การก่อกำเนิดดาราจักรรี: จากเอกภพสู่แบบจำลองทางฟิสิกส์ดาราศาสตร์

Abstract

ดาราจักรรี (elliptical galaxy) ได้ถูกสังเกตการณ์มาเป็นเวลานาน และเป็นหนึ่งในดาราจักรชนิดหลักของลำดับฮับเบิล (Hubble sequence) ร่วมกับดาราจักรก้นหอย (spiral galaxy) ซึ่งในกลุ่มของดาราจักรรี เราสามารถจำแนกระดับของความรีที่ปรากฎบนท้องฟ้า ได้ตั้งแต่ E0 (วงกลม) จนถึง E7 (วงรี) โดยที่ จำนวนเต็ม คือตัวเลขที่ระบุความรี คำนวณจากค่าความรีของเส้นไอโซโฟต (isophote) คูณด้วยจำนวนเต็ม 10 หรืออีกนัยหนึ่ง ค่าความรีของดาราจักรสามารถบอกได้โดยอ้างอิงกับความรีของมวลส่องสว่างนั่นเอง เหตุผลที่เราไม่สามารถพบดาราจักรรีที่มีความรีมากกว่า E7 เชื่อว่า ยิ่งดาราจักรมีความรีมาก มันจะยิ่งไม่เสถียรและมันจะม้วนตัวเพื่อลดความรีของตัวมันเอง ในขณะที่ดาราจักรรีชนิด E3 เป็นชนิดที่ถูกสังเกตเห็นได้มากที่สุด ถึงแม้นักดาราศาสตร์จะมีทฤษฎีมากมายที่ใช้ศึกษาดาราจักรรี แต่ความเข้าใจในวิวัฒนาการของรูปร่างยังคงจำกัดเนื่องจากปัจจัยหลัก คือ ข้อจำกัดในการสังเกตุการณ์ ทำให้การเปรียบเทียบกับทฤษฎีเป็นไปได้ยาก การศึกษาในเชิงทฤษฎีส่วนใหญ่จึงขึ้นอยู่กับการเปรียบเทียบกับการจำลองทางคอมพิวเตอร์