การวิเคราะห์ความหลากหลายทางพันธุกรรมของหนอนตายหยาก ด้วยเทคนิค Sequence Related Amplified Polymorphism

บทคัดย่อ

พืชในสกุลหนอนตายหยาก (Stemona spp.) เป็นสมุนไพรที่รู้จักอย่างแพร่หลายทั้งในและต่างประเทศในประเทศไทยมีความหลากหลายในระดับชนิดที่สามารถจำแนกได้แล้วไม่น้อยกว่า 10 ชนิด งานวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความหลากหลายทางพันธุกรรมของหนอนตายหยากจากแปลงรวบรวมพันธุ์ของมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ โดยการสร้างลายพิมพ์ดีเอ็นเอด้วยเทคนิค sequence related amplified polymorphism (SRAP) จากการสกัดดีเอ็นเอจากใบพืชสกุลหนอนตายหยากจำนวน 160 ตัวอย่าง นำมาสร้างลายพิมพ์ดีเอ็นเอด้วยเทคนิค SRAP โดยใช้ไพรเมอร์ 10 คู่ ได้แก่ M1E1, M1E2, M1E8, M2E10, M4E4, M4E8, M4E9, M5E5, M7E2 และ M8E9 พบแถบลายพิมพ์จำนวน 225 แถบ โดยเป็นแถบลายพิมพ์ที่มีความแตกต่างกันจำนวน 222 แถบ คิดเป็น 98.66% ของแถบดีเอ็นเอทั้งหมด จากการวิเคราะห์หาค่าความคล้ายคลึงทางพันธุกรรมด้วยวิธี Dice Similarity Coefficient มีค่าสัมประสิทธิ์ความคล้ายคลึงอยู่ระหว่าง 0.923 ถึง 0.998 เมื่อนำข้อมูลไปสร้างภาพแผนภูมิต้นไม้แสดงความสัมพันธ์ทางพันธุกรรม พบว่าสามารถจัดกลุ่มตัวอย่างได้เป็น 5 กลุ่ม ได้แก่ S.
kerrii Craib, S. tuberosa Lour., S. curtisii Hook.f., S. burkillii Prain และกลุ่มตัวอย่างที่ไม่ทราบชนิดแต่ลักษณะของใบคล้าย S. tuberosa Lour. จากผลการทดลองแสดงให้เห็นว่าลายพิมพ์ดีเอ็นเอจากเทคนิค SRAP สามารถจัดกลุ่มตัวอย่างตามชนิดและแต่ละชนิดพบความหลากหลายทางพันธุกรรม