องค์ประกอบสกุลและสถานภาพของปะการังแข็ง บริเวณเกาะไหง อุทยานแห่งชาติหมู่เกาะลันตา จังหวัดกระบี่

บทคัดย่อ

แนวปะการังในประเทศไทยถูกทำลายเป็นจำนวนมาก ทั้งทางตรงและทางอ้อม โดยเฉพาะจากกิจกรรมต่างๆ ของมนุษย์ เช่น การแตกหักจากการทิ้งสมอเรือ เนื้อเยื่อได้รับความเสียหายจากการเหยียบและยืนบนปะการังจากนักท่องเที่ยว มลพิษทางน้ำ และพฤติกรรมปลาในระบบนิเวศเปลี่ยนแปลงไปจากการให้อาหารปลาในแนวปะการัง เป็นต้น ดังนั้นสถานภาพแนวปะการังโดยเฉพาะแหล่งท่องเที่ยวจำเป็นต้องได้รับการดูแลจากทุกคนและติดตามประเมินสถานภาพอย่างต่อเนื่องภายใต้การดำเนินงานของนักวิชาการและหน่วยงานราชการ วัตถุประสงค์ของการศึกษาคือ การประเมินสถานภาพปะการังปัจจุบันบริเวณเกาะไหง เขตอุทยานแห่งชาติหมู่เกาะลันตา เพื่อใช้เป็นข้อมูลเปรียบเทียบในอนาคตเมื่อมีจำนวนนักท่องเที่ยวเพิ่มมากขึ้น โดยเกาะไหงมีแนวปะการังอยู่ 2 บริเวณ คือ บริเวณทิศตะวันออกเฉียงเหนือ (NE) และบริเวณด้านทิศใต้ (S) การสำรวจปะการังใช้วิธี Photo quadrat transect โดยการวางแนวสำรวจขนานกับชายฝั่งเป็นระยะทาง 90 เมตร และถ่ายภาพรวมทั้งหมด 180 ภาพในแต่ละบริเวณ ร้อยละการปกคลุมของปะการังถูกวิเคราะห์ด้วยโปรแกรม CPCe ผลการศึกษาพบว่า บริเวณทิศตะวันออกเฉียงเหนือมีความหลากสกุลน้อยกว่าทิศใต้ (14 และ 20 สกุล ตามลำดับ) แต่ปะการังสกุลเด่นที่พบทั้งสองบริเวณคือ Porites การวิเคราะห์จัดกลุ่มความคล้ายคลึง (UPGMA cluster analysis) ของสกุลปะการังทั้งสองบริเวณพบว่า มีความคล้ายคลึงกันค่อนข้างน้อย (ร้อยละ 42.24) และสามารถแบ่งปะการังได้เป็นสองกลุ่มหลักคือ บริเวณทิศตะวันออกเฉียงเหนือมีความคล้ายคลึงกันร้อยละ 49.46 และบริเวณทิศใต้มีความคล้ายคลึงกันร้อยละ 60.14 สถานภาพปะการังบริเวณเกาะไหงพบว่า บริเวณด้านทิศตะวันออกเฉียงเหนือ พบปะการังมีชีวิตร้อยละ 41.97±5.09 ปะการังตายร้อยละ 58.02±4.70 มีอัตราส่วน 1:1 จัดอยู่ในสถานภาพสมบูรณ์ปานกลาง ในขณะที่ปะการังในบริเวณด้านทิศใต้พบปะการังมีชีวิตร้อยละ 39.10±5.99 ปะการังตายร้อยละ 59.23±6.56 มีอัตราส่วน 1:2 ซึ่งจัดอยู่ในสถานภาพเสื่อมโทรม โดยจากข้อมูลที่ได้ของแนวปะการังบริเวณเกาะไหงทั้งสองบริเวณ น่าจะเป็นข้อมูลพื้นฐานที่สามารถเปรียบเทียบได้กับการศึกษาในอนาคตที่มีนักท่องเที่ยวเพิ่มขึ้น