การประยุกต์ใช้มอร์โฟเมทริกส์เชิงพหุและเชิงเรขาคณิตเพื่อศึกษาสัณฐานวิทยา เชิงหน้าที่ของปลาสามชนิดในสกุลปลาช่อน (Genus Channa Scopoli, 1777 (Channidae: Perciformes))

บทคัดย่อ

การศึกษาลักษณะสัณฐานวิทยาเชิงหน้าที่และการระบุชนิดของปลาในสกุลปลาช่อน (Genus Channa Scopoli, 1777) 3 ชนิด ได้แก่ Channa striata (Bloach, 1793), Channa gachua (Hamilton, 1822) และ Channa lucius (Cuvier, 1791) ด้วยวิธีการทางมอร์โฟเมทริกส์ โดยใช้เทคนิคระบบเครือข่ายโครงยึด (Truss Network System; TNS) และเทคนิคการวิเคราะห์ธินเพลทสไปลน์ (Thin Plate Spline Analysis; TPS) ผลการศึกษาพบว่าทั้งสองวิธีสามารถแสดงความแตกต่างของลักษณะสัณฐานวิทยาในปลาทั้งสามชนิด ทั้งในส่วนหัว ลําตัว และหาง โดยความแตกต่างของส่วนหัวเกี่ยวข้องกับหน้าผาก ขากรรไกรล่าง ความลึกและความยาวหัว ความแปรผันของลักษณะส่วนลําตัวเกี่ยวข้องกับลักษณะความลึกลําตัว ความยาวส่วนท้องที่ไม่มีครีบ และความยาวฐานครีบก้น ความแปรผันของลักษณะส่วนหางเกี่ยวข้องกับความยาวและความลึกของคอดหาง ความแปรผันทางสัณฐานวิทยาดังกล่าวมีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมกรรมกินอาหาร การว่ายน้ำ และรูปแบบการดํารงชีวิตในแหล่งอาศัยของแต่ละชนิด โดยเทคนิค TPS มีประสิทธิภาพในการจําแนกความแตกต่างทางสัณฐานวิทยาสูงกว่าเทคนิค TNS โดยค่าความถูกต้องโดยรวมของการระบุชนิด มีค่าเท่ากับร้อยละ 100 และร้อยละ 98.24 ตามลําดับ การศึกษาในครั้งนี้แสดงให้เห็นว่าวิธีการทางมอร์โฟเมทริกส์สามารถใช้ศึกษาความแตกต่างทางสัณฐานวิทยาในระดับชนิด และเป็นข้อมูลที่ใช้ในการวิเคราะห์สัณฐานวิทยาเชิงหน้าที่และการจัดจําแนกทางอนุกรมวิธานของปลาสกุลปลาช่อนได้