ฤทธิ์ยับยั้งเอนไซม์อะซิติลโคลีนเอสเตอเรสและต้านอนุมูลอิสระของสารสกัดเอทานอลตำรับยาหอมทิพโอสถและพืชวัตถุในตำรับ
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาฤทธิ์ยับยั้งเอนไซม์อะซิติลโคลีนเอสเตอเรส (AChE) และฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระของตำรับยาหอมทิพโอสถ ทั้งที่ผสมขึ้นเองและที่จำหน่ายในท้องตลาด รวมถึงการทดสอบพืชวัตถุในตำรับจำนวน 46 ชนิด ผลการศึกษาพบว่าสารสกัดเอทานอลของตำรับยาหอมที่ผสมเองและที่จำหน่ายในท้องตลาดมีฤทธิ์ยับยั้งเอนไซม์ AChE ใกล้เคียงกัน (37.63 ± 1.93% และ 35.87 ± 1.56% ตามลำดับ) โดยไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p > 0.05) แต่มีฤทธิ์ต่ำกว่าสารมาตรฐาน Galantamine อย่างมีนัยสำคัญ (94.48 ± 0.26%) ขณะเดียวกันจากการทดสอบสมุนไพรสารสกัดเอทานอลของพืชวัตถุในตำรับยาหอมทิพโอสถพบว่า โกฐพุงปลา (Terminalia chebula Retz.) มีฤทธิ์ยับยั้งเอนไซม์ AChE สูงที่สุด (85.99 ± 1.16%) สำหรับการทดสอบฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระด้วยวิธี DPPH พบว่าสารสกัดเอทานอลของตำรับยาหอมทั้งสองตัวอย่างมีค่า EC50 เท่ากับ 3.55 ± 0.55 และ 3.93 ± 1.73 µg/mL ซึ่งไม่แตกต่างกัน แต่มีฤทธิ์น้อยกว่าสารมาตรฐาน L-ascorbic acid และ quercetin อย่างมีนัยสำคัญ (p > 0.05) ในขณะที่โกฐพุงปลามีฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระด้วยวิธี DPPH โดยมีค่า EC50 เท่ากับ 0.78 ± 0.73 µg/mL ซึ่งดีกว่าสารมาตรฐานทั้งสองชนิดอย่างมีนัยสำคัญ จากผลการทดลองสามารถสรุปได้ว่า ยาหอมทิพโอสถมีศักยภาพในการยับยั้งเอนไซม์ AChE และอนุมูลอิสระ แม้ประสิทธิภาพจะน้อยกว่าสารมาตรฐาน แต่สมุนไพรเดี่ยวบางชนิดโดยเฉพาะโกฐพุงปลา มีฤทธิ์สูงและมีศักยภาพต่อการพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์สุขภาพในอนาคต
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก. (2562). รายชื่อยาสมุนไพรในบัญชียาหลักแห่งชาติ พ.ศ. 2562 (บัญชียา ก). นนทบุรี: กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก, กระทรวงสาธารณสุข.
มูลนิธิฟื้นฟูส่งเสริมการแพทย์แผนไทยเดิมฯ. (2559). ตำราเภสัชกรรมไทย. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์พิมพลักษณ์กรุงเทพฯ : โรงเรียนอายุรเวท (ชีวโกมารภัจจ์) มูลนิธิฟื้นฟูส่งเสริมการแพทย์แผนไทยเดิมฯ.
Apel, K. and Hirt, H. (2004). Reactive oxygen species: metabolism, oxidative stress, and signal transduction. Annual Review of Plant Biology 55(1): 373 - 399. doi: 10.1146/annurev.arplant.55.031903.141701.
Boonyuenyong, K., Chaiyawatthanananthn, P., Intarawan, T., Houngiam, K. and Ngankogsoong, Y. (2023). Effects of ethanol and aqueous extracts of Terminalia chebula, Cyperus rotundus, Tinospora crispa and the combined remedy on anti-oxidant activities and capacities. Asian Medical Journal and Alternative Medicine 23(2): 102 - 109.
Chen, Z.R., Huang, J.B., Yang, S.L. and Hong, F.F. (2022). Role of cholinergic signaling in Alzheimer's disease. Molecules 27(6): 1816. doi: 10.3390/molecules27061816.
Dhingra, D., Parle, M. and Kulkarni, S.K. (2006). Comparative Brain Cholinesterase-Inhibiting Activity of Glycyrrhiza glabrata, Myristica fragrans, Ascorbic Acid, and Metrifonate in Mice. Journal of Medicinal Food 9: 281 - 283.
Dos Santos, T.C., Gomes, T.M., Pinto, B.A.S., Camara, A.L. and Paes, A.M.A. (2018). Naturally occurring acetylcholinesterase inhibitors and their potential use for Alzheimer’s disease therapy. Frontiers in Pharmacology 9: 1192. doi: 10.3389/fphar.2018.01192
Ferreira-Vieira, T.H., Guimaraes, I.M., Silva, F.R. and Ribeiro, F.M. (2016). Alzheimer's disease: targeting the cholinergic system. Current Neuropharmacology 14(1): 101 - 115. doi: 10.2174/1570159X136661507 16165726.
Francis, P.T., Palmer, A.M., Snape, M. and Wilcock, G.K. (1999). The cholinergic hypothesis of Alzheimer’s disease: a review of progress. Journal of Neurology. Neurosurgery & Psychiatry 66(2): 137 - 147. doi: 10.1136/jnnp.66.2.137.
Gali, L. and Bedjou, F. (2019). Antioxidant and anticholinesterase effects of the ethanol extract, ethanol extract fractions and total alkaloids from the cultivated Ruta chalepensis. South African Journal of Botany 120: 163 - 169. doi: 10.1016/j.sajb.2018.04.011.
Ghosh, R., Banerjee, S. and Chatterjee, A. (2023). Pharmacological properties and bioactive constituents of Terminalia chebula: A comprehensive review. Frontiers in Pharmacology 14: 1134572. doi: 10.338 9/fphar.2023.1134572.
Gulcin, İ. and Alwasel, S.H. (2023). DPPH Radical Scavenging Assay. Processes 11(8): 2248. doi: 10.3390 /pr11082248
Hampel, H., Mesulam, M.M., Cuello, A.C., Farlow, M.R., Giacobini, E. and Grossberg, G.T. (2018). The cholinergic system in the pathophysiology and treatment of Alzheimer's disease. Brain 141(7):
- 1933. doi: 10.1093/brain/awy132.
Ingkaninan, K., Temkitthawon, P., Chuenchom, K., Yuyaem, T. and Thongnoi, W. (2003). Screening for acetylcholinesterase inhibitory activity in plants used in Thai traditional rejuvenating and neurotonic remedies. Journal of Ethnopharmacology 89(2–3): 261 - 264. doi: 10.1016/j.jep.2003.08.008.
Jeong, G.S., Kang, M.G., Lee, J.Y., Lee, S.R., Park, D., Cho, M. and Kim, H. (2020). Inhibition of butyrylcholinesterase and human monoamine oxidase-B by the coumarin glycyrol and liquiritigenin isolated from Glycyrrhiza uralensis. Molecules 25(17): 3896. doi: 10.3390/molecules25173896.
Kumar, A., Singh, A. and Ekavali. (2015). A review on Alzheimer’s disease pathophysiology and its management: an update. Pharmacological Reports 67(2): 195 - 203. doi: 10.1016/j.pharep.2014.09.004
Lobo, V., Patil, A., Phatak, A. and Chandra, N. (2010). Free radicals, antioxidants and functional foods: Impact on human health. Pharmacognosy Reviews 4(8): 118 - 126. doi: 10.4103/0973-7847.70902
Olazarán, J. and García, G. (2002). Galantamine: A novel cholinergic agent for Alzheimer's disease. Neurologia 17(8): 429 - 436.
Orhan, I., Kartal, M., Naz, Q., Ejaz, A., Yilmaz, G., Kan, Y. and Choudhary, M.I. (2007). Antioxidant and anticholinesterase evaluation of selected Turkish Salvia species. Food Chemistry 103: 1247 - 1254. doi: 10.1016/j.foodchem.2006.10.030.
Noridayu, A.R., Hii, Y.F., Faridah, A., Khozirah, S. and Lajis, N. (2011). Antioxidant and antiacetylcholinesterase activities of Pluchea indica Less. International Food Research Journal 18(3): 925 - 929.
Perry, E.K., Pickering, A.T., Wang, W.W., Houghton, P.J. and Perry, N.S. (1999). Medicinal plants and Alzheimer’s disease: from ethnobotany to phytotherapy. Journal of Pharmacy and Pharmacology 51(5): 527 - 534. doi: 10.1211/0022357991772808.
Premkaisorn, P. (2010). Evaluation of Antioxidant Activity of Eleven Thai Medicinal Herbs. SWU Science Journal 26(1): 30 - 37.
Puthongking, P., Ratha, J., Panyatip, P., Datham, S., Siriparu, P. and Yongram, C. (2023). The effect of extraction solvent on the phytochemical contents and antioxidant and acetylcholinesterase inhibitory activities of extracts from the leaves, bark and twig of Dipterocarpus alatus. Tropical Journal of Natural Product Research 7(12): 5595 - 5604. doi: 10.26538/tjnpr/v7i12.32.
Rice-Evans, C.A., Miller, N.J. and Paganga, G. (1997). Antioxidant properties of phenolic compounds. Trends in Plant Science 2(4): 152 - 159. doi: 10.1016/S1360-1385(97)01018-2.
Stanciu, G.D., Luca, A., Rusu, R.N., Bild, V., Beschea Chiriac, S.I., Solcan, C., Bild, W. and Ababei, D.C. (2020). Alzheimer’s Disease Pharmacotherapy in Relation to Cholinergic System Involvement. Biomolecules 10(1): 40. doi: 10.3390/biom10010040.
Thoobbucha, N. and Petchler, C. (2015). Free radical scavenging capacity and modulative effect on antioxidant enzyme activity of Pluchea indica Less. tea leaf extract. Health Science and Technology Review 8(2): 74 - 79.
