การประเมินมาตรฐานและการปนเปื้อนแบคทีเรียในห้องส้วมสาธารณะ

บทคัดย่อ

การประเมินมาตรฐานห้องส้วมสาธารณะภายในซุปเปอร์มาร์เก็ตขายปลีกขนาดใหญ่ คือ A และ B ในกรุงเทพมหานครฯ จำนวน 30 สาขา โดยใช้แบบประเมินมาตรฐานส้วมสาธารณะ ตามมาตรฐาน HAS ที่พัฒนาโดยกรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข ตลอดจนทำการป้ายเชื้อบนพื้นผิววัสดุ อุปกรณ์ที่ผู้เข้ารับบริการในห้องส้วมมีโอกาสสัมผัส จำนวน 5 จุดได้แก่ ก๊อกน้ำ ขอบอ่างล้างมือ ลูกบิดหรือกลอนประตู ฝารองนั่งชักโครก และที่กดชักโครก รวมทั้งสิ้นจำนวน 100 ตัวอย่าง เพื่อแยกและวินิจฉัยเชื้อแบคทีเรียที่ปนเปื้อนในห้องส้วม ได้แก่แบคทีเรียกลุ่มโคลิฟอร์ม (Coliform bacteria) อีโคไล (E. coli) สแตรปฟิโลคอกคัส ออเรียส (Staphylococcus aureus) และซัลโมเนลลา (Salmonella spp.)
ผลการประเมินพบว่า มีห้องส้วมสาธารณะภายในซุปเปอร์มาร์เก็ตขายปลีกขนาดใหญ่ A ไม่ผ่านตามมาตรฐาน HAS เพียง 2 สาขา คิดเป็นร้อยละ 6.7 เนื่องจากไม่ผ่านมาตรฐานด้านอนามัย (ความสะอาด) จากเกณฑ์ที่ประเมินทั้ง 3 ด้านคือ ด้านอนามัย (H; Healthy) ด้านความพอเพียง (A; Accessibility) และด้านความปลอดภัย (S; Safety) ส่วนผลการเก็บตัวอย่างและแยกเชื้อแบคทีเรียที่ปนเปื้อนในห้องส้วม พบ Coliform bacteria, E. coli, Staphylococcus aureus และ Coagulase negative-Staphylococcus spp. (CNSA) แต่ไม่พบ
Salmonella spp. โดยพบว่าเชื้อที่ปนเปื้อนส่วนใหญ่แยกได้จากก๊อกน้ำ บริเวณขอบอ่างล้างมือ บริเวณลูกบิดหรือกลอนประตู ฝารองนั่งชักโครก และที่กดชักโครกตามลำดับ ดังนั้นจึงกล่าวได้ว่าห้องส้วมสาธารณะดังกล่าวยังขาดมาตรการที่เหมาะสมในการทำความสะอาด หรือผู้ใช้บริการยังมีสุขนิสัยที่ไม่ถูกสุขลักษณะ จนทำให้เกิดการสะสมของเชื้อโรค และสามารถแพร่กระจาย จนมีความเสี่ยงทางสุขภาพต่อการติดเชื้อภายในห้องส้วมสาธารณะที่ให้บริการในซุปเปอร์-มาร์เก็ตนี้ได้