ประสิทธิภาพของหญ้าอาหารสัตว์ในการบำบัดน้ำเสียชุมชนด้วยระบบบึงประดิษฐ์ประเภทน้ำไหลใต้ผิวในแนวดิ่ง

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการใช้หญ้าอาหารสัตว์ในการบ้าบัดน้้าเสียชุมชนด้วยระบบบึงประดิษฐ์ประเภทน้้าไหลใต้ผิวในแนวดิ่ง โดยศึกษาถึงประสิทธิภาพในการลดมลสารของหญ้าอาหารสัตว์แต่ละชนิด ได้แก่ หญ้าแพงโกล่า (Digitaria decumbens) หญ้าอะตราตั้ม (Paspalum atratum) และหญ้าขน (Brachiaria mutica) ที่ปลูกในระบบบึงประดิษฐ์ประเภทน้ำไหลใต้ผิวในแนวดิ่ง รวมถึงศึกษาการเจริญเติบโต อัตราการสะสมธาตุอาหาร และผลผลิตหญ้าอาหารสัตว์แต่ละชนิดในแต่ละระยะเก็บเกี่ยว โดยพบว่าระบบบำบัดบึงประดิษฐ์ที่ทำการศึกษา ซึ่งมีอัตราการบรรทุกทางชลศาสตร์เท่ากับ 20 cm/day หรือ 100.6 l/day มีศักยภาพในการบำบัดน้ำเสียชุมชน โดยมีประสิทธิภาพในการลด COD, TSS, TKN, NH₃-N, NO_x-N และ TP เฉลี่ยเท่ากับ 70.42, 32.31, 80.48, 24.54, -932.48 และ 41.66% ตามลำดับ แม้แปลงหญ้าอะตราตั้ม จะมีประสิทธิภาพสูงที่สุดในการลด COD, TKN และ NO_x-N และแปลงหญ้าขน จะมีประสิทธิภาพสูงที่สุดในการลด TSS, TP และ NH₃-N แต่ผลการวิเคราะห์ทางสถิติพบว่าประสิทธิภาพของหญ้าอาหารสัตว์แต่ละชนิดในการลดมลสารแต่ละประเภท มีค่าไม่แตกต่างกัน (P 0.05) อัตราการสะสมธาตุอาหารในรากของหญ้าแพงโกล่า หญ้าอะตราตั้ม และหญ้าขน มีค่าเฉลี่ย 0.0061, 0.0142 และ 0.0110 g N/m²/d และ 0.0041, 0.0095 และ 0.0048 g P/m²/d ตามลำดับ โดยอัตราการสะสมธาตุอาหารในรากของหญ้าแต่ละชนิด มีค่าไม่แตกต่างกันทางสถิติ (P 0.05) เนื้อเยื่อส่วนเหนือดินของ หญ้าแพงโกล่า หญ้าอะตราตั้ม และหญ้าขนในแต่ละระยะเก็บเกี่ยว มีอัตราการสะสมธาตุอาหารเฉลี่ย 0.0273-0.0285, 0.0410-0.0496 และ 0.0238-0.0423 g N/m²/d และ 0.0146-0.0208, 0.0220-0.0326 และ 0.0167-0.0216 g P/m²/d ตามลำดับ โดยเนื้อเยื่อส่วนเหนือดินที่ได้จากการเก็บเกี่ยวครั้งที่ 1 และ 2 มีอัตราการสะสมไนโตรเจนแตกต่างกันระหว่างชนิดพืช ขณะที่เนื้อเยื่อส่วนเหนือดินที่ได้จากการเก็บเกี่ยวครั้งที่ 1 และ 3 มีอัตราการสะสมฟอสฟอรัสแตกต่างกันระหว่างชนิดพืช และพบว่าอัตราการสะสมไนโตรเจนของหญ้าขนและอัตราการสะสมฟอสฟอรัสของหญ้าแพงโกล่า มีค่าแตกต่างกันระหว่างระยะเก็บเกี่ยว (P < 0.05) อัตราการเติบโตสัมพัทธ์ (RGR) ของหญ้าแพงโกล่า หญ้าอะตราตั้ม และหญ้าขนในแต่ละระยะเก็บเกี่ยว มีค่าเฉลี่ย 0.098 - 0.149, 0.107-0.171 และ 0.109-0.160 per day ตามลำดับ ไม่พบความแตกต่างของ ค่า RGR ระหว่างชนิดพืชและระหว่างระยะเก็บเกี่ยว (P  < 0.05) ค่าเฉลี่ยผลผลิตแห้งของหญ้าแพงโกล่า หญ้าอะตราตั้ม และหญ้าขน ในระยะที่ 1 ของการเก็บเกี่ยวมีค่า 372.2, 608.8 และ 673.0 kg/rai ในระยะที่ 2 และ 3 ของการเก็บเกี่ยวมีค่า 388.9, 560.3 และ 429.9 kg/rai และ 318.4, 965.5 และ 602.0 kg/rai ตามลำดับ ซึ่งไม่แตกต่างกันระหว่างชนิดพืชและระหว่างระยะเก็บเกี่ยว (P 0.05)