ปัจจัยแวดล้อม ที่มีผลต่ออัตราการตายของกระโถนพระฤาษี (Sapria himalayana Griff.)

บทคัดย่อ

การศึกษาปัจจัยแวดล้อมที่มีผลต่ออัตราการตายของกระโถนพระฤาษี (Sapria himalayana Griff.) บริเวณสวนพฤกษศาสตร์สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ (ห้วยผีหลอก) อ.แม่ริม จ.เชียงใหม่ อุทยานแห่งชาติดอยสุเทพ – ปุย (ดอยสุเทพ) และพื้นที่สงวนชีวมณฑลแม่สา – ห้วยคอกม้า (ห้วยคอกม้า) อ.เมือง จ.เชียงใหม่ ระหว่างเดือนสิงหาคม 2558 ถึง เดือนกรกฎาคม 2559 โดยวางแปลงตัวอย่างขนาด 100 x 100 ตารางเมตร ในแต่ละพื้นที่ รวมทั้งหมด 3 แปลง แล้วสุ่มพืชให้อาศัยภายในแปลงจํานวน 5 ต้น จากนั้นวางแปลงขนาด 5 x 5 ตารางเมตร ให้ครอบคลุมพืชให้อาศัยแต่ละต้น เก็บข้อมูลปัจจัยแวดล้อมทั้งหมด 10 ปัจจัย และข้อมูลประชากรกระโถนพระฤาษี ทุกๆ 2 สัปดาห์ เป็นระยะเวลา 1 ปี พบอัตราการตายสูงสุด บริเวณห้วยคอกม้า ในเดือนมีนาคม บริเวณดอยสุเทพ และบริเวณห้วยผีหลอกในเดือนธันวาคม ร้อยละ 74, 80 และ75 ตามลําดับ เมื่อวิเคราะห์องค์ประกอบหลายตัวแปร (Principal component analysis, PCA) เพื่อหาความสัมพันธ์ระหว่างอัตราการตายของทั้งสามบริเวณ พบว่าทั้งสามบริเวณมีความสัมพันธ์เชิงลบกับอุณหภูมิดิน อุณหภูมิอากาศ และปริมาณแสงภายในแปลงตัวอย่าง แสดงให้เห็นว่าอุณภูมิที่ลดต่ำลงส่งผลทําให้อัตราการตายของกระโถนพระฤาษีเพิ่มสูงขึ้น