การเก็บตัวอย่างแบบพาสซีพสำหรับการตรวจคุณภาพอากาศ

บทคัดย่อ

การเก็บตัวอย่างแบบพาสซีพเป็นเครื่องมือที่มีประสิทธิภาพในการใช้งานด้านการวิเคราะห์ตัวอย่างทางสิ่งแวดล้อม โดยเฉพาะอย่างยิ่งการติดตามตรวจสอบคุณภาพอากาศ และเนื่องจากวิธีการเก็บตัวอย่างแบบนี้ถูกประดิษฐ์คิดค้นมานานกว่า 3 ทศวรรษ ทําให้ในปัจจุบันวิธีการนี้ถูกใช้งานอย่างแพร่หลายทั่วโลกสําหรับการเก็บตัวอย่างมลสารในอากาศ ไม่ว่าจะเป็นการใช้งานส่วนบุคคลที่เกี่ยวข้องกับการสัมผัสมลสารในสถานที่ทํางาน ตลอดจนถึงปัญหาระดับโลกที่เกี่ยวข้องกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ วิธีการนี้สามารถประยุกต์ใช้กับสารได้หลายประเภท เช่น โลหะหนัก สารประกอบอินทรีย์และอนินทรีย์ เป็นต้น อุปกรณ์เก็บตัวอย่างแบบพาสซีพแบ่งได้ เป็น 2 ชนิด ได้แก่ ชนิดแพร่ (diffusion-type) และชนิดซึมผ่าน (permeation-type) ซึ่งมีการออกแบบรูปร่าง และลักษณะของอุปกรณ์ที่แตกต่างกันได้หลายรูปแบบ เช่น แบบแนวรัศมี (radial) แบบหลอด (tube) แบบเข็มเหน็บ (badge) และแบบปลอกกระสุน (cartridge) เป็นต้น ผู้ใช้งานจึงจําเป็นต้องเลือกใช้ให้เหมาะสมกับงานของตนเอง การทํางานของอุปกรณ์เก็บตัวอย่างชนิดนี้ จะอาศัยหลักการในเรื่องความแตกต่างระหว่างความเข้มข้นของมลสารในสิ่งแวดล้อมและอุปกรณ์เก็บตัวอย่าง ทําให้มลสารสามารถแพร่จากสิ่งแวดล้อมเข้าสู่อุปกรณ์เก็บตัวอย่างได้ ดังนั้นปัจจัยทางด้านสภาพอากาศหลายปัจจัย เช่น ความเร็วลม ความชื้นสัมพัทธ์และอุณหภูมิ จึงสามารถส่งผลต่อประสิทธิภาพการเก็บตัวอย่างและความน่าเชื่อถือของข้อมูลได้ ซึ่งปัจจัยเหล่านี้เป็นสิ่งที่ผู้ใช้งานต้องคํานึงถึง ในบทความนี้จะกล่าวถึงการประยุกต์ใช้อุปกรณ์เก็บตัวอย่างแบบพาสซีพในการติดตามตรวจสอบคุณภาพอากาศ โดยสรุปเนื้อหาออกเป็น 3 ส่วนตามประเภทของมลสารที่สามารถเก็บได้โดยใช้อุปกรณ์เก็บตัวอย่างชนิดนี้ ได้แก่ โลหะ หนัก สารประกอบอนินทรีย์และอินทรีย์ นอกจากนี้ ปัจจัยทางสิ่งแวดล้อมต่างๆ ยังจะถูกกล่าวถึงในบทความนี้ด้วย