ศักยภาพของแบคทีเรียที่แยกได้จากแหล่งปนเปื้อนสีย้อมในการลดความเข้มสีในน้ำเสียที่ได้จากการย้อมกก

บทคัดย่อ

การปล่อยน้ำทิ้งที่มีสีจากกระบวนการทอเสื่อกก อาจก่อให้เกิดผลกระทบในเชิงลบต่อคุณภาพน้ำ งานวิจัยนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อคัดแยกแบคทีเรียย่อยสลายสีย้อมจากพื้นที่ทอเสื่อกกในจังหวัดจันทบุรี และศึกษาประสิทธิภาพของแบคทีเรียที่คัดเลือกในการลดความเข้มของสีย้อมกก ในขั้นแรกได้คัดแยกแบคทีเรียย่อยสีจำนวน 18 ไอโซเลท โดยใช้เทคนิคการเพิ่มจำนวนเชื้อในอาหารที่เติมสีย้อมกก จากนั้นนำแบคทีเรียแต่ละไอโซเลทมาทดสอบความสามารถในการเจริญบนผิวหน้าอาหารแข็ง Mineral Salt (MS) ผสมสีสังเคราะห์ที่ใช้ย้อมกกความเข้มข้น 1,000 มก./ล. เป็นแหล่งคาร์บอนหลัก และศึกษาประสิทธิภาพในการสร้างเอ็กโซพอลิแซ็กคาไรด์ (Exopolysaccharide, EPS) ซึ่งมีรายงานว่าสามารถดูดซับสีได้ ผลการทดลองพบว่าไอโซเลท A1 และ A8 สามารถเจริญได้ดีบนอาหารทดสอบ รวมทั้งสร้าง EPS ได้ในปริมาณสูง (82-85 เปอร์เซ็นต์) จากการจัดจำแนกชนิดพบว่าเชื้อ A1 และ A8 จัดอยู่ในจีนัส Serratia และ Klebsiella ตามลำดับ หลังจากนั้นทดสอบประสิทธิภาพการลดความเข้มสีในอาหารเหลว MS ที่เติมสีแดง 100 มก./ล. โดยการเขย่า (150 รอบ/นาที) ที่อุณหภูมิห้อง เป็นเวลา 14 วัน พบว่า Serratia sp. A1 เป็นสายพันธุ์ที่มีประสิทธิภาพสูงสุดในการลดความเข้มของสีได้ 11.56 เปอร์เซ็นต์ ดังนั้นจึงคัดเลือกเฉพาะเชื้อ A1 มาทดสอบประสิทธิภาพในการลดความเข้มของสีย้อมกกชนิดอื่น ๆ พบว่าเชื้อนี้สามารถลดความเข้มของสีย้อมกกสีเหลือง และสีผสมได้ 10.84 และ 12.16 เปอร์เซ็นต์ตามล้าดับ ในที่สุดได้นำ Serratia sp. A1 ไปบำบัดสีในน้ำเสียจริงที่ได้จากการย้อม พบว่าชุด bioaugmentation ที่เติมสี 100 มก./ล. และเติมหัวเชื้อ (OD₆₀₀ = 0.1) สามารถลดความเข้มของสีได้สูงสุด 12.89 เปอร์เซ็นต์ภายหลังการบ่ม 8 วัน