การบูรณาการข้อมูลเชิงพื้นที่เพื่อติดตามการเปลี่ยนแปลงแนวชายฝั่งในพื้นที่ใช้โครงสร้างวิศวกรรมป้องกันชายฝั่งแบบแข็ง กรณีศึกษาจังหวัดปัตตานี

บทคัดย่อ

บทความนี้มุ่งเน้นศึกษาเปรียบเทียบการเปลี่ยนแปลงพื้นที่แนวชายฝั่งซึ่งเป็นผลกระทบที่เกิดขึ้นภายหลังจากที่มีการก่อสร้างโครงสร้างวิศวกรรมป้องกันชายฝั่งแบบแข็งในพื้นที่จังหวัดปัตตานีโดยประยุกต์ใช้ข้อมูลการรับรู้จากระยะไกลในหลายช่วงคลื่นเป็นเครื่องมือ บันทึกภาพในช่วงปี 2518-2554 ปรับปรุงคุณภาพข้อมูลภาพด้วยเทคนิควิธีเน้นขอบเชิงเส้นแบบการแบ่งส่วน แบบเน้นขอบภาพ และการหลอมรวมข้อมูล ประมวลและวิเคราะห์ผลการเปลี่ยนแปลงแนวชายฝั่งในอัตราการเปลี่ยนแปลงระหว่างตําแหน่งซึ่งไกลที่สุดกับใกล้ที่สุด (SCE) อัตราการเปลี่ยนแปลงเฉลี่ยต่อปี (EPR) ด้วยระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์โปรแกรม Arcview 3.3 ร่วมกับโปรแกรมเสริม DSAS ผลการศึกษา พบว่า อัตราการกัดกร่อนในช่วงก่อนมีโครงสร้าง (ปี 2518-2538) เฉลี่ย 3.70 ม./ปี ช่วงหลังมีโครงสร้าง (ปี 2538-2554) เฉลี่ย 3.02 ม./ปี โครงสร้างแบบรอดักทรายสามารถป้องกันการกัดกร่อนชายฝั่งได้น้อยกว่าแบบกําแพงกันคลื่นและแนวหินทิ้ง และมีอัตราการกัดกร่อนระดับรุนแรงรอบพื้นที่และต่อเนื่องกับโครงสร้าง โดยเฉพาะพื้นที่บริเวณด้านตะวันตกของโครงสร้างมีอัตราการกัดกร่อนเฉลี่ย 5.59 ม./ปี ขณะที่การใช้โครงสร้างแบบกําแพงกันคลื่นแบบรูปทรงหลี่ยม 4 ขา ป้องกันการกัดกร่อนชายฝั่งได้ โดยยังคงสภาพพื้นที่แนวชายฝั่งไว้และตัวโครงสร้างวัสดุยังคงสภาพใช้งานได้ดี การใช้โครงสร้างแบบแนวหินทิ้งช่วยชะลอการกัดกร่อนได้แต่สภาพโครงสร้างมักชํารุดเสียหายง่าย
ข้อสรุปที่ได้ชี้ให้เห็นว่าโครงสร้างแบบยื่นตั้งฉากกับแนวชายฝั่ง เมื่อสร้างต่อเนื่องหรือซ่อนทับพื้นที่โครงสร้างแบบขนานชายฝั่งจะเป็นส่วนเร่งให้เกิดอัตราการเปลี่ยนแปลงแนวชายฝั่งทั้งโดยรอบโครงสร้างและพื้นที่ต่อเนื่องข้างเคียงมากขึ้นและเกิดในอัตรารุนแรง การประยุกต์ใช้ข้อมูลรับรู้จากระยะไกลด้วยเทคนิควิธีการแยกแนวชายฝั่งแบบการแบ่งส่วนและเน้นขอบภาพร่วมกับการหลอมรวมข้อมูลภาพสีผสมหลายช่วงคลื่นช่วยให้การแปลความหมายด้วยสายตาจําแนกแยกแนวขอบชายฝั่งทําได้ง่ายมีความถูกต้องมากขึ้น และมีประโยชน์มากสําหรับการประเมินผลกระทบและติดตามเฝ้าตรวจสอบการเปลี่ยนแปลงตําแหน่งแนวชายฝั่งอย่างมีประสิทธิภาพ