อาทิตย์ พวงสมบัติ, ชวโรจน์ ใจสิน และณัฐชามญฑ์ ศรีจำเริญรัตนา. (2562). การพัฒนาระบบควบคุมอุณหภูมิและความชื้นในโรงเรือนเพาะเห็ด โดยอาศัยเซนเซอร์ตรวจวัดอากาศร่วมกับระบบพลังงานแสงอาทิตย์. Veridian E-Journal, Science and Technology Silpakorn University, 6(1), 1–12.
(4) ศิวัตม์ กมลคุณานนท์, นัฐพงศ์ ส่งเนียม, ดุษณี ศุภวรรธนะกุล และธนภูมิ ศิริงาม. (2565). การศึกษาปัจจัยการผลิตเห็ดกลุ่มเย็นในฟาร์มอัจฉริยะโดยใช้เทคโนโลยีอินเทอร์เน็ตของทุกสรรพสิ่ง (หน้า 583–591). ใน การประชุมทางวิชาการระดับชาติราชภัฏเลยวิชาการ ครั้งที่ 8.
(5) ธีรพงศ์ เพ็ญเนตร, คมทอง โยวะผุย, ชูศักดิ์ จาระงับ, ภาณุพงศ์ บุญรมย์, อุดมเดช ทาระหอม และปิยนุช วรบุตร. (2566). การพัฒนาระบบควบคุมสภาพแวดล้อมโรงเรือนเพาะปลูกเห็ดนางรมภูฐานโดยใช้ระบบสมองกลฝังตัวไอโอที. วารสารเกษตรศาสตร์และเทคโนโลยี มทร.อีสาน, 4(1), 43–56.
(6) นิติคม อริยพิมพ์ และชัยพร อัดโดดดร. (2563). การออกแบบและสร้างระบบควบคุมอุณหภูมิและความชื้นสำหรับโรงเรือนเพาะเห็ดนางฟ้าแบบอัตโนมัติที่ควบคุมด้วยไมโครคอนโทรลเลอร์. Journal of Energy and Environment Technology of Graduate School Siam Technology College, 7(2), 59–72.
(7) อมรรัตน์ คำบุญ, ณัฐดนัย สิงห์คลีวรรณ, กัลยา ธนาสินธ์ และสายัณ พุทธลา. (2564). การพัฒนาตู้เพาะเห็ดอัจฉริยะด้วยพลังงานแสงอาทิตย์. วารสารวิจัยราชภัฏพระนคร สาขาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี, 16(1), 27–40.
(8) ไกรสร รวยป้อม และร้อยทิศ ญาติเจริญ. (2565). การประยุกต์ใช้พลังงานไฟฟ้าจากเซลล์แสงอาทิตย์ในการควบคุมความชื้นอัตโนมัติในโรงเพาะเห็ด. วารสารวิศวกรรมฟาร์มและเทคโนโลยีการควบคุมอัตโนมัติ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 8(1), 58–68.
(9) ธรัช อารีราษฎร์ และวรปภา อารีราษฎร์. (2563). ระบบไอโอทีสำหรับการตรวจสอบความชื้นและอุณหภูมิเพื่อส่งเสริมการเพาะเลี้ยงเห็ดในโรงเรือนให้มีผลผลิตที่สมบูรณ์. วารสารวิชาการการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 6(1), 7–17.
(10) กสมล ชนะสุข, กนกพัชร กอประเสริฐ, ศานติ ดิฐสถาพรเจริญ และสมพล สุขเจริญพงษ์. (2561). การวิเคราะห์ความสูญเสียของระบบการจัดการหลังการเก็บเกี่ยวเห็ดนางฟ้าในจังหวัดนครปฐม. วารสารวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม, 5(2), 130–145.
(11) อุราภรณ์ สอาดสุด และคณะ. (2552). การควบคุมคุณภาพและยืดอายุหลังการเก็บเกี่ยวเห็ดสกุลนางรม. รายงานการวิจัย. ศูนย์นวัตกรรมเทคโนโลยีหลังการเก็บเกี่ยว มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
(12) Rukhiran, M., Sutanthavibul, C., Boonsong, S., & Netinant, P. (2023). IoT-based mushroom cultivation system with solar renewable energy integration: assessing the sustainable impact of the yield and quality. Sustainability, 15(18), 13968.
(13) ศิวัตม์ กมลคุณานนท์, เอกฤทัย ฉัตรชัยเดช, สุทธิดา วิทนาลัย, เกวลี รังษีสุทธาภรณ์, กิตติ เมืองตุ้ม และปฏิพัทธ์ ถนอมพงษ์ชาติ. (2568). นวัตกรรมการผลิตเห็ดนางฟ้าแบบควบคุมปัจจัยการผลิตในโรงเรือนชุมชนผู้ผลิตเห็ด จังหวัดอุตรดิตถ์. วารสารวิจัยเพื่อการพัฒนาเชิงพื้นที่, 17(1), 1–17.
(14) Rahman, H., Faruq, M. O., Hai, T. B. A., Rahman, W., Hossain, M. M., Hasan, M., Islam, S., Moinuddin, M., Islam, M. T., & Azad, M. M. (2022). IoT enabled mushroom farm automation with Machine Learning to classify toxic mushrooms in Bangladesh. Journal of agriculture and food research, 7, 100267.
(15) Nguyen, H. H., Shin, D.-Y., Jun, W.-S., Kim, T.-Y., & Lee, D.-H. (2024). An integrated IoT sensor-camera system toward leveraging edge computing for smart greenhouse mushroom cultivation. Agriculture, 14(3), 489.