ดัชนีชีวภาพเพื่อบ่งชี้คุณภาพของระบบนิเวศน้ำจืด

บทคัดย่อ

แพลงก์ตอนเป็นดัชนีชีวภาพ (biological indicators) สามารถใช้บ่งชี้คุณภาพของสิ่งแวดล้อมในระบบนิเวศนั้นๆ ได้โดยประเมินที่ชนิดเด่น (dominant species) และจำนวน/ปริมาณของกลุ่มประชากรสิ่งมีชีวิตประจําถิ่น สามารถประยุกต์ใช้เพื่อตรวจติดตามคุณภาพของแหล่งน้ำในแต่ละฤดูกาล เช่น แพลงก์ตอนพืชในดิวิชัน Chlorophyta ได้แก่ สาหร่ายสีเขียว (green algae) เช่น Cosmarium sp., Micrasterias sp. และ Staurastrum sp. และแพลงก์ตอนพืชใน division Chrysophyta ได้แก่ ไดอะตอม (diatom) เช่น Cyclotella sp., Cymbella sp. และ Eunotia sp. สามารถบ่งชี้คุณภาพน้ำที่ดี ในขณะที่แพลงก์ตอนพืชในดิวิชัน Cyanophyta ได้แก่ blue-green algae หรือ cyanobacteria เช่น Cylindrospermopsis sp., Oscillatoria sp. และ Microcystis aeruginosa บ่งชี้คุณภาพน้ำที่ไม่ดี รวมทั้งการเกิดปรากฏการณ์ยูโทรฟิเคชัน (eutrophication) โดยการใช้แพลงก์ตอนพืชชนิดเด่นเพื่อการบ่งชี้คุณภาพน้ำ สามารถประเมินคุณภาพน้ำได้โดยไม่ต้องทําการวิเคราะห์คุณภาพน้ำด้วยเครื่องมือหรือสารเคมีและยังให้ค่าความถูกต้องมากกว่า 95% เมื่อเปรียบเทียบกับคุณภาพน้ำทางด้านกายภาพและเคมี ด้วยการใช้ค่าคะแนนมาตรฐานคุณภาพน้ำของ AARL-PP Score (Applied Algal Research Laboratory-Phytoplankton)