การเพาะเมล็ดกล้วยไม้แบบสมชีพอย่างง่าย

บทคัดย่อ

การเพาะเมล็ดกล้วยไม้ เป็นวิธีขยายพันธุ์ที่ใช้ในการคัดเลือกกล้วยไม้ลูกผสม และการขยายพันธุ์กล้วยไม้ในโครงการอนุรักษ์ แม้ว่าการเพาะเมล็ดกล้วยไม้บนอาหารสังเคราะห์จะเป็นวิธีที่ใช้กันอย่างแพร่หลาย การเพาะเมล็ดกล้วยไม่โดยการเลี้ยงร่วมกับราไมคอร์ไรซากล้วยไม้ หรือการเพาะเมล็ดกล้วยไม้แบบสมชีพกําลังได้รับความนิยมเพิ่มขึ้น การเพาะเมล็ดกล้วยไม้แบบสมชีพนอกหลอดทดลอง เป็นวิธีเพาะเมล็ดแบบง่ายที่ไม่ต้องใช้เทคนิคปลอดเชื้อตั้งแต่การหว่านเมล็ดเป็นต้นไป การศึกษานี้ได้ดัดแปลงวิธีเพาะเมล็ดกล้วยไม้แบบสมชีพที่เคยมีรายงานก่อนหน้านี้ โดยการปรับปรุงวัสดุเพาะเมล็ดให้เหมาะสมยิ่งขึ้น และใช้กล่องพลาสติกบรรจุอาหารที่ฝามีรูติดฟิล์มที่สามารถระบายอากาศได้ เพื่อลดการปนเปื้อนจากไรและรา การศึกษานี้ยังได้สาธิตการเพาะเมล็ดกล้วยไม้ จํานวน 4 ชนิด ได้แก่ เอื้องหัวข้าวเหนียว (Spathoglottis affinis de Vriese) รองเท้านารีเหลืองเลย [Paphiopedilum hirsutissimum (Lindl. ex Hook.) Stein] รองเท้านารีอินทนนท์ลาว (Paphiopedilum gratrixianum Rolfe) และเอื้องครั่งสายสั้น (Dendrobium parishii Rchb.f.) โดยใช้กล่องเพาะเมล็ดที่พัฒนาขึ้น และการใช้ไอโซเลทของราไมคอร์ไรซากล้วยไม้ Tulasnella deliquescens (Juel) Juel ที่มีประสิทธิภาพ แม้ว่าวิธีที่พัฒนาขึ้นจะให้เปอร์เซ็นต์การงอกและเปอร์เซ็นต์ของโพรโทคอร์มระยะที่ 5 ต่ำกว่าอาหารสังเคราะห์ (ได้แก่ อาหาร Murashige and Skoog ที่มีความเข้มข้นครึ่งสูตร) ในกล้วยไม้ 3 ชนิดที่ทดสอบ แต่วิธีที่พัฒนาขึ้นส่งเสริมการเจริญเติบโตของโพรโทคอร์ม/กล้ากล้วยไม้รองเท้านารีได้ดีกว่า บทความนี้ยังได้อภิปรายถึงศักยภาพและข้อจํากัดอื่น ๆ ของวิธีเพาะเมล็ดกล้วยไม้แบบสมชีพดังกล่าว