ความหลากหลายของมอลลัสค์ในพื้นที่ปกปักพันธุกรรมพืช เขื่อนศรีนครินทร์ อำเภอศรีสวัสดิ์ จังหวัดกาญจนบุรี

บทคัดย่อ

จังหวัดกาญจนบุรีเป็นจังหวัดที่มีความหลากหลายของชนิดพันธุ์ของมอลลัสค์จำนวนมากเนื่องจากตำแหน่งทางภูมิศาสตร์ที่ตั้งอยู่ใจกลางของเขตสัตวภูมิศาสตร์สองเขตและมีภูมิอากาศแบบชุ่มชื้น ในการศึกษาครั้งนี้มีการสุ่มเก็บตัวอย่างมอลลัสค์ที่อาศัยอยู่บนบก (ทั้งตัวอย่างเป็นและตัวอย่างตาย) ทุกเดือนโดยวิธีการใช้ตารางสุ่ม (quadrat sampling technique) ที่ทำจากท่อพีวีซีขนาด 1 x 1 ตารางเมตร ร่วมกับเทคนิคการร่อนตัวอย่างหน้าดินและซากใบไม้ที่เก็บได้ในตารางสุ่มตามเส้นสำรวจ 5เส้นทาง (Trail) ทุกๆ ระยะ 100 เมตร ส่วนตัวอย่างมอลลัสค์ที่อาศัยอยู่ในน้ำใช้วิธีการเก็บด้วยมือในบริเวณแหล่งน้ำ 3 แห่ง (เวลาสำรวจ 20 นาทีต่อหนึ่งแห่ง) การสุ่มตัวอย่างอยู่ระหว่างเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2551 ถึงเดือนตุลาคม พ.ศ. 2552 ในพื้นที่ปกปักพันธุกรรมพืชเขื่อนศรีนครินทร์ อำเภอศรีสวัสดิ์ จังหวัดกาญจนบุรี ผลการศึกษาพบตัวอย่างมอลลัสค์จำนวน 861 ตัวอย่าง จำแนกได้เป็น 11 วงศ์ 13 สกุล 14 ชนิดพันธุ์และ 4 ชนิดพันธุ์ย่อย มอลลัสค์ที่พบจำนวนมากที่สุดสามอันดับแรกคือ Cyclophorus siamensis Sowerby, 1850 (17.77 %) Cryptozona siamensis Pfeiffer, 1856 (16.72 %) และ Anentome Helena Philippi, 1847 ตามลำดับ การศึกษาในครั้งนี้พบดัชนีความหลากหลายแชนนอน-ไวเนอร์เท่ากับ 2.27 (H' = 2.77) หมายความว่ามีการกระจายของชนิดพันธุ์ของมอลลัสค์ที่สม่ำเสมอ ส่วนความหลากหลายของชนิดพันธุ์ที่ต่ำในพื้นที่ศึกษาอาจเป็นผลมาจากพื้นที่ศึกษาอยู่ใกล้กับแหล่งชุมชนที่ได้รับการรบกวนอยู่บ่อยๆ