การวิเคราะห์จำแนกประเภทกับการวิเคราะห์ถดถอยแบบโลจิสติกทวิสำหรับทำนายปริมาณน้ำนมของฟาร์มโคนม

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์ของงานวิจัยในครั้งนี้เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อปริมาณผลผลิตน้ำนมของการเลี้ยงโคนม โดยทำการเปรียบเทียบวิธีการวิเคราะห์จำแนกประเภท (ทั้งแบบ equal priors และ proportional priors) กับการวิเคราะห์ถดถอยแบบโลจิสติกทวิในการทำนายปริมาณน้ำนมของฟารมโคนมว่าเป็นฟารมที่ให้น้ำนมจัดอยู่ในกลุ่มฟารมที่ให้น้ำนมสูงหรือกลุ่มฟารมที่ให้น้ำนมต่ำ โดยใช้ค่าเฉลี่ยของน้ำนมรวมเป็นเกณฑ์ (13 กิโลกรัม/ตัว/วัน) ซึ่งมีตัวแปรต้นที่ทำการศึกษาเป็นตัวแปรเชิงกลุ่มประกอบไปด้วย ระดับเลือดโคพันธุ์ Holstein Friesian (3 กลุ่ม) อายุของแม่โค (4 กลุ่ม) ปีเกิดของแม่โค (5 กลุ่ม) เปอร์เซ็นต์อาหารข้น (3 กลุ่ม) และแหล่งฟาร์ม (2 กลุ่ม) เก็บข้อมูลโดยใช้แบบสอบถามจำนวน 120 ฟาร์ม แบ่งเป็นฟาร์มโคนมในเขตตำบลสามพระยา อำเภอชะอำ จังหวัดเพชรบุรี จำนวน 60 ฟาร์ม และฟาร์มโคนมในเขตตำบลห้วยสัตวใหญ่ อำเภอหัวหิน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ จำนวน 60 ฟาร์ม ผลการวิเคราะห์จำแนกประเภทพบว่าตัวแปรที่มีน้ำหนักหรือมีอิทธิพลในการจำแนกกลุ่มระหว่างกลุ่มฟาร์มที่มีน้ำนมสูงและน้ำนมต่ำสูงสุดเรียงตามลำดับคือ อายุของแม่โค (1.573) ระดับเลือด HF (1.092) ปีเกิดของแม่โค (0.736) เปอร์เซ็นต์อาหารข้น (0.521) และแหล่งฟาร์ม (0.179) โดยสมการทำนายทั้งสามแบบสามารถใช้ในการจำแนกกลุ่มได้ผลใกล้เคียงกัน โดยสมการวิเคราะห์จำแนกประเภทแบบ equal priors สามารถจำแนกกลุ่มถูกต้อง 65.0 % ในขณะที่สมการจำแนกประเภทแบบ proportional priors และสมการถดถอยแบบโลจิสติกทวิสามารถจำแนกกลุ่มได้ถูกต้องเท่ากันคือเท่ากับ 64.2 % ส่วนความผิดพลาดในการจำแนกแต่ละกลุ่มระหว่างกลุ่มฟาร์มที่มีปริมาณน้ำนมต่ำและกลุ่มฟาร์มที่มีปริมาณน้ำนมสูง พบว่าสมการวิเคราะห์จำแนกประเภทแบบ equal priors มีค่าความผิดพลาดในการจัดกลุ่มผิดพลาดเท่ากับ 43.5 % และ 25.9 % ตามลำดับ ส่วนสมการวิเคราะห์จำแนกประเภทแบบ proportional priors และสมการถดถอยแบบโลจิสติกทวิมีค่าความผิดพลาดในการจัดกลุ่มผิดพลาดเท่ากันคือเท่ากับ 43.5 % และ 27.6 % ตามลำดับ จากการเปรียบเทียบวิธีการวิเคราะห์จำแนกกลุ่มฟาร์มโคนมในครั้งนี้จะเห็นได้ว่าการวิเคราะห์จำแนกประเภท (ทั้งแบบ equal priors และ proportional priors) และการวิเคราะห์ถดถอยแบบโลจิสติกทวิมีประสิทธิภาพการจำแนกจัดกลุ่มฟาร์มตามปริมาณน้ำนมในกลุ่มต่ำกับกลุ่มสูงได้ใกล้เคียงกัน